Η συνταγή της λογοτεχνίας παραμένει μαγική

Ξαναδιαβάζοντας τον «Δρόμο αντοχής» , στα ελληνικά αυτήν τη φορά, στην εξαιρετική μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη, ξαναπιάνοντας δηλαδή το νήμα της ανάγνωσης του Εσνόζ από την αρχή, προσπάθησα να εντοπίσω τι είναι αυτό που με γοητεύει. Είναι μια αίσθηση ιδιοσυγκρασιακής συγγένειας; Ενδεχομένως. Είναι το θέμα του; Χωρίς αμφιβολία. Ο Ζάτοπεκ υπήρξε ένας από τους ήρωες της παιδικής μου ηλικίας, κι ας μην αντιμετώπισα ποτέ τον αθλητισμό ως πεδίο δικού μου, ενδεχόμενου, ηρωισμού. Είναι πάνω από όλα όμως η ματιά, η οπτική γωνία. Πού βρίσκεται ο αφηγητής όταν αφηγείται; Πώς καταφέρνει να διατηρήσει την ψυχραιμία του, την ακρίβειά του, και συγχρόνως με αυτήν την ίδια ψυχραιμία, κι αυτήν την απόλυτη και λιτή ακρίβεια, να προκαλέσει όλους τους δυνατούς κραδασμούς που μπορούν να βγάλουν οι λέξεις; Πώς πετυχαίνει την ισορροπία αυτής της σαρκαστικής τρυφερότητας που συνοδεύει σαν αύρα το κείμενό του; Ο Εσνόζ μας υπενθυμίζει πως η συνταγή της λογοτεχνίας παραμένει μαγική και, όσο εμπεριστατωμένη κι αν είναι η ανάλυσή της, δεν είναι δυνατόν να εντοπισθεί ακριβώς η σύνθεση των συστατικών της.