Εγκλωβισμένες στο λιμάνι, αγορά και κυβέρνηση

Όμηροι είναι αγορά και κυβέρνηση από την απεργία των λιμενεργατών που συνεχίζεται για 17η μέρα. Περισσότερα από 10.000 κοντέινερ με εμπορεύματα είναι εγκλωβισμένα στο λιμάνι του Πειραιά, ενώ περίπου 10.000 βρίσκονται ή ταξιδεύουν προς άλλα λιμάνια της Ελλάδας ή της Μεσογείου.

Οι επιχειρηματίες εκπέμπουν σήμα κινδύνου και δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο σύντομα να φανούν τα πρώτα προβλήματα στην τροφοδοσία της αγοράς, ενώ κάνουν λόγο και για αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων το επόμενο διάστημα, εξαιτίας του αυξημένου κόστους που δημιουργεί η συνεχιζόμενη απεργία στις επιχειρήσεις. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με την πρώτη σημαντική κρίση που πρέπει να διαχειριστεί, καθώς η συνεχιζόμενη απεργία στον ΟΛΠ, εκτός από τις επιπτώσεις που έχει στην αγορά, μπορεί να αποτελέσει μεγάλο αγκάθι στις σχέσεις της χώρας με την κινεζική πλευρά. Ήδη η υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας κ. Λούκα Κατσέλη έχει αρχίσει επαφές τόσο με τους απεργούς εργαζομένους στο λιμάνι του Πειραιά όσο και με τους εκπρόσωπους της κινεζικής εταιρείας Cosco, σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τα πνεύματα και να αρχίσει ένας ουσιαστικός διάλογος με σκοπό την εξεύρεση λύσης, η οποία θα ικανοποιήσει όλες τις πλευρές. Στόχος της κυβέρνησης είναι να βρεθεί κοινή φόρμουλα με την Cosco και τους εργαζομένους, προκειμένου να ανασταλεί η απεργία, ώστε να αρχίσει ο διάλογος για την επαναδιαπραγμάτευση όρων της σύμβασης. Οι συζητήσεις, σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ αρμόδιες πηγές δεν απέκλειαν την πιθανότητα να υπάρξει αποτέλεσμα την ερχόμενη εβδομάδα.

Η επαναδιαπραγμάτευση
Σε ό,τι αφορά την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας, επιδίωξη της κυβέρνησης είναι να δοθεί προτεραιότητα σε θέματα που έχουν σχέση με τη διασφάλιση εργασιακών κεκτημένων των εργαζόμενων στον ΟΛΠ, όπως και στις φοροαπαλλαγές που περιλαμβάνονται στην υπάρχουσα συμφωνία. Επίσης, θα τεθεί στο τραπέζι η δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ της προβλήτας της Cosco με αυτήν του ΟΛΠ, ώστε η πλεονάζουσα δουλειά να μεταφέρεται στον ΟΛΠ. Πάντως, αργά το βράδυ της Πέμπτης, τις παραιτήσεις τους υπέβαλαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς στην αρμόδια υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας κ. Λ. Κατσέλη προκαλώντας ένα επιπλέον πρόβλημα. Η υπουργός Οικονομίας δεν τις έκανε αποδεκτές και ζήτησε από τη διοίκηση του ΟΛΠ να παραμείνει στη θέση του μέχρι νεωτέρας.

Αγωγή κατά απεργών
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Αθήνας Κωνσταντίνος Μίχαλος δυναμίτισε χθες το κλίμα καταθέτοντας αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιά, η οποία θα εκδικαστεί με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων την ερχόμενη Δευτέρα το πρωί, κατά της Ομοσπονδίας Υπαλλήλων Λιμανιών Ελλάδας (ΟΜΥΛΕ) και της Ένωσης Μονίμων και Δοκίμων Λιμενεργατών ΟΛΠ. Κύκλοι του υπουργείου Οικονομίας επεσήμαναν ότι η εξέλιξη αυτή κάθε άλλο παρά διευκολύνει το καλό κλίμα που επιχειρεί να επιτύχει η κυβέρνηση με όλες τις πλευρές, ώστε να γίνει ένας ουσιαστικός διάλογος. Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ με την αγωγή του ζητά να αναγνωριστεί ως παράνομη η απεργία, να απαγορευτεί η παράταση και γενικά η συνέχιση της απεργιακής κινητοποίησης ή η επανάληψή της στο μέλλον, καθώς και γενικά κάθε απεργιακή κινητοποίηση με τα ίδια ή παρεμφερή αιτήματα.


Πώς ξέσπασε η κόντρα για τις προβλήτες
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΥΛΕΡΕΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΙΝΤΙΚΑΚΗΣ

Δεν είναι λίγοι αυτοί που όταν πριν από μερικούς μήνες η τότε κυβερνητική πλειοψηφία της Βουλής επικύρωνε τη σύμβαση ανάμεσα στον Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς και την κινεζική Cosco έκαναν λόγο για αποικιοκρατικού τύπου συμφωνία, άκρως ευνοϊκή για τον ασιατικό ναυτιλιακό όμιλο και δυσμενέστατη για τα ελληνικά συμφέροντα.

Οι φωνές αυτές προέρχονταν από όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης αλλά και από το συνδικαλιστικό κίνημα των εργαζομένων στα λιμάνια της χώρας και, φυσικά, των 1.600 εργαζομένων του ΟΛΠ.

Για την Cosco η σύμβαση είναι μία πέραν πάσης αμφιβολίας στρατηγικής σημασίας κίνηση για την κινεζική οικονομία, στην Ελλάδα είναι η αιτία για την πρώτη κρίση που καλείται να διαχειρισθεί η νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Η κυβέρνηση θεωρεί κακή τη σύμβαση, δηλώνει ότι η ίδια δεν θα προχωρούσε στην υπογραφή μιας τέτοιας συμφωνίας και πως, έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα, χρειάζεται επαναδιαπραγμάτευση, καθώς υπάρχουν όροι που πρέπει να αλλάξουν για τη διασφάλιση των κεκτημένων των εργαζομένων στο Λιμάνι. Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, πως δεν είναι στις προθέσεις της να ακυρώσει μια τέτοια διεθνή συμφωνία της χώρας, βάσει της οποίας μάλιστα από την 1η Νοεμβρίου θα αρχίσουν να «τρέχουν» εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου ρήτρες πολλών εκατομμυρίων ευρώ, στην περίπτωση που μέχρι τότε δεν έχει τεθεί ακόμη σε εφαρμογή.

Γιατί είναι ανένδοτοι οι απεργοί
Ανένδοτοι εμφανίζονται έως τώρα οι απεργοί που διεκδικούν να παγώσει η συμφωνία και ο εμπορευματικός σταθμός (οι προβλήτες 2 και 3, η οποία είναι υπό κατασκευήν) να επιστρέψει άμεσα στον έλεγχο του ΟΛΠ. Μά λιστα, στο μέτωπο αυτό των εργαζομένων συμμαχούν οι συνδικαλιστές όλων των παρατάξεων, από την ΠΑΣΚΕ που πρόσκειται στο ΠΑΣΟΚ και ελέγχει το προεδρείο της Ομοσπονδίας Λιμένων Ελλάδος (ΟΜΥΛΕ) έως τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης (ΣΥΝ και ΚΚΕ). Τα τελευταία έχουν ισχυρή δύναμη στο Λιμάνι ελέγχοντας το προεδρείο της Ένωσης Λιμενεργατών του ΟΛΠ.

Η βασική αιτία αντίδρασης των απεργών είναι ο φόβος ότι με το να περάσουν στην εκμετάλλευση της Cosco οι προβλήτες 2 και 3-όπως προβλέπει η συμφωνία-, χάρη στις επενδύσεις που θα γίνουν από τους Κινέζους, θα καταστούν πιο ανταγωνιστικές από την προβλήτα 1 που θα παραμείνει στον ΟΛΠ, στην οποία απασχολούνται 700 εργαζόμενοι του ΟΛΠ. Έτσι, θεωρούν πως επειδή οι δύο αυτές προβλήτες θα συγκεντρώσουν και τον μεγαλύτερο όγκο κοντέινερ, θα υποβαθμισθεί ο ρόλος της προβλήτας 1 και, συνεπώς, θα συρρικνωθεί και το δικό τους έργο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις απολαβές τους. Σημειώνεται ότι οι αποδοχές των λιμενεργατών στον Πειραιά εξαρτώνται αφενός από τον βασικό μισθό τους και αφετέρου από τον όγκο των κοντέινερ που ξεφορτώνουν. Δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος της εργασίας τους αυτής γίνεται σε καθεστώς υπερωριακής απασχόλησης- και τα Σαββατοκύριακα-, η μείωση του ρόλου της προβλήτας 1 θα σημάνει αυτόματα δραστικό περιορισμό των υπερωριών και άρα και των απολαβών τους.

Οι υποστηρικτές της σύμβασης
Οι υποστηρικτές της σύμβασης επισημαίνουν ότι χωρίς τις κινεζικές επενδύσεις ο Πειραιάς θα παραμείνει ένα περιφερειακό λιμάνι που δεν θα μπορεί να ανταγωνιστεί τα άλλα μεσογειακά και ευρωπαϊκά λιμάνια. Επικαλούνται, μάλιστα, τα στοιχεία που δείχνουν ότι τα τελευταία χρόνια οι πολιτικές της προηγούμενης κυβέρνησης οδήγησαν σε υποβάθμιση του λιμανιού του Πειραιά στην παγκόσμια αγορά, από την 46η θέση που ήταν στην 117η. Οι επενδύσεις της Cosco προβλέπεται να υπερβούν τα 600 εκατ. ευρώ για τα 35 χρόνια που θα διαρκέσει η σύμβαση εκμετάλλευσης. Πρόκειται για ποσό πολύ υψηλότερο από την επένδυση που πραγματοποιεί αυτήν την περίοδο ο ΟΛΠ στην προβλήτα 1, που θα ανέλθει σε περίπου 160 εκατ. ευρώ. Και όπως λένε οι υποστηρικτές της σύμβασης, στις σημερινές συνθήκες δημοσιονομικής στενότητας επενδύσεις τέτοιου μεγέθους θα ήταν δύσκολο να γίνουν από το Ελληνικό Δημόσιο. Τι επιδιώκει η κυβέρνηση
Η κυβέρνηση επιχειρεί από την πλευρά της να επαναδιαπραγματευθεί συγκεκριμένους όρους της σύμβασης που αφορούν εργασιακά και στον μελλοντικό ρόλο της προβλήτας 1, ξεκαθαρίζοντας σε κάθε περίπτωση ότι μία επωφελής νέα συμφωνία θα είναι υπέρ της ανάπτυξης του Λιμανιού και της ελληνικής οικονομίας. Η ίδια φέρνει, μάλιστα, ως παράδειγμα επιτυχούς επαναδιαπραγμάτευσης το αντίστοιχο μοντέλο μακροχρόνιας παραχώρησης που ακολουθήθηκε στην περίπτωση του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», στα Σπάτα.

Έτσι, η υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Λούκα Κατσέλη θέλει, στα πλαίσια του διαλόγου που έχει αρχίσει με την κινέζικη πλευρά, να τη δεσμεύσει για μια μορφή συνεργασίας με τον ΟΛΠ, μέσω της οποίας θα διοχετεύονται εργασίες στην προβλήτα 1. Σε ό,τι αφορά την κριτική ότι ο χρόνος παραχώρησης του Λιμανιού στους Κινέζους είναι πολύ μεγάλος, η αλήθεια είναι πως δεν είναι μικρότερος από αυτόν που συνηθίζεται σε ανάλογες περιπτώσεις. Ενδεικτικά αναφέρονται τα παρακάτω παραδείγματα: 30 χρόνια για την περίπτωση της Αλγερίας στην Ισπανία, 40 χρόνια για την Αμβέρσα, 30 χρόνια για τη Βαρκελώνη, 40 χρόνια για τη Βρέμη, 60 χρόνια για τη Γένοβα, 36 χρόνια για τη Χάβρη, 65 χρόνια για τη Μάλτα, 49 χρόνια για το Σουέζ κ.ά.


Ο καβγάς για τις απολαβές

Η σφοδρή αντίδραση των λιμενεργατών εκφράστηκε από την πρώτη στιγμή της ανακοίνωσης της συμφωνίας με την Cosco, επί υπουργίας Μανώλη Κεφαλογιάννη το 2005. Τότε και ενώ οι λιμενεργάτες άρχιζαν απεργία για τον ίδιο λόγο που απεργούν και σήμερα, η ηγεσία του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας είχε δώσει στη δημοσιότητα λίστες στις οποίες κάποιοι εξ αυτών εμφανίζονταν να εισπράττουν αποδοχές άνω των 140.00 ευρώ ετησίως. «Δεν υποκύπτουμε σε εκβιασμούς από αριστοκράτες λιμενεργάτες των ρετιρέ, οι οποίοι αμείβονται με πάνω από 140.000 ευρώ ετησίως», είχε πει τότε ο κ. Κεφαλογιάννης, προκαλώντας την μήνι των απεργών. Η αποκάλυψη αυτή, αν και δεν αφορά την πλειονότητα των λιμενεργατών, για κάποιους δεν απέχει από την πραγματικότητα. Ο Γιώργος Νουχουτίδης, πρόεδρος της Ένωσης Λιμενεργατών του ΟΛΠ υποστηρίζει ότι ο μέσος όρος αμοιβών των λιμενεργατών δεν υπερβαίνει τα 42.000 ευρώ τον χρόνο. Ωστόσο, είναι σαφές ότι ο τρόπος με τον οποίο αμείβονται οι 700 λιμενεργάτες του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων (ΣΕΜΠΟ) μπορεί να διπλασιάσει- για τους περισσότερους από αυτούς- τα εισοδήματά τους.


Κοινό μέτωπο από τους συνδικαλιστές

Πάνω από τέσσερα χρόνια κρατούν τα μπλόκα και γενικότερα οι απεργιακές κινητοποιήσεις των 1.600 εργαζομένωνλιμενεργατών, τεχνικών, χειριστών και διοικητικών υπαλλήλων- στον Οργανισμό Λιμένος Πειραιώς. Από την αρχή, όταν τέθηκε το θέμα της μακροχρόνιας εκμετάλλευσης από ιδιώτη του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων του λιμανιού του Πειραιά, οι εργαζόμενοι στο σύνολό τους είπαν «όχι» στα σχέδια της τότε κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

Χαρακτηριστικό των κινητοποιήσεων των εργαζομένων στον ΟΛΠ είναι το γεγονός ότι το «μέτωπό» τους δεν έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα ρήγματα και όλες οι παρατάξεις που συγκροτούν τα προεδρεία, τόσο της πανίσχυρης Ομοσπονδίας Υπαλλήλων Λιμένων Ελλάδος (ΟΜΥΛΕ) όσο και της Ένωσης Λιμενεργατών ΟΛΠ, φέρονται αυτήν τη στιγμή να αντιδρούν έντονα στη σύμβαση.

Η προσκείμενη στο κυβερνητικό κόμμα συνδικαλιστική παράταξη ΠΑΣΚΕ φέρεται, στο προσκήνιο τουλάχιστον, να μην είναι διατεθειμένη να κάνει υποχωρήσεις και κορυφαία στελέχη της που ασχολούνται με τα λιμάνια υπενθυμίζουν στην κυβέρνηση τις προεκλογικές της δεσμεύσεις.

Πρωτοστατεί στις κινητοποιήσεις
Πρόεδρος της πανίσχυρης ΟΜΥΛΕ που εκπροσωπεί τους εργαζόμενους σε όλα τα λιμάνια της χώρας είναι ο κ. Γιώργος Γεωργακόπουλος ο οποίος πρωτοστατεί στις απεργιακές κινητοποιήσεις. Μάλιστα, το τετραμελές προεδρείο της Ομοσπονδίας ελέγχεται εξ ολοκλήρου από στελέχη που πρόσκεινται στην ΠΑΣΚΕ, ενώ στο πολυμελές διοικητικό συμβούλιο της Ομοσπονδίας εκπροσωπούνται όλες οι μεγάλες συνδικαλιστικές παρατάξεις.

Στην ΟΜΥΛΕ επικρατεί η αντίληψη ότι «αν αφήσουμε την Cosco να εγκατασταθεί στον Πειραιά, δημιουργείται ένα σοβαρό άλλοθι για μοντέλα ιδιωτικοποίησης σε όλα τα λιμάνια της χώρας». Στην Ένωση Λιμενεργατών του ΟΛΠ οι συνδικαλιστικοί συσχετισμοί είναι κάπως διαφορετικοί, καθώς ο πρόεδρός της Γιώργος Νουχουτίδης αλλά και ο αντιπρόεδρος της Ένωσης είναι φίλα προσκείμενοι προς τον Συνασπισμό, ενώ τα άλλα δυο μελη του προεδρείου πρόσκεινται στην ΠΑΣΚΕ και στο ΚΚΕ.


Παγώνει το ενεργειακό λίφτινγκ στα κτίρια

Στον πάγο μπαίνει προσωρινά το ενεργειακό λίφτινγκ των κτιρίων, καθώς σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής δεν έχουν διασφαλιστεί τα σχετικά κοινοτικά κονδύλια.

Πρόκειται για το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση Κατ΄ Οίκον», για παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια, που είχε προγραμματιστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση να αρχίσει από την 1η Νοεμβρίου. Πηγές ωστόσο του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ανέφεραν ότι δεν έχουν δεσμευτεί σε κωδικό τα 400 εκατ.

ευρώ των κοινοτικών κονδυλίων που, σύμφωνα με τον προηγούμενο υπουργό Ανάπτυξης, Κωστή Χατζηδάκη, είχαν εξασφαλιστεί για να χρηματοδοτηθεί το πρόγραμμα.

Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου «είχε απλώς προχωρήσει σε μια πολιτική συμφωνία με τους περιφερειάρχες της χώρας, προκειμένου τα απαραίτητα κονδύλια να προέλθουν από το ΠΕΠ, ωστόσο επί της ουσίας τα χρήματα δεν είναι διαθέσιμα».

Έτσι, το πρόγραμμα δεν ακυρώνεται, αλλά θα προχωρήσει κανονικά μόλις αυτό καταστεί εφικτό.

«Τα κονδύλια υπάρχουν και το πρόγραμμα μπορεί να αρχίσει να υλοποιείται κανονικά. Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε καταλήξει σε πολιτική συμφωνία για τη δέσμευση των πόρων στα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα, και το μόνο που μένει να γίνει είναι να επιβεβαιώσει ξανά τη συμφωνία η νέα ηγεσία του υπουργείου», αναφέρουν από την πλευρά τους σε κοινή τους δήλωση ο πρώην υπουργός Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης, μαζί με τον τότε γ.γ. Κ. Μουσουρούλη.