Σωσίβιο οι αναπτυσσόμενες οικονομίες

Η προηγούμενη δεκαετία ήταν χαμένη για τις περισσότερες ανεπτυγμένες αγορές, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι αποδόσεις σε επενδύσεις αλλά και η οικονομική ανάπτυξη παρέμειναν είτε μηδενικές είτε σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Για τις αναπτυσσόμενες χώρες όμως, η δεκαετία που πέρασε έφερε μεγάλα κέρδη σε μετοχές και αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας. Και αυτό αναμένεται να συνεχιστεί το επόμενο διάστημα, με τις χώρες αυτές να αποτελούν την ατμομηχανή όχι μόνο των αγορών αλλά και ολόκληρης της παγκόσμιας οικονομίας.

Το φαινόμενο αυτό ήταν ιδιαίτερα έντονο σε αναπτυσσόμενες αγορές όπως η Βραζιλία, η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία, οι οποίες την τελευταία δεκαετία παρουσίασαν διψήφια ή ακόμη και τριψήφια ποσοστά κερδών. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Το Χρηματιστήριο της Ουκρανίας, το οποίο μάλιστα δεν υπήρχε πριν από το 1997, παρουσίασε την τελευταία δεκαετία απόδοση 1.350%. Στο Περού οι μετοχές «έτρεξαν» με 660% και στην Ινδία ο βασικός δείκτης ενισχύθηκε, το ίδιο διάστημα, κατά 240% ενώ η αύξηση του ΑΕΠ μεγάλων αναπτυσσόμενων οικονομιών, όπως της Κίνας και της Ινδίας, παρέμεινε ιδιαίτερα υψηλή.

Οι φόβοι των αναλυτών
Το ξέφρενο ράλι κάνει αναλυτές να φοβούνται πλέον ότι σε μέρη όπως η Κίνα και το Χονγκ Κονγκ μπορεί να αρχίζουν να δημιουργούνται φούσκες, όπως αυτή που έσκασε πρόσφατα στην αμερικανική αγορά ακινήτων. Άλλοι, πάλι, φοβούνται ότι η μεγάλη ζήτηση για πρώτες ύλες από τις χώρες αυτές μπορεί να εξακολουθήσει να δημιουργεί έντονες διακυμάνσεις στις τιμές των εμπορευμάτων (πετρέλαιο, μέταλλα, κ.λπ.), ενώ άλλοι ανησυχούν για το πώς θα τις επηρεάσει το τέλος εποχής των πολύ χαμηλών επιτοκίων που έρχεται.

Μπορεί βραχυπρόθεσμα να υπάρχει πιθανώς πιο αυξημένο ρίσκο, όμως όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις οι αναπτυσσόμενες αγορές παραμένουν πολλά υποσχόμενες, καθώς οι οικονομίες τους εξακολουθούν να «τρέχουν» με πολύ υψηλότερους ρυθμούς από ό,τι οι ανεπτυγμένες. Η Μerrill Lynch προβλέπει πλέον ότι οι αναπτυσσόμενες οικονομίες θα παρουσιάσουν ανάπτυξη 6,3% το 2010, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας που αναμένεται να ανέλθει στο 4,4%.

Και στις εισαγωγές
Επιπλέον, οι αναπτυσσόμενες χώρες αναμένεται να ξεπεράσουν τις ανεπτυγμένες και σε άλλους τομείς, όπως είναι οι εισαγωγές. Αυτές, με βάση τα στοιχεία του 2009, εκτιμάται ότι για πρώτη φορά θα είναι περισσότερες από τις εισαγωγές που πραγματοποιούν οι ΗΠΑ (που είναι η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και η χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση).

Ήδη οι αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι η ατμομηχανή της παγκόσμιας ανάπτυξης. Οι οικονομίες αυτές ήταν οι μόνες που συνέβαλαν στην παγκόσμια ανάπτυξη το 2009, επειδή οι ανεπτυγμένες είτε είχαν βυθιστεί σε ύφεση είτε παρουσίασαν ιδιαίτερα χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Όπως λένε αναλυτές της Schroeders, το 2010 από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες θα προέλθει το 70%75% της παγκόσμιας ανάπτυξης- ακόμη και αν τη χρονιά αυτή ανακάμψουν πλήρως οι ανεπτυγμένες.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες βλέπουν τον ρόλο τους να αναβαθμίζεται συνεχώς σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Μorgan Stanley προβλέπει ότι η συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Μέση Ανατολή, στο παγκόσμιο ΑΕΠ θα εκτοξευτεί φέτος στο 36%, από 21% που ήταν το 1999. Και αυτό βέβαια αποτελεί ισχυρό μαγνήτη για τους επενδυτές. Οι επενδύσεις σε μετοχές που διαπραγματεύονται σε αναπτυσσόμενες αγορές ανήλθαν το 2009 σε 75,4 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας κατά πολύ το προηγούμενο ρεκόρ των 54 δισ. δολαρίων, το οποίο είχε καταγραφεί το 2007, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΡFR Global.

Πάντως, ακόμη και μετά τις εισροές-ρεκόρ, οι επενδύσεις σε αναπτυσσόμενες αγορές δεν αντιπροσωπεύουν παρά ένα ελάχιστο ποσοστό των επενδυτικών χαρτοφυλακίων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Λιγότερο από το 3% των κεφαλαίων που διαχειρίζονται οίκοι στις ΗΠΑ επενδύονται στις αγορές αυτές. Το ποσοστό αυτό όμως, σύμφωνα με τις προβλέψεις, μπορεί να διπλασιαστεί στα επόμενα πέντε χρόνια.

Ασφαλής τοποθέτηση
Τις αγορές αυτές μπορεί να τις προτιμήσουν ακόμη και παραδοσιακά συντηρητικοί επενδυτές, οι οποίοι θα βλέπουν τις προοπτικές για ανάπτυξη της οικονομίας σε Ευρώπη και ΗΠΑ να είναι χαμηλές. «Οι επενδυτές αρχίζουν να βλέπουν αυτή την κατηγορία επενδύσεων και να συνειδητοποιούν ότι είναι ασφαλής τοποθέτηση», λέει ο Κevin Daly της Αberdeen Αsset Μanagement που διαχειρίζεται 1,7 δισ. δολάρια τα οποία έχουν τοποθετηθεί σε αναδυόμενες οικονομίες. Παρά το ιστορικό έντονων διακυμάνσεων που έχουν οι αγορές αυτές, θεωρούνται σήμερα από μεγάλα funds αρκετά ασφαλής τόπος για να τοποθετήσουν τα χρήματά τους. Βέβαια χρειάζεται πάντοτε προσοχή, επειδή ανάλογες ελπίδες έχουν διαψευστεί στο παρελθόν.