Προϋπολογισμός… Βρυξελλών και αγορών

Έναν προϋπολογισμό πιο προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις των Βρυξελλών, με μεγαλύτερες περικοπές δαπανών και ίσως ελαφρώς χαμηλότερο έλλειμμα από το 9,4% του ΑΕΠ του προσχεδίου, σχεδιάζει να καταθέσει η κυβέρνηση την ερχόμενη Παρασκευή.

Τα σχέδια δείχνουν δυσανάλογα άτολμα σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις υψηλόβαθμων κοινοτικών πηγών που είναι πολύ ανησυχητικές για το μέλλον της οικονομίας. Αναφέρουν οι πηγές αυτές ότι ίσως βρισκόμαστε πιο κοντά από κάθε άλλη φορά στον κίνδυνο να υποβαθμιστεί η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας και να υποστεί σκληρή τιμωρία από τις αγορές. Η προειδοποίηση που απηύθυνε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Ζαν-Κλοντ Τρισέ την περασμένη Δευτέρα δεν ήταν τυχαία.

Ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου αναγνωρίζει ότι οι διορθώσεις του προσχεδίου δεν θα είναι αρκετές για να καθησυχάσουν τις Βρυξέλλες και να αποκαταστήσουν το καλό κλίμα στις σχέσεις των δύο πλευρών. Αντίθετα, περιμένει ένα ακόμη δύσκολο ΕCΟFΙΝ τον Δεκέμβριο, και ίσως και τον Ιανουάριο. Ευελπιστεί, ωστόσο, να βελτιωθεί το κλίμα από τον Φεβρουάριο, όταν η κυβέρνηση θα έχει αρχίσει να δίνει δείγματα γραφής με το φορολογικό νομοσχέδιο αλλά και με άλλες διαρθρωτικές αλλαγές, όπως το Ασφαλιστικό που μόλις άνοιξε. Ενοχλημένοι οι εταίροι μας
Ο κ. Παπακωνσταντίνου άκουσε πολλά στο ΕCΟFΙΝ της περασμένης Δευτέρας και Τρίτης. Κανονικά δεν θα γινόταν συζήτηση για την Ελλάδα πριν από τον Δεκέμβριο με την κατάθεση του προϋπολογισμού, αλλά το θέμα μπήκε την τελευταία στιγμή στην ημερήσια διάταξη, καθώς η ενόχληση των εταίρων μας έχει φτάσει σε πρωτοφανή ύψη και δεν ήθελαν να χάσουν την ευκαιρία να τα «ψάλουν» στην κυβέρνηση.

Η ενόχληση οφείλεται κατ΄αρχάς στη μεγάλη αναθεώρηση της πρόβλεψης για το έλλειμμα από το 6% του ΑΕΠ στο 12,7% του ΑΕΠ μέσα σε μια εβδομάδα. Όπως αναφέρουν πηγές που ήταν παρούσες στις εργασίες του Συμβουλίου, οι υπουργοί θεωρούν πλέον ότι δεν πρόκειται για στατιστικό πρόβλημα, αλλά για ηθελημένη απόκρυψη. Γι΄ αυτό και ορισμένοι, όπως ο Ολλανδός υπουργός κ. Β. Μπος, ζήτησαν από τον Έλληνα υπουργό να αναζητήσει και να αποδώσει προσωπικές ευθύνες.

Έχουν ευθύνες και οι Βρυξέλλες
Ευθύνες, βεβαίως, έχουν και οι Βρυξέλλες και συγκεκριμένα η Εurostat και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που ενώ είχαν εμπειρία από τη μεγάλη εκ των υστέρων αναθεώρηση του ελλείμματος του 2007, σε μια χρονιά χωρίς πρόβλημα ενώ παρακολουθούσαν τα στατιστικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για την πορεία του ταμειακού ελλείμματος και ενώ ήταν σε θέση να αντιληφθούν ότι οι προβλέψεις του προϋπολογισμού για αύξηση εσόδων 16% το 2009 με στάσιμο ΑΕΠ ήταν εξωπραγματικές, σιωπούσαν και τις αποδέχονταν. Ωστόσο, στη δυσχερή κατάσταση που βρίσκεται η χώρα αυτή τη στιγμή, ο κ. Παπακωνσταντίνου δεν αντέχει να ανοίξει μέτωπο με την Κομισιόν. Έτσι, έκανε μια χειρονομία καλής θέλησης και προσκάλεσε την Εurostat να στείλει αντιπρόσωπό της στις εργασίες της ανεξάρτητης επιτροπής που συνέστησε για την καταγραφή του ελλείμματος.

Υπάρχει, όμως και δεύτερος λόγος που είναι ενοχλημένοι οι εταίροι μας, κι αυτός είναι ότι θεωρούν πώς τα μέτρα τα οποία συνοδεύουν τον προϋπολογισμό είναι ανεπαρκή σε σύγκριση με το μέγεθος του προβλήματος. Η Κομισιόν εκτιμά ότι από το 3,3% του ΑΕΠ που προβλέπεται να μειωθεί το έλλειμμα (από το 12,7% του ΑΕΠ φέτος στο 9,4% του ΑΕΠ το 2010, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού) μόνο το 1,5% του ΑΕΠ το πολύ αποτελεί πραγματική προσαρμογή, που δεν οφείλεται σε προσωρινά μέτρα. Κι αυτό δεν την ικανοποιεί. Επιπλέον, σημειώνει ότι η προσαρμογή στις δαπάνες είναι σχεδόν μηδενική (μειώνονται 1,4%). Αντίθετα, επισημαίνουν κάποιοι εταίροι μας, δίνονται αυξήσεις στους μισθούς και οι μισθολογικές δαπάνες που αντιστοιχούν σχεδόν στο ήμισυ των δαπανών του προϋπολογισμού επιβαρύνονται κατά 3,5%. Σε άλλες χώρες με συγκριτικά μικρότερα προβλήματα, προσθέτουν, οι αυξήσεις είναι μηδενικές.

Όπως λένε πηγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο καλά κι αν μιλά ο νέος Έλληνας υπουργός, όση ειλικρίνεια και πειστικότητα κι αν δείχνει, η χώρα έχει απολέσει την αξιοπιστία της και ο προϋπολογισμός δεν δίνει σήμα ότι έχει κατανοηθεί το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζει. Δεν θα τον πιστέψουν, επομένως, μέχρι να έχουν απτά δείγματα πολιτικής.

Ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου αναγνωρίζει ότι οι διορθώσεις του προσχεδίου δεν θα είναι αρκετές για να αποκαταστήσουν το καλό κλίμα στις σχέσεις της χώρας με τους εταίρους της