Ολοήμερο νυχτερινό κέντρο διαρκείας

ΑΝ ΜΗ ΤΙ ΑΛΛΟ ΟΛΗ ΑΥΤΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΤΗΝ
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΤΗΣ ΜΗΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΠΑΣΜΕΝΟΥΣ
ΠΑΡΘΕΝΩΝΕΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΩΣ Ο,ΤΙ ΚΙ ΑΝ
ΛΕΝΕ, ΚΑΙ Ο,ΤΙ ΚΙ ΑΝ ΠΙΣΤΕΥΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ, ΠΑΡΑΔΕΧΟΝΤΑΙ
ΠΩΣ ΑΥΤΑ ΤΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ
ΣΥΜΒΟΛΑ ΜΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΟΥΝ
Η ελληνική αρχαιότητα είναι άμεσα δεμένη, για καλό και για κακό, με την ύπαρξη της σύγχρονης Ελλάδας, ακόμη και στο μυαλό του μέσου ημιμαθούς Ευρωπαίου, όπως ο περί ου ο λόγος δημοσιογράφος του περιοδικού.

Θα μου πείτε όλα αυτά ανήκουν πια στο παρελθόν. Τις τελευταίες ημέρες η Ευρώπη, διά στόματος Μέρκελ και Σαρκοζί, αγκάλιασε την Ελλάδα με τη μεγαλύτερη δυνατή τρυφερότητα. Είναι η αλήθεια ότι ειδικά ο κύριος Σαρκοζί θύμισε με την εμφάνισή του, και τις δηλώσεις του, τις καλύτερες στιγμές των ελληνογαλλικών δεσμών. Να θυμίσω τον Κάρολο Ι΄, τον τελευταίο Βουρβόνο και τον ναύαρχό του Δεριγνύ, της γνωστής οδού, που βύθισε τον οθωμανικό στόλο στον κόλπο του Ναβαρίνου. Να θυμίσω ακόμη τον Βαλερί Ζισκάρ ντ΄ Εστέν που έδωσε το προσωπικό του αεροπλάνο στον Κ. Καραμανλή τον Ιούλιο του 1974, όταν τα τουρκικά στρατεύματα προήλαυναν στην Κύπρο και ένα ανύπαρκτο ελληνικό κράτος, υπό τη χούντα, μάζευε τα κουρέλια της αλήστου μνήμης επιστράτευσης.

Ήταν ανάγκη να γίνουν όλα αυτά για να ξυπνήσουν και να μας βοηθήσουν; Η αλήθεια είναι ότι τις τελευταίες εβδομάδες, εκείνο που ανησυχούσε περισσότερο, εκτός από τη δική μας κρίση, ήταν η ευρωπαϊκή ανυπαρξία. Το να μην έχει η Ευρώπη τους μηχανισμούς και τις διαδικασίες που θα της επέτρεπαν να στηρίξει ένα από τα μέλη της είναι ένα θέμα. Το να μην έχει την πολιτική βούληση να το κάνει είναι ένα άλλο θέμα.

Και αυτό το δεύτερο είναι το πιο σημαντικό. Σκεφτόμουν πως αν στη θέση τής κυρίας Μέρκελ ήταν ο καγκελάριος Κολ, ή αν η Ευρώπη είχε πολιτικούς ευρωπαϊστές όπως ο Ντελόρ, το θέμα της στήριξης της Ελλάδας δεν θα είχε καν συζητηθεί. Θα ήταν από τα αυτονόητα αντανακλαστικά της Ένωσης. Στους καιρούς μας η ευρωπαϊκή συνείδηση πάσχει από καλπάζουσα μυϊκή χαλάρωση.

Μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τους ευρωσκεπτικιστές. Το «εμείς» από τη μια και η «Ευρώπη» από την άλλη που εξακολουθεί να ορίζει την πολιτική συνείδηση του μέσου Έλληνα- και όχι μόνον- βρήκε ερείσματα, φούντωσε, γιγαντώθηκε. Μήπως όμως αυτή η κρίση είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε για τον τρόπο που σκεφτόμαστε; Ποιες είναι οι συνιστώσες της συνείδησής μας;

Και δεν αναφέρομαι μόνον σε εμάς και τη «γλυκιά πατρίδα». Αναφέρομαι κυρίως σ΄ αυτούς που διαμορφώνουν την ευρωπαϊκή συνείδηση, στον πυρήνα της Μεγάλης Ένωσης. Τα θεμέλιά της μπήκαν στα ερείπια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οικοδομήθηκε στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου ως εναλλακτική πρόταση ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις. Και ώς την πτώση του Τείχους προχωρούσε με βήματα που θεωρούνταν αυτονόητα. Ήταν αυτονόητη η διάθεση για ειρήνη, ήταν αυτονόητη η ανάγκη για την υπέρβαση των εσωτερικών συνόρων και την ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων και αγαθών. Όπως και ήταν αυτονόητο ότι εντός των ευρωπαϊκών συνόρων μόνον δημοκρατικά καθεστώτα είχαν δικαίωμα ύπαρξης.

Η σημερινή Ευρώπη πάσχει από έλλειψη πολιτικού οράματος και από έλλειμμα πολιτικής ηγεσίας. Για φαντασθείτε μόνον τον πρόεδρο κύριο Βαν κάτι να στέκει ανάμεσα στον Πούτιν και τον Ομπάμα. Όμως η Ευρώπη δεν είναι μόνον ένα άθροισμα θεσμών. Η Ευρώπη είναι ένας πολιτισμικός και πολιτικός χώρος που έχει τη δική του Ιστορία και το δικό του παρόν. Μένει να αποδειχθεί αν έχει και μέλλον. Μόνον αν καταφέρει να μεταφράσει τη σημερινή οικονομική κρίση σε κρίση συνείδησης θα κατακτήσει και το μέλλον της.

Αν αυτό ισχύει μία φορά για τον ευρωπαϊκό πυρήνα, ισχύει δέκα για την περιφέρεια, για μας δηλαδή. Τα τελευταία σαράντα χρόνια καταφέραμε να μετατρέψουμε τον τόπο μας σε ένα απέραντο νυχτερινό κέντρο, τον ύστατο στόχο πάσης δραστηριότητας, το ξεσάλωμα που θεραπεύει πάσα νόσον. Δεν ήρθε μόνον η ώρα να πληρώσουμε τον λογαριασμό. Ήρθε και η ώρα να αναρωτηθούμε αν είναι δυνατόν να περάσουμε μια ολόκληρη ζωή μέσα στο νυχτερινό κέντρο. Το να κάνεις οικονομίες είναι ένα θέμα. Το να αλλάξεις νοοτροπία είναι ένα άλλο, πιο λεπτό, πιο δύσκολο, πιο χρονοβόρο.

Το παιχνίδι δεν το χάσαμε στην οικονομία μόνο. Το παιχνίδι το χάσαμε στην κοινωνική παιδεία, η οποία περνάει από το σπίτι στο σχολείο για να μεταφραστεί σε κοινωνική δυναμική. Αυτό που φαλίρισε είναι το «λάιφ στάιλ» μας, το γούστο μας, τα πρότυπά μας, οι φυλές των Καγιέν και η εξαγριωμένη, και εξαθλιωμένη, ανεμελιά. Κι αν κάτι πονάει σήμερα, δεν είναι το ευρώ που σου λείπει από την τσέπη. Είναι αυτό το νυσταγμένο πρόσωπο, με τις σακούλες κάτω από τα μάτια που σε κοιτάει, με όλο το μεγαλείο της γελοιότητάς του, από τον καθρέφτη.

Στους καιρούς μας η ευρωπαϊκή συνείδηση πάσχει από καλπάζουσα μυϊκή χαλάρωση