Φαινόμενα

Ανθρώπινη μαρμελάδα
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Η πτώση στην τηλεόραση αρχίζει τη στιγμή που το παλιό υπερπροβάλλει τα χθεσινά του προτερήματα, αγνοώντας ότι στις νέες εποχές αποτελούν ελαττώματα
Έχει αποδειχθεί ότι το ελληνικό κοινό αποθεώνει εύκολα, μπουχτίζει όμως ευκολότερα. Ας θυμηθούμε τι έγινε με τα ριάλιτι τύπου Μπιγκ Μπράδερ, με τα βραδινά σόου που παρουσίαζε πάλαι ποτέ η Ρούλα Κορομηλά, με τα τηλεπαιχνίδια και πολλά ακόμη τηλεοπτικά είδη.

Μικρή η αγορά, δεν αντέχει έστω και την ελάχιστη πλήξη του φιλοθεάμονος. Το ίδιο θα συμβεί και με όλες αυτές τις εκπομπές ακατάσχετης φλυαρίας με τις πολυπληθείς ή και ολιγομελείς ομάδες που έχουν ενσκήψει σαν ακρίδες στην τηλεόραση της οικονομικής κρίσης. Ορισμένες ίσως αντέξουν. Οι πιο παλιές. Όχι χωρίς απώλειες. Οι περισσότερες θα διαλυθούν. Για να συντεθούν παρακάτω σε κάτι παρόμοιο στο ίδιο ή σε άλλο κανάλι, δεν έχει σημασία. Έτσι κι αλλιώς δεν ξεχωρίζει κανείς πρόσωπα σε αυτήν την ανθρώπινη μαρμελάδα που ξεχύνεται λιγωτική και κολλώδης από τη μικρή οθόνη.

Λατρεύεται ο αδαής
Ο Ηλίθιος του Ντοστογιέφσκι ήταν ένας ήρωας του αυθεντικού συναισθήματος στον αντίποδα του εκφυλισμένου πολιτισμού. Μέσα από αυτόν μοιάζει να μιλάει μιαν αρχέγονη, σχεδόν θεϊκή σοφία, που σκανδαλίζει και καταλύει τις κοσμικές συμβατικότητες.

Κατά καιρούς ο πολιτισμός λάτρεψε το αντισυμβατικό του παιδιού, του τρελού, του άγριου, του περιθωριακού αντιμετωπίζοντάς τους σαν «φορείς της αλήθειας», προνόμιο που οι λόγιοι και οι πλούσιοι έχουν χάσει στον αγώνα τους για γνώση και πλούτο.

Στη δική μας εποχή πάλι, λατρεύεται ο αδαής. Όσο μεγαλύτερη η άγνοια, τόσο μεγαλύτερο το σουξέ. Αρκεί αυτή να συνδυάζεται όμως, με πονηριά και σουσουδισμό. Γιατί τότε ο αδαής γίνεται τηλεοπτική φίρμα.

Τα λέει όλα άριστα το τρέιλερ της Μενεγάκη. Υποτίθεται ότι την εξετάζει μια επιτροπή- εν προκειμένω οι συνεργάτες της υποδύονται τους ρόλους – και της κάνουν δύσκολες «κουλτουριάρικες» ερωτήσεις. Η απάντησή της είναι: «Δεν ξέρω». Με νάζι όπως οφείλει μια Μπάρμπικουμπούρας, ενώ λέει πως είναι 14 χρόνια στην τηλεόραση.

Αυτό είναι σουξέ. Αχ, πόσα κοριτσάκια μπαρμποθρεμμένα αισθάνονται βαθιά μέσα στην ψυχή τους δικαιωμένα που μισούν τα βιβλία, ενώ οι γονείς χτυπιούνται για να τους πληρώσουν το ιδιωτικό και τρεις δασκάλους για ιδιαίτερα! Γι΄ αυτό λατρεύει τη Μενεγάκη μια πιτσιρικαρία που ΄χει όνειρο το κομμωτήριο και το μανικιουροπεντικιούρ. Η Ελένη, βέβαια, δεν είναι μόνη της σε αυτό, γύρω της έχει ομάδα προστασίας, μια στρατιά από στρατευμένους χολερικούς, που φροντίζουν να γιουχάρουν τη γνώση και την καλλιέργεια και κυρίως να αποθεώνουν την μπούκλα και τη σιλικόνη. Όλοι μαζί, ένα από τα πολυτιμότερα «μοντέλα» επιτυχίας του οικονομικού συστήματος που μόλις κατέρρευσε, αφήνοντας τα κοριτσάκια με το όνειρο να γίνουν Μπάρμπες-τηλεπερσόνες, χωρίς ελπίδα να γίνουν ούτε ανειδίκευτες εργάτριες για να ζήσουν.
Κουτσομπολιό και «κατινιά»

Το πρόβλημα δεν είναι ότι εισέβαλαν άνδρες στο πρωινάδικο και μεσημεριανάδικο σύμπαν.

Έχει προ πολλού καταρριφθεί το στερεότυπο του άντρα που αποστρέφεται το κουτσομπολιό και τις συζητήσεις κομμωτηρίου.

Πλήθος πανελιστών απέδειξαν ότι επιδίδονται στην άγρια «κοινωνική κριτική» με πάθος και εμπνευσμένη «κατινιά» που έκανε το ντεκαπάζ να κοκκινίζει από ζήλεια. Τους είδαμε και σε πρωινάδικα (Αρναούτογλου, Μικρούτσικο) να σαχλαμαρίζουν θεωρώντας ότι αυτό θέλει η νοικοκυρά για να διασκεδάσει. Αυτό που δεν έχουμε δει είναι άντρες να απευθύνονται στις γυναίκες με σεβασμό και κατανόηση. Είναι διαφορετικό να τις θεωρούν υστερικές, δυστυχισμένες, που δεν έχουν άλλη απασχόληση από το κουτσομπολιό, άλλο όνειρο από την εξάλειψη της κυτταρίτιδας, άλλη επιθυμία από την αυξητική στήθους και άλλη χρησιμότητα από το να είναι σεξουαλικά αντικείμενα και αγελάδες της κατανάλωσης. Και είναι διαφορετικό να τις αντιμετωπίζουν ως πολίτες ενός σύγχρονου κόσμου, που χρειάζονται χρήσιμες συμβουλές επιβίωσης σε αυτόν. Το χειρότερο όμως είναι που λιγοστεύουν οι γυναίκες από τον τομέα της ενημέρωσης, που κόμματα ψάχνονται την τελευταία στιγμή να βρουν για τις λίστες τους επιτυχημένες επαγγελματίες.