Η ασθένεια της Απληστίας

Η ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟ ΓΥΡΙΣΜΑ ΤΟΥ 20ούΑΙΩΝΑ
ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ, ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΓΕΘΥΝΤΙΚΟ
ΦΑΚΟ ΜΙΑΣ ΜΕΣΟΑΣΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΠΟΥ
ΣΤΟ ΦΙΝΑΛΕ ΠΡΟΣΓΕΙΩΝΕΤΑΙ ΣΤΑ ΣΥΝΤΡΙΜΜΙΑ
ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ
Επίκεντρο και αφετηρία του μυθιστορήματος της Ισμήνης Καπάνταη, το ημερολόγιο της αλαφροΐσκιωτης Σοφίας. Η Σοφία – με μια πρώτη, επιπόλαιη ματιά- είναι ένα παιδί με… ειδικές ανάγκες. Ευαίσθητη, παρατηρητική και απούσα από τα θέματα που δεν είναι του αμέσου ενδιαφέροντός της (όπως τα μαθήματα του σχολείου), έχει το προτέρημα- ταυτόχρονα και μειονέκτημα- να διατηρεί αλώβητη μέσα στον χρόνο την αμεσότητα και την καθαρότητα του παιδικού βλέμματος. Βλέμμα που παρατηρεί τα πάντα με μάτια γεμάτα ενδιαφέρον. Κυρίως τις κινήσεις και τα λόγια που τρέχουν καθημερινά μέσα στην οικογένεια.

Τη μαμά της που γεννήθηκε στην Αθήνα, λίγο πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή, τη λένε Δήμητρα αλλά της αρέσει να την φωνάζουν Ντιντή (γιατί θαυμάζει οτιδήποτε έχει σχέση με το εξωτερικό και με τις κυρίες της καλής κοινωνίας που κάνει παρέα). Κάποια στιγμή άκουσε να τη λένε μικροαστή και το έψαξε στο λεξικό. Μικροαστή! Ο μπαμπάς της ο Αλέκος, ουδεμία σχέση.

Δουλευταράς, συγκρατημένος, αποτελεσματικός, θέλει το καλύτερο για την οικογένειά του και μοχθεί μέρα νύχτα γι΄ αυτό.

Το ημερολόγιο της Σοφίας τρέχει μέσα στον χρόνο με τα μικρά και μεγαλύτερα γεγονότα της καθημερινότητας, με την ταχύτητα που τρέχει και η ζωή της οικογένειας- αλλά δεν στέκεται μόνο στο παρόν. Μέσα από τα φλας μπακ που κάνει η Καπάνταη στην ιστορία των οικογενειών που πρωταγωνιστούν (του Αλέκου, της Ντιντής, αλλά και της πρώτης γυναίκας του Αλέκου) από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, οσμίζεσαι τα κοινωνικά χαρακτηριστικά μιας Ελλάδας που από τη μία ποτίζεται σιγά σιγά από την κουλτούρα και τα καταναλωτικά πρότυπα της Δύσης και από την άλλη διαμορφώνει μια αριστερή ηθική που ονειρεύεται τον κόσμο σε πιο δίκαιες βάσεις. Και τα δύο όμως – έτσι όπως μας τα δίνει η συγγραφέαςέχουν εντός τους την αισιοδοξία του ανοικτού ορίζοντα: άνθρωποι δουλευταράδες, ηθικοί, νοικοκυραίοι, εσωτερικοί μετανάστες (απ΄ τη Μύκονο) η μία οικογένεια, πρόσφυγες από την Οδησσό η άλλη, όλοι όμως με την επιθυμία να φτιάξουν ένα βιος από το τίποτα. Στόχος, η κοινωνική άνοδος και η απόκτηση περιουσίας. Η ασθένεια που θα προκύψει αργότερα, η ασθένεια της Απληστίας είναι το τίμημα που πληρώνει η γρήγορα αναπτυσσόμενη μεσαία τάξη της μεταπολεμικής περιόδου που, όπως φαίνεται, χάνει την επαφή με τις αρχές των πατεράδων και των παππούδων της. Η Ελλάδα προχωράει σιγά σιγά μέσα από πολέμους, Κατοχή, Εμφύλιο, μετανάστευση, φτώχεια, τα νέα νοικοκυριά της μυρίζουν φρέσκο ασβέστη, όσο όμως πλησιάζουμε στο σήμερα, το άρωμα νοθεύεται από μια απροσδιόριστη μυρωδιά που αλλοιώνει τα πάντα. Αυτή είναι η τελευταία γενιά. Τα ετεροθαλή αδέλφια της Σοφίας. Τα καλοβαλμένα και έξυπνα παιδιά που σπούδασαν στο εξωτερικό και είχαν όλα τα φόντα να γίνουν κάτι. Τι; Πείτε αλεύρι, το Χρηματιστήριο μάς γυρεύει. Το Χρηματιστήριο και οι Μercedes του.