Συνέντευξη
«Δεν είχα, ούτε στιγμιαία, δεύτερη σκέψη για το αν έπρεπε να γίνει ταινία η περιπέτειά μου με την κλειτοριδεκτομή που αφορά 150 εκατομμύρια γυναίκες σε ολόκληρο τον κόσμο. Όταν είμαι σίγουρη για κάτι που θέλω, το κάνω με όλη τη δύναμη της ψυχής μου», λέει η Γουόρις Ντίρι ή, στη γλώσσα της, το «Λουλούδι της ερήμου», όπως είναι και ο τίτλος της ταινίας για την πορεία της από τη Σομαλία του γυναικείου ακρωτηριασμού στις πασαρέλες του κόσμου (εδώ, με τη Λία Κεμπέντε (αριστερά) που την ενσαρκώνει στην ταινία)
«Σώστε τη ζωή 6.000 κοριτσιών την ημέρα»
Του Χρήστου Ν.Ε. Ιερείδη
«Η καταπολέμηση της φτώχειας, η εκπαίδευση και η καλύτερη θέση της γυναίκας είναι όπλα ενάντια στην εγκληματική κλειτοριδεκτομή», λέει το «Λουλούδι της Ερήμου»
Ηταν μόλις πέντε ετών όταν οι γονείς τής Γουόρις Ντίρι (στα σομαλέζικα σημαίνει «Λουλούδι της Ερήμου») την υπέβαλαν στον αποτρόπαιο και επώδυνο ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων της, επειδή η μητέρα της θέλησε να ακολουθήσει το έθιμο της σομαλέζικης φυλής της. Της έραψαν το αιδοίο αφήνοντας τρύπα μεγέθους κεφαλιού καρφίτσας για τις καθημερινές ανάγκες της.
Τα ράμματα, σύμφωνα με το ίδιο έθιμο, θα άνοιγαν μόνο όταν το κοριτσάκι θα γινόταν μία από τις αρκετές συζύγους κάποιου προύχοντα στην ηλικία του παππού της. Αρνούμενη να παντρευτεί και σε ηλικία μόλις 13 ετών το κορίτσι εγκατέλειψε το σπίτι του και διέσχισε ξυπόλυτο την έρημο της Σομαλίας αναζητώντας την ελευθερία.
Γλίτωσε, από τύχη, τη γάγγραινα. Ανήλικη ακόμη, σχεδόν δραπέτευσε από τον οικογενειακό κλοιό και βρέθηκε στο Λονδίνο, άγνωστη μεταξύ αγνώστων και χωρίς να γνωρίζει τη γλώσσα. Πάλεψε, δεν το έβαλε κάτω και έφηβη πια έφθασε να είναι από τα περιζήτητα μοντέλα των ντεφιλέ.
Την οδύσσειά της η Γουόρις Ντίρι την έκανε βιβλίο- που έγινε ευπώλητο- στο τέλος της δεκαετίας του ΄90 και τώρα πήρε τον δρόμο για τον κινηματογράφο υπό τον τίτλο «Το λουλούδι της ερήμου». «Ήθελα να αφυπνίσω τον κόσμο για το έγκλημα του ακρωτηριασμού των γυναικών», λέει στα «ΝΕΑ». «Κανένας εκδότης δεν ήθελε να εκδώσει το βιβλίο μου. Ήμουν σχεδόν έτοιμη να το τυπώσω και να το εκδώσω με δικά μου έξοδα και να το μοιράσω σε βιβλιοθήκες αφιλοκερδώς. Αίφνης εμφανίστηκε ένας εκδοτικός οίκος που ενδιαφέρθηκε και από τότε έχουν πωληθεί έντεκα εκατομμύρια αντίτυπα».
Πώς αποφασίσατε να το δώσετε για να γίνει ταινία;
Το κίνητρο ήταν το ίδιο με εκείνο που με έκανε να γράψω το βιβλίο. Ήθελα όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι να μάθουν για τον γενετήσιο ακρωτηριασμό.
Ήταν θέμα κουράγιου ή θυμού;
Και τα δύο μαζί. Το βιβλίο σας κυκλοφόρησε το 1997. Γιατί μεσολάβησε τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα ώς τη μεταφορά του στον κινηματογράφο;
Μα, δεν γίνονται όλα τα βιβλία ταινίες. Είχα από νωρίς προτάσεις, όμως ήθελα να είμαι σίγουρη ότι θα επέλεγα τη σωστή- για μένα- ομάδα ανθρώπων που θα αναλάμβαναν την ταινία.
Ύστερα από τόσο καιρό έχετε καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα, γιατί ο γυναικείος γενετήσιος ακρωτηριασμός είναι παράδοση σε τόσο πολλές χώρες;
Οι κύριες αιτίες είναι η φτώχεια και ο ρόλος της γυναίκας σε εκείνες τις κοινωνίες. Τελικά, ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης της εγκληματικής αυτής πράξης είναι η καταπολέμηση της φτώχειας και η βελτίωση της θέσης της γυναίκας από κάθε άποψη.
Μόνον οι άνδρες είναι υπεύθυνοι γι΄ αυτό το έγκλημα- δεδομένου ότι παρατηρείται σε ανδροκρατούμενες κοινωνίες;
Όχι. Αλλά ολόκληρες κοινωνίες θα πρέπει να αλλάξουν αντίληψη και να αρχίσουν να σκέφτονται διαφορετικά.
Τον Φεβρουάριο του 2005, η Γουόρις Ντίρι συναντήθηκε με 25 υπουργούς από τα κράτη-μέλη της Ευρώπης σε ένα συνέδριο στο οποίο συζήτησαν τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν κατά του γενετήσιου ακρωτηριασμού των γυναικών. Ύστερα από αυτή τη διάσκεψη, οι νόμοι έγιναν αυστηρότεροι σε πολλές χώρες και ελήφθησαν μέτρα πρόληψης.
Με τις προσπάθειές σας ο γυναικείος γενετήσιος ακρωτηριασμός των γυναικών απαγορεύθηκε σε αρκετά κράτη. Εν τέλει οι άνθρωποι έχουν τη δύναμη ή τα Μέσα;
Δουλειά των μέσων ενημέρωσης είναι να πληροφορούν τον κόσμο, την κοινή γνώμη. Δουλειά των ανθρώπων είναι να σταματήσουν τον γενετήσιο ακρωτηριασμό των γυναικών.
Ποιο θεωρείτε ως αποτελεσματικό σ΄ αυτό τον αγώνα;
Πληροφόρηση, εκπαίδευση και αυστηροί νόμοι. Αυτά είναι τα όπλα. Αλλά αν δεν βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης στα κράτη που εφαρμόζουν ακόμα την πρακτική αυτή, τότε θα είναι αναποτελεσματικά. Εμείς, οι άνθρωποι, πρέπει πρώτα να καταπολεμήσουμε την ανέχεια, τη φτώχεια, για να πάψει ο γυναικείος γενετήσιος ακρωτηριασμός.
Ποιο από τα άλλα βιβλία σας θα πάρει τον δρόμο για τον κινηματογράφο;
Κάντε υπομονή και θα δείτε…
Τι της δίνει χαρά; «Τα παιδιά μου και οι διακοπές στην Ελλάδα»
ΙΝFΟ
«Το λουλούδι της ερήμου» σε σενάριο – σκηνοθεσία Σέρι Χόρμαν, βασισμένο στο βιβλίο της Γουόρις Ντίρι, προβάλλεται στους κινηματογράφους.
«Στον ΟΗΕ συζητούν πολύ και δρουν λίγο»
Παιδιά πεθαίνουν από πείνα σε πολλά σημεία του πλανήτη, μεταξύ αυτών και στη Σομαλία. Εσείς και το ίδρυμα που έχετε συστήσει, τι σχεδιάζετε ώστε να μη θρηνούμε άλλο πια τον θάνατο παιδιών από πείνα;
Το ίδρυμα «Γουόρις Ντίρι» οργανώνει εκστρατείες για την ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης κατά του ακρωτηριασμού των γυναικών, στηρίζει υπάρχουσες καμπάνιες και προσφέρει βοήθεια στα θύματα. Είναι πολύ σημαντικό έργο αυτό έτσι κι αλλιώς.
Ο ΟΗΕ θεωρείται ένας ισχυρός Οργανισμός, όμως σε κάποιες περιπτώσεις αδρανεί. Ως πρέσβειρα των Ηνωμένων Εθνών, ποια είναι η συνεισφορά σας;
Γι΄ αυτόν ακριβώς τον λόγο που αναφέρατε, δεν είμαι πλέον πρέσβειρά του. Στον ΟΗΕ συζητούν πολύ και δρουν λίγο. Ήταν η αιτία που αποφάσισα να δημιουργήσω το δικό μου Ίδρυμα.
Σκοπός ζωής
Τα φώτα της δημοσιότητας, μετά την παγκόσμια επιτυχία του βιβλίου της «Το λουλούδι της ερήμου», αλλά και στις πασαρέλες, δεν θάμπωσαν την Γουόρις Ντίρι. Εβαλε σκοπό της ζωής της να κάνει ό,τι μπορεί για να απαγορευτεί ο γυναικείος γενετήσιος ακρωτηριασμός, μια εγκληματική πράξη που βάζε σε κίνδυνο κάθε μέρα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ, τη ζωή 6.000 κοριτσιών, που πέφτουν θύματα αυτού του βάναυσου εθίμου. Το ίδρυμα που φέρει το όνομά της, με έδρα την Αυστρία, οργανώνει εκστρατείες ενημέρωσης, πληροφόρησης ή στηρίζει ανάλογες πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης.














