Φαινόμενα

Τι ιδανικές συμπτώσεις!
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Δεύτερο επεισόδιο και η ριαλιτζίδικη «Παταγονία» με ένα σαρδόνιο χαμόγελο έδειξε τα δόντια της
Χάρη σε κανόνες που αξιοποιούν τις απλούστερες αρχές της ψυχολογίας ώστε να επιτευχθεί το κατάλληλο κάστινγκ, το ριάλιτι εκ Παταγονίας απελευθερώνει τους πιο εύπεπτους ανθρώπινους χυμούς. Ήδη μία από τις ομάδες υποχρεώθηκε να ψηφίσει τον πρώτο υποψήφιο για αποχώρηση, με ανοιχτή ψηφοφορία ώστε να ακούει και εκείνος την άποψη των συμπαικτών του. Κατόπιν ο αρχηγός της ομάδας υποχρεώθηκε να επιλέξει παίκτη που θα μονομαχούσε με τον υποψήφιο για αποχώρηση ώστε τελικά να παραμείνει στο παιχνίδι ο νικητήςκανόνας που έρχεται από αγέλες ζώων, όπου τα αρσενικά μονομαχούν με άλλα αρσενικά και ο ηττημένος υποχρεώνεται να φύγει από την αγέλη. Μόνο που εδώ έγινε τάχα ανατροπή, επιλέχτηκε γυναίκα για τη μονομαχία! Και τι καταπληκτική σύμπτωση, γίνεται αμέσως συναρπαστικό το παιχνίδι καθώς η εν λόγω παίκτρια αποδείχθηκε το ιδανικό «πονηρό θηλυκό, κατεργάρα γυναίκα» και προκειμένου να κερδίσει την εκτίμηση των συμπαικτών της και να τους τονώσει την ψυχολογία, τους είπε ένα καθοριστικό ψέμα. Ότι τάχα μονομάχησε με τον υποψήφιο προς αποχώρηση και τον νίκησε, ενώ στην πραγματικότητα εκείνος αποχώρησε οικειοθελώς χωρίς να δώσει μάχη γιατί «με γυναίκες δεν παλεύει». Τι μου λέτε!!!

Ούτε η πιο έμπειρη σαπουνοπερική υπογραφή δεν θα είχε πετύχει τέτοιους ιδανικούς ρόλους για ένα λαϊκό τηλεοπτικό θέαμα, όπου μπορεί μεν οι γυναίκες να εμφανίζονται δυναμικές και ισότιμες με τους άνδρες στο μοίρασμα των κακουχιών, στο κάτω κάτω αυτό έχουν αποδείξει και στη ζωή, αλλά, όλα κι όλα, παραμένουν εκείνες που με πονηριά κρατούν τη συνοχή της «ομάδας». Νάτη η σαπουνόπερα σε ντεκόρ άγριο, του τύπου επιστροφή στη φύση, εκεί όπου οι ανθρώπινες αγέλες πρωτοδιαμόρφωσαν τους κατοπινούς, υποτιθέμενους κοινωνικούς ρόλους.

Όπως κι αν έχει, το εν λόγω τηλεοπτικό προϊόν παρότι θεωρείται τάχα πραγματικότητακαι εδώ είναι η παγίδα- μοιάζει με σύνηθες λαϊκό σίριαλ. Ίντριγκες, κουτσομπολιά, ισχυροί γυναικείοι χαρακτήρες, άνδρες που μπορεί να διαθέτουν σωματική ρώμη, όχι όμως ευστροφία (είναι η κριτική που κάνει η ιντριγκαδόρος Τζένη στον αρχηγό της ομάδας της, ο οποίος μάλιστα διαθέτει εξόχως εντυπωσιακά αρρενωπά χαρακτηριστικά, σωματικό όγκο, μουστάκι και τη χαρακτηριστική υπερηφάνεια της κρητικής καταγωγής του). Πιο ευανάγνωστοι ρόλοι δεν θα μπορούσαν να διαμορφωθούν ούτε σε απογευματινή σαπουνόπερα. ●Έχει τη μέθοδο ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης στα σίριαλ που υπογράφει να αναδεικνύει, μεταξύ του πλήθους των προσωπικών και κοινωνικών σχέσεων που διαπραγματεύεται, και τα πιο ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα. Στο «4» δεν είναι μόνο ο υπαινιγμός για ένα κορυφαίο ταμπού, την ερωτική σχέση αδελφού και αδελφής, στοιχείο που συναντάται ωστόσο σε πλήθος σαπουνόπερων με διάφορες μορφές και θεωρείται ψυχολογικό μοντέλο εκτόνωσης μιας ενοχικής φαντασίωσης. Τόλμησε κάτι ακόμη πιο σκληρό, την ερωτική συνάντηση του συντηρητικού γιου της οικογένειας του Άλκη με μια τραβεστί. Ο χαρακτήρας της σειράς που εμφανίζεται να μην αντέχει καν να συζητήσει τη «νοσηρή» ερωτική επιθυμία του αδελφού του για την υποτιθέμενη αδελφή (δεν έχει αποδειχθεί ακόμη αν είναι), βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κόσμο του και τον ψυχισμό του όταν η γυναίκα που επιθυμεί του αποκαλύπτεται.


Σοκ και δέος σε μια σκηνή

Η σκηνή, πολύ προσεκτικά σκηνοθετημένη, έχει την έξοχη υποστήριξη μιας ερμηνείας από τη Ζέτα Δούκα, που αναδεικνύει τα βαθύτερα ανθρώπινα συναισθήματα. Απέδωσε ιδανικά για τα τηλεοπτικά δεδομένα την τραγωδία ενός ανθρώπου, στον οποίο η φύση, ένα «παγιδευμένο» σώμα, υποχρεώνεται να αρνηθεί τη φύση της ψυχής του, τον έρωτα. Πίσω από μια πλαστική κουρτίνα που συμβολίζει τη φυλακή του κορμιού της, η Ζέτα Δούκα-τραβεστί γδύνεται κλαίγοντας για να αποκαλύψει στο εμβρόντητο αντικείμενο του πόθου της την πραγματικότητα της δικής της φύσης, που τους αρνείται την ένωση. Αφόρητο το θέαμα της πλάνης και το αίσθημα της κατάρρευσης του κόσμου του για τον Άλκη, ασήκωτη η εσωτερική σύγκρουση μεταξύ επιθυμίας και απαγόρευσης, ορμάει με λύσσα να την πνίξει τυλίγοντάς την με την πλαστική κουρτίνα-σύμβολο.

Τίποτε δεν φάνηκε στην οθόνη, εκτός από την ένταση των συναισθημάτων. Και ήταν αρκετά. Είναι αλήθεια ότι το σίριαλ συμπυκνώνει πολλά, βαριά μηνύματα για δύσκολα κοινωνικά θέματα σε σημείο που να γίνεται η υπόθεση σαπουνοπερική καρικατούρα. Ωστόσο η συγκεκριμένη σκηνή, με αισθητική που δεν υπηρετούσε την πρόκληση αλλά το μήνυμα, ήταν συγκλονιστική.