[ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΑ ] Ο χρόνος κοστίζει…

ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΣ αριθμός που δεν γνωρίζω να σας πω και τον οποίο μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ. Πόσο κόστισε στη χώρα η τρίμηνη καθυστέρηση αναγγελίας των μέτρων που τελικώς ανακοινώθηκαν τα τελευταία εικοσιτετράωρα;

ΠΡΟΣΕΞΤΕ. Όχι πόσο κοστίζουν τα μέτρα- σε αυτό ο καθένας μπορεί να έχει την εκτίμησή του… Αλλά πόσο κόστισε η καθυστέρηση των μέτρων. Διότι το βέβαιο είναι πως, όπως κι αν το μετρήσει κανείς, αυτό το κόστος είναι τεράστιο. Η χώρα αφέθηκε να υποστεί έναν τρίμηνο διεθνή διασυρμό και μια απίστευτη οικονομική αιμορραγία, πριν καταλήξει στα αναμενόμενα και στα αναπόφευκτα.

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΙ παράγοντες μου εξηγούν ότι αυτό το κόστος ήταν περίπου μέρος του λογαριασμού. «Έπρεπε να προετοιμαστεί σταδιακά και ήπια η κοινή γνωμή ώστε να αποδεχτεί κάτι που σε πρώτη φάση δεν ήταν διατεθειμένη να αποδεχτεί», υποστηρίζουν.

ΝΑ ΤΟ ΔΕΧΤΩ. Αλλά προσέξτε τη λογική της επισήμανσης: ότι ελαχιστοποιήθηκε το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση, αυξάνοντας το οικονομικό κόστος για τη χώρα. Και, επιστρέψτε μου να πω, αυτό δεν το βρίσκω συνετή πολιτική.

Για δύο λόγους.

ΠΡΩΤΟΝ, επειδή κανείς δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει σήμερα αν και πότε αυτό το οικονομικό κόστος θα μπορέσει να αναπληρωθεί. Ακόμη κι αν οι διάφορες παράμετροι, από τα spreads έως το Χρηματιστήριο, επανέλθουν ταχέως σε φυσιολογικά επίπεδα (κάτι που δεν είναι εξασφαλισμένο…), οι απώλειες του τριμήνου ήταν πολύ σημαντικές για να μη βαρύνουν στην εξέλιξη των πραγμάτων.

ΔΕΥΤΕΡΟΝ, επειδή η χώρα υπέστη ένα συνολικό πλήγμα στη διεθνή εικόνα της, το οποίο θα χρειαστεί πολύ χρόνο και ιδιαίτερη προσπάθεια για να αποκατασταθεί. Η Ελλάδα αντιμετώπισε μια τρίμηνη γενική κατακραυγή αλλά αν τα πράγματα βελτιωθούν τους επόμενους μήνες αποκλείεται να υπάρξουν άλλα τόσα δημοσιεύματα για να μας πουν πόσο καλά τα κάνουμε. Δυστυχώς, η εικόνα μιας χώρας εύκολα χαλάει και δύσκολα φτιάχνεται.

ΤΟ ΕΧΟΥΜΕ ξαναγράψει εδώ: ο χρόνος κοστίζει… Και η χώρα πλήρωσε ένα απροσδιόριστο αλλά πάντως σοβαρό κόστος για τον χρόνο που άφησε να κυλήσει διαβουλευόμενη. Αν τα ίδια ακριβώς μέτρα (ίσως και λίγο ηπιότερα…) είχαν ανακοινωθεί τον Νοέμβριο, οι αγορές θα είχαν ηρεμήσει προ πολλού, οι κερδοσκόποι δεν θα είχαν βρει έδαφος για κερδοσκοπία, ακόμη και μια ευρωπαϊκή χείρα βοηθείας θα ήταν ευκολότερη.

ΞΕΡΕΤΕ ΚΑΤΙ; Ίσως κι ο τελικός λογαριασμός να ήταν λιγότερο επιβαρημένος. Σκεφτείτε, ας πούμε, αν ο ειδικός φόρος στα καύσιμα είχε αυξηθεί από τον Νοέμβριο τι έσοδα θα είχε αποδώσει έως τώρα. Κι ούτε θα χρειαζόταν να πριμοδοτείται τώρα η επιστροφή στην Ελλάδα των καταθέσεων που έτρεξαν να φύγουν στο εξωτερικό.

Αν τα ίδια ακριβώς μέτρα είχαν ανακοινωθεί τον Νοέμβριο, οι αγορές θα είχαν ηρεμήσει προ πολλού και οι κερδοσκόποι δεν θα είχαν βρει έδαφος για κερδοσκοπία