«Η δημοκρατία είναι σαν τραγούδι του Μπομπ Ντίλαν»

«Η δημοκρατία είναι δύο λύκοι κι ένα πρόβατο που ψηφίζουν τι θα φάνε». Είναι μία από τις απαντήσεις προσωπικοτήτων της τέχνης και της πολιτικής σε ερωτήματα για τη δημοκρατία στο πλαίσιο ενός μαραθωνίου ντοκιμαντέρ
Μήνες χρειάστηκαν για να συγκεντρωθεί το υλικό του μαραθωνίου ντοκιμαντέρ για τη Δημοκρατία, που απόψε κάνει στάση και στην Ελλάδα- στο γερμανικό Ινστιτούτο Γκαίτε. Στον κινηματογραφικό φακό δίνουν απαντήσεις σε ερωτήματα για τη Δημοκρατία από τον πρώην πρωθυπουργό της Δανίας και νυν γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Άντερς Φογκ Ράσμουσεν και τον πρώην αρχηγό των Συντηρητικών της Βρετανίας Μάικλ Χάουαρντ ώς τον βραβευμένο με Όσκαρ ντοκιμαντερίστα Άλεξ Γκίμπνεϊ, έναν ταξιτζή στη Νέα Υόρκη και ένα μέλος των ΑΒΒΑ.

Η Δημοκρατία ως έννοια «ζωντανή», πιστεύουν οι εμπνευστές του μαραθωνίου, από μόνη της εγείρει ερωτήματα. Και γίνεται πηγή έμπνευσης για ταινίες μικρού μήκους σε μια προσπάθεια να αποτυπωθούν απαντήσεις σε μία σειρά δέκα ερωτημάτων στο πλαίσιο του κινηματογραφικού αφιερώματος «Δημοκρατία εν κινήσει- Δημοκρατία γιατί» (της μη κυβερνητικής οργάνωσης Steps Ιnternational σε συνεργασία με το ΑRΤΕ, το ΒΒC και πολλούς άλλους τηλεοπτικούς σταθμούς).

Τα ερωτήματα δεν είναι πάντα politically correct (πολιτικώς ορθά). Κι όμως, δεν διστάζουν και απαντούν ευθέως- κάποιοι ίσως και με κυνισμό- ποιητές, συγγραφείς, καλλιτέχνες, ακτιβιστές όπως οι Τζέσε Τζάκσον, Σλάβοϊ Ζίζεκ, Μάργκαρετ Άτγουντ, Ρετζίνα Σπέκτορ, αλλά και ένας κρατούμενος του Γκουαντάνομο ή νέοι στους δρόμους του Λονδίνου.

Σαν ριπές περνούν οι απαντήσεις στα ολιγόλεπτης διάρκειας φιλμάκια της ενότητας «Δέκα ερωτήματα για τη Δημοκρατία». Αρχή με το «Γιατί να μπει κανείς στον κόπο να ψηφίσει;». «Αν η ψήφος άλλαζε κάτι, δεν θα μας άφηναν να ψηφίσουμε, έτσι δεν λένε;» τοποθετείται στο ερώτημα ο Βρετανός δημοσιογράφος Τζον Χάμφρις. «Μην μπείτε στον κόπο. Εγώ δεν ψηφίζω», φαίνεται να λέει ο Σλοβένος φιλόσοφος Σλάβοϊ Ζίζεκ, ενώ με την ατάκα του «είναι ένας τρόπος για να πεις στον εαυτό σου “πιστεύω στη Δημοκρατία”», ο Βρετανός συγγραφέας Νικ Φρέισερ δίνει μιαν άλλη προσέγγιση.

Ο Θεός είναι δημοκράτης;- τίθεται το ερώτημα. «Είναι αιμοσταγής, εκδικητικός, ζηλιάρης και διψάει για εξουσία. Μάλλον φασίστας είναι», απαντά προβοκατόρικα ο Μπγιόρν Ουλβάους των θρυλικών ΑΒΒΑ. Εκ διαμέτρου αντίθετος, έως και ρομαντικός μοιάζει ο βασιλιάς της μπάλας, Πελέ: «Ο Χριστός ήταν δημοκράτης. Ήθελε να βοηθήσει τους πάντες και μετά τον σκότωσαν», ενώ με βρετανικό φλεγματικό χιούμορ ο ποιητής Μπέντζαμιν Ζεφάνια απαντά: «Όχι, δεν είναι. Δεν έχει κάνει ποτέ εκλογές».

Στο ντοκιμαντέρ με άξονα το ερώτημα «ποιος κυβερνά τον κόσμο», οι περισσότεροι απάντησαν: το χρήμα. Κάποιοι διαφοροποιήθηκαν. «Η Αμερική είναι η υπερδύναμη», τοποθετείται ο αιδεσιμότατος Τζέσε Τζάκσον, ακτιβιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η συμπατριώτισσά του, σκηνοθέτις Άλεξ Τζόουνς είναι πιο ροκ: «Σαν το τραγούδι του Μπόμπ Ντίλαν που λέει: η δημοκρατία δεν κυβερνά τον κόσμο, χωνέψτε το καλά. Τον κυβερνά η βία, αλλά καλύτερα να μην το λέμε αυτό».

Αιτία επανάστασης για τη Σουηδή ηθοποιό Νάνα Ρόζεμπεργκ είναι η τηλεόραση: «Κάθε μέρα, αν βλέπεις τηλεόραση, σου έρχεται ν΄ αρχίσεις επανάσταση και μετά νιώθεις ηλίθιος».

Το αφιέρωμα για τη Δημοκρατία στο δεύτερο μέρος περιλαμβάνει 13 ταινίες μικρού μήκους με άξονα το ερώτημα «Δημοκρατία για όλους;» και παραγωγές από Ιταλία, Ινδία, Κροατία, Κονγκό, Πακιστάν, Κένυα, Νότιο Αφρική κ.ά.

ΙΝFΟ

«Δημοκρατία εν κινήσειΔημοκρατία γιατί;», κινηματογραφικό αφιέρωμα στη Δημοκρατία (σε διάφορες γλώσσες με υπότιτλους) από τις 20.00 στο γερμανικό Ινστιτούτο Γκαίτε (Ομήρου 14-16, τηλ. 210-3661.000).
Είσοδος ελεύθερη.