Ποιος φοβάται τις ψευδαισθήσεις;

«Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ;» του Έντουαρντ Άλμπι ανεβάζει ο Αντώνης Αντύπας με Δημήτρη Καταλειφό και Ράνια Οικονομίδου
Καθηγητής Ιστορίας σε περιφερειακό πανεπιστήμιο είναι ο Τζορτζ. Και παντρεμένος εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια με την Μάρθα, κόρη του πρύτανη του πανεπιστημίου- του Μεγάλου Αφεντικού. Ο Νικ, νεαρός καθηγητής Βιολογίας, έφθασε πολύ πρόσφατα για να διδάξει στο πανεπιστήμιο. Με την Χάνι, τη γυναίκα του. Τα δύο ζευγάρια μόλις πρωτοσυναντήθηκαν σε δεξίωση που έδωσε ο πατέρας της Μάρθας. Ο Τζορτζ και η Μάρθα έχουν καλέσει το νεαρό ζευγάρι στο σπίτι τους να συνεχίσουν με ένα ποτό- ή και πολλά…

Αυτή η νύχτα θα μείνει. Γιατί θα είναι καταλυτική για όλους. Τα μυστικά που έκρυβαν φανερώνονται, οι ψευδαισθήσεις ξεριζώνονται, οι ομολογίες και οι αλήθειες ορμούν και τους συντρίβουν. Η αυγή θα βρει και τους τέσσερις πληγωμένους. Ίσως όμως και λυτρωμένους.

Το έργο του Έντουαρντ Άλμπι «Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ;», ένα από τα αριστουργήματα του θεάτρου του 20ού αιώνα, κλασικό πια, επανέρχεται στην ελληνική σκηνή. Το ανεβάζειο Αντώνης Αντύπας με τον Καλλιτεχνικό Οργανισμό του «Φάσμα» καιμε Τζορτζ τον Δημήτρη Καταλειφό και Χάνι την Ράνια Οικονομίδου.

«Είναι ένας σταθμός στο παγκόσμιο ρεπερτόριο, αλλά είναι και μέσα στις δυνατότητες που έχω, λόγω περιορισμένου χώρου, να ανεβάζω έργα όχι και τόσο πολυπρόσωπα» εξηγεί την επιλογή του ο Αντώνης Αντύπας, που χρόνια τώρα στις δύο Σκηνές του επιμένει με συνέπεια σε ένα πρώτης γραμμής ρεπερτόριο, όπου συνδυάζει τα κλασικά με τα σύγχρονα κείμενα. «Αλλά είναι και ένα έργο που με συγκινούσε πάντα πολύ. Έχει μία δυναμική τρομερή. Που εκφράζει σύγχρονες καταστάσεις. Γι΄ αυτό και παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο».

Στο έργο ο Αντώνης Αντύπας αναγνωρίζει επιδράσεις από τον Ευριπίδη- «από τις “Βάκχες”. Ο Τζορτζ στο τέλος προσπαθεί να συνεφέρει την Μάρθα από τον παραλογισμό ενός φανταστικού φόνου ενός φανταστικού παιδιού σαν άλλος Κάδμος την Αγαύη»- και από τον Στρίντμπεργκ- «αυτό το αλληλοφάγωμα, οι διαρκείς επιθέσεις μεταξύ άντρα και γυναίκας… Ο Τζορτζ και η Μάρθα, πάντως, δύο ανώριμα άτομα είναι. Δύο παιδιά που δεν έχουν μεγαλώσει».

Και θεωρεί ότι το έργο μας αφορά. «Υπήρχε τότε μία κοινωνία που κρατούσε το άτομο σε απομόνωση και του καλλιεργούσε την ψευδαίσθηση του αμερικανικού ονείρου. Αυτό πια μπορούμε να το δούμε και στην Ευρώπη. Και στην Ελλάδα. Είμαστε πια σε οριακή κατάσταση. Και πρέπει να συνειδητοποιήσουμε μια άλλη πραγματικότητα. Ο Άλμπι, άλλωστε, αφήνει στο τέλος να αιωρείται μία δυνατότητα λύτρωσης. Το σίγουρο είναι πως και οι τέσσερις δεν θα συνεχίσουν να συντηρούν την ψευδαίσθηση που συντηρούσαν μέχρι σήμερα.

Θα πρέπει να δουν τη ζωή με άλλα μάτια».

Για την πολλοστή συνεργασία του με την Ράνια Οικονομίδου και τον Δημήτρη Καταλειφό θα πει:

«Υπάρχει, όντως, πια μια κοινή γλώσσα. Χωρίς να λείπουν οι αντιπαραθέσεις μεταξύ μας. Ο κάθε συγγραφέας, βλέπετε, έχει τις δικές του δυσκολίες και τους δικούς του κώδικες. Αλλά εκείνο που υπάρχει πάνω απ΄ όλα είναι η αμοιβαία εμπιστοσύνη».

Όσο για τη φετινή χρονιά- κρίση στα θέατρα πρώτη φορά έπειτα από χρόνια, το θέατρο έχει στριμωχτεί, οι επιχορηγήσεις καθυστερούν… – ο Αντώνης Αντύπας λέει: «Είναι μία πάρα πολύ δύσκολη χρονιά. Που θα είναι ίσως καθοριστική και για το θέατρο. Θα ξεκαθαρίσουν πολλά πράγματα στο τοπίο. Το θέατρο, ξέρετε, είναι μία δύσκολη αλλά και ακριβή πραγματικότητα…».

Στο «Απλό» το «Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ;» ανεβαίνει σε μετάφραση Τζένης Μαστοράκη, με σκηνικά και κοστούμια Μαγιούς Τρικεριώτη, μουσική Ελένης Καραΐνδρου και φωτισμούς Λευτέρη Παυλόπουλου. Τους άλλους δύο πρωταγωνιστικούς ρόλους- τον Νικ και την Χάνι- έχουν επωμιστεί ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης και η Σωτηρία Ρουβολή.

Το έργο έκανε την πρεμιέρα του το 1962 στη Νέα Υόρκη σε σκηνοθεσία Άλαν Σνάιντερ και μεταφέρθηκε εξαιρετικά το 1966 στον κινηματογράφο από τον Μάικ Νίκολς με Ρίτσαρντ Μπάρτον, Ελίζαμπεθ Τέιλορ, Τζορτζ Σίγκαλ και Σάντι Ντένις..

ΙΝFΟ

Στην Κεντρική Σκηνή του «Απλού Θεάτρου» (Χαρ. Τρικούπη 4, Καλλιθέα, τηλ.
210-9229.605, 210-
9246.991, www.
aplotheatro.gr).
Εισιτήρια: 22, 18, (φοιτητικό) 16 ευρώ.

Καταγγελία της χρεοκοπίας

Το «Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ;», που καταγγέλλει την υποκρισία της αμερικανικής κοινωνίας, τη βία, τις καταστροφικές ψευδαισθήσεις και το αδιέξοδο των ανθρωπίνων σχέσεων και που σοκάρισε όταν πρωτοπαρουσιάστηκε, «διατηρεί»- όπως σημειώνεται- «στο ακέραιο την καταγγελτική του δύναμη και μαζί την οξυδερκή του ματιά στην ανθρώπινη ψυχή. Η καταγγελία της χρεοκοπίας όχι μόνο της αμερικανικής κοινωνίας αλλά και κάθε κοινωνίας του καιρού μας, πιο επίκαιρη από ποτέ, το κάνει προφητικό». Η αίσθηση που προκάλεσε καθιέρωσε τον Άλμπι ως έναν από τους κορυφαίους Αμερικανούς συγγραφείς, ενώ η πορεία του στη συνέχεια τον κατέταξε στην ίδια σειρά με τον Ευγένιο Ο΄Νιλ, τον Τενεσί Γουίλιαμς και τον Άρθουρ Μίλερ.