ΠΡΟΣΩΠΑ Στο στόχαστρό του, ο «Ιντιπέντεντ»

Σε μια εποχή που οι εφημερίδες περνούν κρίση, ο Αλεξάντρ Λεμπέντεφ τις αγοράζει. Στο στόχαστρο του 50χρονου Ρώσου επιχειρηματία βρίσκεται τώρα ο βρετανικός «Ιντιπέντεντ». Ουδείς γνωρίζει αν το κάνει για να βγάλει χρήματα ή αν έχει άλλο σκοπό- τόσο επικίνδυνο, από επιχειρηματικής απόψεως, μοιάζει το εγχείρημά του.

Τον Ιανουάριο του 2009, ο Λεμπέντεφ αγόρασε έναντι μιας (1) στερλίνας την εφημερίδα «Εvening Standard», έναν θεσμό του βρετανικού Τύπου που ήταν σε πλήρη μαρασμό. Το σχέδιό του ήταν να τη μετατρέψει σε φύλλο δωρεάν διανομής και να αρχίσει να διανέμει δωρεάν μια εφημερίδα ποιότητας και όχι ένα μέτριο φύλλο, όπως είναι οι περισσότερες εφημερίδες δωρεάν διανομής στη Βρετανία. «Είναι μια επαναστατική ιδέα» λέει ο Τζόρντι Γκρεγκ, ο διευθυντής σύνταξης που έφερε στην εφημερίδα ο Λεμπέντεφ. «Έχουμε ένα σχέδιο τριών ετών για να ισοσκελίσουμε τους λογαριασμούς. Ήδη έχουμε τεράστια υποστήριξη από τους διαφημιζόμενους». Πάντως ο Λεμπέντεφ έχει ξοδέψει για την εφημερίδα 26 εκατ. στερλίνες, σχεδόν 29 εκατ. ευρώ.

Η σχέση του 50χρονου Λεμπέντεφ με τον Τύπο είναι παλιά. Άρχισε στο Λονδίνο το 1987, όταν εργαζόταν ως αντισυνταγματάρχης της ΚGΒ στη σοβιετική πρεσβεία. «Ήμουν στο τμήμα εξωτερικού, δεν είχα καμιά σχέση με την υπόλοιπη υπηρεσία», λέει στη γαλλική «Λε Μοντ» για να αποστασιοποιηθεί από τα εγκλήματα του παρελθόντος. Η κάλυψή του ήταν ότι εργαζόταν στην πρεσβεία ως «οικονομικός σύμβουλος» και λέει πως περνούσε τον καιρό του διαβάζοντας τις βρετανικές εφημερίδες.

Μερικοί εμπειρογνώμονες του τομέα θέτουν ερωτήματα: αν ο Λεμπέντεφ αγοράσει τον «Ιντιπέντεντ» και τον μετατρέψει σε εφημερίδα δωρεάν διανομής, δεν θα απειληθεί άραγε η βιωσιμότητα των άλλων εφημερίδων; Ο ίδιος είχε κλείσει το 2008 τη «Μoscovski Κorrespondent», η οποία του ανήκε, αφού η εφημερίδα δημοσίευσε ένα άρθρο περί ερωτικής σχέσης του Βλαντίμιρ Πούτιν με μια γυμνάστρια. Από την άλλη, όμως, είναι από το 1996 ο σπόνσορας της εξαιρετικής εβδομαδιαίας «Νovaia Gazeta», της εφημερίδας όπου εργαζόταν μέχρι τη δολοφονία της η Άννα Πολιτκόφσκαγια, και της οποίας κατέχει το 39% των μετοχών. Σύμφωνα με τον διευθυντή της σύνταξής της, τον Ντμίτρι Μουράτοφ, «ο Λεμπέντεφ είναι ένας φωτισμένος ουμανιστής και αντισταλινικός, ένας πολύγλωσσος Ευρωπαίος Ρώσος, ένα σπάνιο είδος». Διαθέτει επίσης το 28% της Αeroflot και λιγότερο από το 1% της Gazprom, του ρωσικού γίγαντα του φυσικού αερίου.

Όσον αφορά τις σχέσεις του με τη ρωσική εξουσία, ο Λεμπέντεφ υποστηριζόταν ανέκαθεν από τον συντηρητικό Βίκτορ Τσερνομίρντιν, ενώ έχει κακές σχέσεις με τον δήμαρχο της Μόσχας Γιούρι Λουζκόφ. Τον Πούτιν δεν τον αγγίζει. «Προσπαθώ να πείθω την εξουσία, αντί να της αντιπαρατίθεμαι μετωπικά», προσπαθεί να εξηγήσει… Πρότυπο και «γκουρού» του είναι πάντως ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, με τον οποίο έχει ιδρύσει ένα κίνημα πολιτών.