Περιοδικά

Υπηρέτες της τοπικής ιστορίας
, Του Κώστα Ρεσβάνη

Χρόνια τώρα παρακολουθώ και όσο μπορώ από αυτή τη στήλη κοινοποιώ την ύλη περιοδικών της περιφέρειας που τιμούν και υπηρετούν την ιστορία του τόπου τους. Δεν αναφέρομαι σε τοπικά έντυπα που γεμίζουν τις σελίδες τους με φωτογραφίες δημάρχων, νομαρχών και πολιτευτών, για προφανείς λόγους, αλλά για εκδόσεις που προσφέρουν ανεκτίμητα δώρα στον πολύτιμο τομέα της τοπικής ιστορίας. Σ΄ αυτά δηλαδή που ανασκάπτουν τη λαογραφία, την ιστορία, τη γεωγραφία και τον πολιτισμό της περιοχής τους. Σταχυολογώ από την τελευταία σοδειά και θα συνεχίσω.

ΧΙΟΝΙΑΔΕΣ. Από το μικρό παραμεθόριο χωριό των Μαστοροχωρίων της Ηπείρου, τους Χιονιάδες, μας ήλθε το νέο τεύχος του εξαιρετικού περιοδικού «εκ Χιονιάδων» που εκδίδει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Χιοναδιτών (υπεύθυνος Βασίλης Σκούρτης). Στις πρώτες σελίδες μια ευχάριστη είδηση για τους απανταχού φιλότεχνους: ολοκληρώνεται η ανακατασκευή του παλιού σχολείου που θα στεγάζει εφεξής το Μουσείο Χιονιαδιτών Ζωγράφων, των περίφημων καλλιτεχνών που περιφέρονταν σε χωριά της Ηπείρου και όχι μόνο, ζωγραφίζοντας ναούς και διακοσμώντας αρχοντικές κατοικίες. Διαβάζω πως η πρώτη υπογεγραμμένη και χρονολογημένη εικόνα Χιονιαδίτη ζωγράφου στα 1747, είναι ο Άγιος Γεώργιος στον Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Βούρμπιανη, «διά χηρός Κώνστα εκ κώμις Χιωνάδες»! Από τα θέματα του τεύχους να σημειώσω:

1) Την προσέγγιση στο έργο του λαογράφου, ιστοριοδίφη και λογοτέχνη Αναστάσιου Ευθυμίου (1920-1979) από τη Βούρμπιανη (Μαρία Τασιοπούλου). 2) Την περιγραφή των εθίμων θεμελίωσης σπιτιών, αυτό το μείγμα θρησκευτικής και παγανιστικής παράδοσης (Βασίλης Σκούρτης). 3) Έντυπα περιοδικά βοηθήματα για την προπολεμική μελέτη της κοινωνικής ζωής της επαρχίας Κόνιτσας (Γιάννης Λυμπερόπουλος).

ΠΑΤΡΑ. Μόλις έλαβα το 14ο τεύχος του περιοδικού «Αχαϊκά» που εκδίδει η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αχαΐας και που είναι εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στον Κωστή Παλαμά, με ιδιαίτερη έμφαση και ντοκουμέντα από τις προσπάθειες που γίνονται χρόνια τώρα για την απαλλοτρίωση του σπιτιού που γεννήθηκε ο ποιητής στην Πάτρα (Κορίνθου 241), ώστε να μετατραπεί σε Μουσείο Παλαμά. Το αφιέρωμα αρχίζει με κείμενο του μεγαλύτερου αδελφού του ποιητή Χρήστου Παλαμά, που καταθέτει μνήμες από τη ζωή του μικρότερου αδελφού στο πατρικό σπίτι, την ποιητική πορεία του, αλλά και περιγραφές της κοινωνικής ζωής της Πάτρας. (Οι επιμελητές της έκδοσης δεν μας ενημερώνουν ούτε πότε ούτε πού γράφτηκε το κείμενο. Γενικότερα, η επιμέλεια του τόμου χρειαζόταν μεγαλύτερη προσοχή και μεράκι). Διαφωτιστικό το κείμενο του Χρήστου Μούλια για «τους Παλαμάδες των Πατρών», όπου σημειώνεται ότι το επώνυμο Παλαμάς απαντάται στην Πάτρα από τις αρχές του ΙΘ΄ αιώνα.

ΕΥΒΟΙΑ. Επί 29 χρόνια το «Ρόπτρο» (υπεύθυνος Δημήτρης Σγούρος) προσφέρει ανεκτίμητες πληροφορίες από την ιστορία και τη λαογραφία της περιοχής Αυλωναρίου της Εύβοιας. Στο νέο τεύχος διαβάζουμε τις μνήμες της Φούλης Γκιζελή από το Αυλωνάρι του 1930-35. Αρκετός λυρισμός και νοσταλγία αλλά και πληροφορίες από την κοινωνική ζωή της εποχής. Απολαυστικό το κείμενο του Κωνσταντίνου Π. Σγούρου για τον «παράτυπο έρωτα του ταγματάρχη Κωνσταντή Ζέρβα από τη Λίμνη Ευβοίας με τη Σμυρνιά Δέσποινα», το 1851.

ΝΑΞΟΣ. Ένα ιστορικό θέμα περιέχει η νέα «Φλέα», το δελτίο του Ιστορικού Ομίλου Νάξου «Αρσός». Συγγραφέας του ο Μπεν Σλοτ, που αναφέρεται στον δούκα Άγγελο Σανούδο που κυβερνούσε το δουκάτο της Νάξου περίπου από το 1230. Για μελετητές της ιστορίας των Κυκλάδων.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
Εκ ΧΙΟΝΙΑΔΩΝ: Χιονιάδες, 441 00 Κόνιτσα, τηλ. 21

0-2832.551

, Κ. Σκούρτης ΑΧΑΪΚΑ: Κανάρη 46, Πάτρα- 262 22, τηλ.

2610-322.90

1 ΤΟ ΡΟΠΤΡΟ: Δημήτριος Σγούρος, Αυλωνάρι Εύβοιας 340 09, τηλ. 22230-32.201 ΦΛΕΑ: Στέλιος Ν. Μαρινάκης, Χώρα Νάξου 843 00, τηλ. 22850-26.880