Κι αν είναι τζαζ, μην τη φοβάσαι

Άνθηση μετ΄ εμποδίων για την τζαζ στην Ελλάδα: νέοι χώροι, εξαιρετικοί μουσικοί, άνοιγμα στα ωδεία και κοινό που διψάει για καινούργια πράγματα, λένε γνώστες του χώρου
Στο τέλος της δεκαετίας του ΄90 δεν ήταν πλέον περίεργο να ξέρεις το όνομα του του Ντέιβιντ Λιντς, ακόμη κι αν δεν ανήκες στο κύκλωμα της τζαζ. Ή τους fusion ήχους των Μode Ρlagal. Το σαξόφωνο του Δημήτρη Βασιλάκη. Τα λάιβ των Ηuman Touch και των Ιasis. Την κιθάρα του Τάκη Μπαρμπέρη. Τα ονόματα των Φλωρίδη, Βόμβολου και Σιγανίδη. Το μπάσο του Γιώργου Φακανά, το πιάνο του Τάκη Φαραζή, τα κρουστά του Τουλιάτου κ.ά.

Νέοι εκπροσώποι του χώρου (σπουδασμένοι κυρίως στο εξωτερικό), νέες δισκογραφικές παραγωγές (κυρίως από τη Lyra) και τα πρώτα σοβαρά κέντρα εκπαίδευσης- για όσους επιθυμούσαν να ακολουθήσουν τον δύσκολο δρόμο- ήταν πλέον γεγονός. Τα χρόνια της τζαζ έγιναν λιγότερο «πέτρινα», από την εποχή που τη φλόγα συντηρούσαν οι αναμνήσεις από το κλαμπ του Μπαράκου (τη δεκαετία του ΄70) και η όρεξη μιας γενιάς ακροατών και μουσικών που συσπειρώθηκαν γύρω από το ραδιόφωνο (Jazz FΜ) του Κώστα Γιαννουλόπουλου και των επιγόνων του.

Οι τζαζίστες αυτής της γενιάς ενεπλάκησαν και με την ελληνική τραγουδοποιία- στα λάιβ και τη δισκογραφία. Και άφησαν την έμπνευσή τους να περιπλανηθεί και να ενσωματώσει μέχρι και την ελληνική παράδοση.

Σήμερα τα πράγματα εξελίσσονται ακόμη πιο γοργά. Μπορεί η δισκογραφία να πνέει τα λοίσθια, η αγορά ευνοεί όμως πολύ τα λάιβ και ξανοίγεται και σε ονόματα από το εξωτερικό. Ενώ το Ίντερνετ βοηθάει την «εκπαίδευση» των αυτιών μας σε νέα ακούσματα. Οι οπαδοί της τέχνης του αυτοσχεδιασμού αυξάνονται και πληθύνονται, λένε αυτοί που ξέρουν… Και η τζαζ έχει μπει- εδώ και χρόνια- στα ωδεία (στο Ωδείο Φίλιππος Νάκας, στο Αthenaeum, στο Ωδείο του Γιώργου Φακανά). Εσχάτως εισήλθε και στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών.

Ο σαξοφωνίστας Σίλβιος Σύρος έστησε το Τμήμα Τζαζ του Αthenaeum. Σήμερα φοιτούν εκεί 78 φοιτητές. «Όποιος ασχολείται με την τζαζ το κάνει επειδή την αγαπάει», λέει. «Είναι μια καθαρή τέχνη. Κι αυτό είναι σημαντικό, γιατί όποιος μένει στον χώρο δεν έχει παράπλευρο όφελος».

Tι διέξοδο έχουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι όταν θα βγουν από το ωδείο;

Αποκτάς τόσες δεξιότητες σπουδάζοντας τζαζ που μπορείς να κάνεις πολλά. Κατ΄ αρχάς να διδάξεις. Ή να κάνεις μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Ή να έχεις ένα εισόδημα ως σέσιον μουσικός. Ή να παίζεις σε εκδηλώσεις που θέλουν τζαζ (σήμερα είναι πολλές). Θέλω να πω σήμερα υπάρχουν επιλογές. Πλούσιος δεν γίνεσαι… Ίδια περίπου είναι και η άποψη του Γιώργου Φακανά που εδώ και δέκα χρόνια έχει ιδρύσει το Ωδείο Τέχνης Γ. Β. Φακανάς. Στην Αίθουσα Συναυλιών «Αθηνά Live» (300 θέσεων) φιλοξενούνται συναυλίες Ελλήνων και ξένων μουσικών.«Είναι προσωπική επιλογή του καθενός το τι θέλει να κάνει», λέει ο κ. Φακανάς, «αν θα προτιμήσει τα νυχτερινά μαγαζιά».

Συμπληρώνει ότι μεγάλο κομμάτι ευθύνης για το ότι δεν αποκτά η τζαζ τη θέση που της ανήκει στην Ελλάδα φέρουν και τα μίντια. «Αν δεν το παίζεις λίγο “έθνικ” ή αν δεν έχεις καταγωγή από κανένα Τουρκμενιστάν, δεν σου δίνουν σημασία. Πέρυσι μου έκαναν αφιέρωμα στο “Βass Ρlayer” στο τεύχος Δεκεμβρίου και δεν τολμάω να το πω… Και στο “Αθηνά Live” θα έχουμε καταπληκτικούς μουσικούς, φέτος- και Έλληνες και ξένους. Θα δείτε πόσο θα ακουστούν». Αυτή την εποχή ετοιμάζει το νέο του CD, στο οποίο συμμετέχει ο παγκοσμίου φήμης μπασίστας Αnthony Jackson. «Θα είναι παγκόσμια κυκλοφορία… Αναρωτιέμαι θα γράψει κανείς;».

Ο Άρης Μπάτρης- της μουσικής σκηνής «Αυλαία»- αρχίζει φέτος τη σεζόν και με τζαζ σχήματα: τους Ηeavy Μetal με τους Ντ. Λιντς και Θοδωρή Ρέλλο, τον Ηaig Υazdjian και τον Γιώτη Κιουρτσόγλου, τον Βαγγέλη Καρύπη κ.ά. «Υπάρχει βελτίωση από τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή βλέπω ένα κοινό που διψάει για νέα πράγματα», λέει. «Η λέξη τζαζ όμως δεν του πάει πολύ. Μόλις πεις world music ή έθνικ αλλάζει το σκηνικό. Κι ας είναι τζαζ…».

LΙΝΚS

Για πληροφορίες, κριτικές δίσκων, απόψεις, ειδήσεις από το διεθνές στερέωμα: www.
allmusic. com και www. allaboutjazz. com

«Αλλάζει η νοοτροπία της “μουσικής για λίγους”»

«Γενικά για την οργανική μουσική στην Ελλάδα οι συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές. Ούτε από άποψη ραδιοφώνου ούτε από την άποψη των δικών της χώρων. Να παίζεις δηλαδή δύο και τρεις φορές την εβδομάδα και να φτιαχτεί ένα κοινό που να έρχεται να σε συναντά. Αυτό το έχει κατακτήσει το ελληνικό τραγούδι- μόνο. Το “Ηalf Νote”, που κάποτε φιλοξενούσε την ελληνική τζαζ, έχει εδώ και καιρό τις πόρτες του κλειστές στους Έλληνες. Από εκεί και πέρα γίνονται προσπάθειες σε κάποιους άλλους χώρους», λέει ο διευθυντής του νεοϊδρυθέντος τμήματος τζαζ στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών, ο πιανίστας Τάκης Φαραζής.

Θα υπάρχει κάποιος λόγος που κάποιοι έχουν τις πόρτες τους κλειστές στα ελληνικά γκρουπ.

Ίσως έχει βιωθεί ένα είδος μιζέριας στο ελληνικό κομμάτι της τζαζ… Μπορεί να έχουν και τα δίκια τους δηλαδή. Σαν να πρόκειται για μουσική για λίγους, γι΄ αυτούς που γνωρίζουν. Σιγά σιγά αλλάζει και αυτό…

Ωστόσο το ενδιαφέρον των νέων βαίνει αυξανόμενο…
Είναι εντυπωσιακό. Χτυπάνε διαρκώς τα τηλέφωνα, ενώ δεν έγινε καμία ιδιαίτερη διαφήμιση για το νέο τμήμα.