ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Η διαφθορά

O λόγος στους αναγνώστες. Ο Κ. Κωστάκης, Αγκύλης 79, Αθήνα, γράφει:

Γραφτήκανε πολλά και πολλά τελευταία για τη διαφθορά του ανθρώπου και μάλιστα του ανθρώπου της εξουσίας. Αυτές τις μέρες ξαναδιαβάζοντας Θουκυδίδη, στάθηκα και χάρηκα όσα γράφει στην παράγραφο που σας αναφέρω παρακάτω και σας δίδω σε μετάφραση- όσο μπόρεσα πιο σωστά- και στη συνέχεια μαζί μ΄ εκείνα που μου θύμισαν ή μου ήρθαν στο μυαλό.

«Όλοι γενικά από φυσικού τους και άτομα και πολιτείες έχουν την τάση να κάνουν το κακό και δεν υπάρχει Νόμος που να καταφέρνει να το εμποδίσει αυτό, αφού οι άνθρωποι έχουν δοκιμάσει στη σειρά όλες τις ποινές κάνοντάς τες συνεχώς βαρύτερες με την ελπίδα να περιορίσουν τις αδικίες των κακούργων. Και στην αρχή φυσικά και για τα βαρύτερα εγκλήματα οι ποινές είναι ελαφρότερες. Όμως τα εγκλήματα συνεχίζονται.

Ή πρέπει λοιπόν να βρεθεί κάποιος φόβος φοβερότερος και από τον θάνατο, αλλιώς το κακό δεν σταματά, γιατί και η πίεση της φτώχειας σπρώχνει στην αποκοτιά, η αλαζονεία της εξουσίας στην αδιαντροπιά, αλλά και τόσες άλλες αφορμές κυριαρχούν και οδηγούν σε παράφορες, αλόγιστες, ανεξέλεγκτες κι επικίνδυνες καταστάσεις.

Μα και η ελπίδα και η πεθυμιά για το κάθε τι, ετούτη αρχίζει και η πρώτη συνακολουθά και μεθοδεύει πονηριές και βάζει στην παρέα και της καλοτυχιάς τη συνδρομή να καταφέρουν άπειρα κακά, στα κρυφά, που ξεπερνούν και τα πιο φανερά κι ας μη φαίνονται. Όμως κι η συντυχία μαζί, δεν βάζει και αυτή λιγότερο το χέρι της για να φουντώσει το κακό, γιατί κάπου κάπου εκεί που δεν το περιμένει κανείς ξεπροβαίνει και τον γαλιφίζει ν΄ αποτολμήσει να πράξει κι ακόμη μεγαλύτερο κακό, και πιο πολύ βάζει τους αρχόντους να ρισκάρουν ακόμη και την ελευθερία και την κυριαρχία της πόλης τους πάνω σ΄ άλλες και να συμπαρασύρουν και όλους τους συμπολίτες τους σ΄ εκείνο που παράλογα τους κάπνισε. Και είναι βέβαια αδύνατο και πολύ κουτό, να πιστεύει κανείς πως, όταν κυριαρχείται κάποιος από φυσικές δυνάμεις, μπορούν να τον συγκρατήσουν είτε η αυστηρότητα των Νόμων ή κάποιος φόβος άλλος».

Είναι πραγματικά θαυμάσια αυτή η ομορφιά της ξέφρενης «ξυνωρίδας» ψυχής- μυαλού όπως τη δίδει ο Θουκυδίδης στην πορεία της με το δεύτερο άλογό της, το μυαλό, τόσο ανίσχυρο να κουμαντάρει την ακαταμάχητη δύναμη του πρώτου και να καταντάει κυριολεκτικά υποχείριό του.

Να πούμε ελάχιστα για την άπειρη τελειότητα της γλώσσας και του περιεχομένου της ιστορίας του;

Μα ας τον αφήσουμε καλύτερα τον ίδιο να μας το πει: «Το έργο μου είναι κτήμα ες αεί και ουχί αγώνισμα ες το παραχρήμα».