«Οι διανοούμενοι θολώνουν τα νερά»

«Στην εποχή μας διαστρεβλώθηκε η πολιτική και κυριαρχεί ο ατομικισμός και η απελπισία», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιάννης Ψυχοπαίδης που «ξανακοιτάει» τις επιζωγραφισμένες πολαρόιντ του
«Η δικομματική πολιτική ηγεσία πέτυχε να προωθήσει τη χειραγώγηση και τις προσωπικές συναλλαγές, έτσι οι κοινωνικές αντιστάσεις χάθηκαν και οι τρόποι επίλυσης των προβλημάτων έγιναν προσωπικοί. Πρέπει ο κόσμος να εμπνευστεί και να κερδίσει τα κομμάτια που του ανήκουν τόσο στην ιδιωτική όσο και τη συλλογική ζωή», λέει στα «ΝΕΑ» ο ζωγράφος και καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Γιάννης Ψυχοπαίδης.

Ο «λόγιος της ζωγραφικής», που πιστεύει πως «ζούμε σε μια εποχή βεβαρημένη από την αρνητική κληρονομιά της μεταπολίτευσης» και δεν έπαψε στιγμή να σχολιάζει το πολιτικό γίγνεσθαι μέσα από τις εικαστικές του δημιουργίες, γυρίζει τον χρόνο πίσω. Και ξανακοιτάει αναδρομικά τις χιλιάδες πολαρόιντ που άρχισε να τραβά το 1977 ως σημειώσεις για τα έργα του. Στιγμιότυπα που τυπώνονταν μέσα σε λίγα λεπτά, χωρίς να μεσολαβήσει κανείς. Σιγά σιγά μετατράπηκαν οι ίδιες σε έργα τέχνης, καθώς άρχισε να τις επιζωγραφίζει και να προσθέτει στην υποκειμενικότητα της φωτογραφικής του ματιάς και τις πινελιές του ζωγράφου για να «δει» τελικά με τον δικό του τρόπο πρόσωπα οικεία, αλλά και προσωπικότητες όπως οι Γκρέκο, Καρυωτάκης, Βαν Γκογκ, Καβάφης.

«Είναι η γιορτή ενός μέσου που φέτος πεθαίνει, αλλά μας έδωσε τη χαρά να σταθούμε δημιουργικά απέναντί του. Αρπάζει την προσωπική στιγμή και την καθηλώνει. Και αν και ποτέ δεν με ενδιέφερε ως μέσο, όσο προχωρούσε ο καιρός ήθελα να επέμβω ζωγραφικά για να σχολιάσω την ήδη σχολιασμένη από τον φακό πραγματικότητα», εξηγεί ο εκ των βασικών εκπροσώπων του κριτικού ρεαλισμού που θα δείξει 500 πολαρόιντ του για πρώτη φορά-σε μια σύνθεση χωρίς χρονική γραμμική πορεία- αναμνήσεις από προηγούμενες δεκαετίες, στην έκθεσή του στην γκαλερί «Ζουμπουλάκη» στο πλαίσιο του Αthens Ρhoto Festival. «Σήμερα επικρατεί μια διαστρεβλωμένη πολιτική όπου κυριαρχεί ο ατομικισμός και η απελπισία. Ο καθένας μας αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως μονάδα και αναζητά ατομικές λύσεις. Δεν καλλιεργείται η συλλογικότητα. Ανθίζει και παράγεται κάτι που υπερβαίνει και ξαναορίζει τα πράγματα και ο κόσμος δεν ξέρει τι να κάνει», υποστηρίζει ο Γιάννης Ψυχοπαίδης.

Και οι διανοούμενοι τι κάνουν γι΄ αυτό;
Οι διανοούμενοι σήμερα έχουν γίνει λειτουργικοί διανοούμενοι. Η καθαρότητα που εκπέμπει το ανθρώπινο πνεύμα έχει θολώσει. Έχει χαθεί η φερεγγυότητα του ακέραιου και έτσι έχουμε οδηγηθεί στην εικόνα του πνευματικού ανθρώπου που είτε απομονώνεται είτε έχει ενσωματωθεί στο διαχειριστικό πλαίσιο και σε μια σχέση εξάρτησης με την εξουσία, γεγονός που ακυρώνει την έννοια του ακέραιου λόγου.

Υπάρχει λύση;
Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση και όχι να αποδεχόμαστε ότι ο κόσμος δεν αλλάζει. Αν ο καθένας μας κάνει τη δουλειά του με ηθική, προτείνει ένα παράδειγμα που θα παρασύρει ή θα εμπνεύσει. Μας λείπει η αγάπη για όσα κάνουμε. Λειτουργούμε διαχειριστικά. Καταναλώνουμε, δεν έχουμε κριτήρια και δεν εσωτερικεύουμε.

Πώς βλέπετε την αλλαγή στα πολιτικά πράγματα;

Είναι νωρίς για να κρίνουμε την πολιτική αλλαγή. Το θέμα είναι να πρόκειται για αλλαγή ουσίας και όχι φόρμας. Όχι μια θολούρα προοδευτικών αλλαγών που δεν αποκρυσταλλώνονται. Πρέπει να δούμε δείγματα γραφής. Η Ελλάδα έχει υποφέρει πολύ. Το 2007 ήταν μια πολύ οριακή χρονιά. Όταν το πολιτικό σύστημα του δικομματισμού με την ίδια ενοχική βαρύτητα άφησε να καεί η πεμπτουσία του ελληνικού πνεύματος, η Ολυμπία, και μάλιστα χωρίς άμυνα. Αυτό τα λέει όλα. Χάθηκε η άμυνα στην οποιασδήποτε μορφής πυρκαγιά. Το μόνο που μας μένει είναι να είμαστε πιο συνετοί και συνεπείς, υπομονετικοί και κριτικοί.

ΙΝFΟ

Η έκθεση του Γιάννη Ψυχοπαίδη στην γκαλερί «Ζουμπουλάκη» (Πλ. Κολωνακίου 20) από απόψε έως 21 Νοεμβρίου.

«Η τέχνη σκάβει τη σιγουριά»

«Ζούμε σε μια ψευδαίσθηση δημοκρατικής εξάπλωσης της τέχνης που επιβάλλεται από την απολυταρχία των μέσων. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα είναι ο βομβαρδισμός με αισθητικές πληροφορίες που δεν έχουμε τα κατάλληλα εργαλεία για να τις επεξεργαστούμε και να κρατήσουμε ό,τι έχει πραγματικά αντοχή», λέει ο Γιάννης Ψυχοπαίδης.

Μπορεί η τέχνη να αλλάξει την κατάσταση;

Το κάνει έτσι κι αλλιώς, όχι όμως με στατικό τρόπο, αλλά με πολυσύνθετο και δαιδαλώδη. Τέχνη δεν είναι μόνο η εικόνα. Επηρεάζει εσωτερικά, σκάβει τη δεδομένη σιγουριά, αλλάζει τον τρόπο του βλέμματος, γεννά αισθήματα που λειτουργούν καταπραϋντικά ή ερεθιστικά και διαμορφώνουν τον άνθρωπο.