[ Διαστάσεις ] Κι όμως, ρυπαίνουν λιγότερο

«Οι οικολόγοι έχουν δαιμονοποιήσει τις μητροπόλεις, θεωρώντας ότι είναι υπεύθυνες για όλα τα κακά στον πλανήτη, στο όνομα μιας υγιούς και υπεύθυνης επιστροφής στον πιο καθαρό και βουκολικό κόσμο της εξοχής». Τζον Μούιρ, εμπνευστής του σύγχρονου οικολογικού κινήματος.
Κατά πάσα πιθανότητα, ο Μούιρ θα απολάμβανε το νέο βιβλίο του Ντέιβιντ Όουεν, δημοσιογράφου σε θέματα οικολογίας στο έγκυρο περιοδικό «Νew Υorker». Ο Όουεν έχει περίπου την ίδια άποψη: Η Νέα Υόρκη, αλλά και άλλες μεγάλες πόλεις από το Σαν Φραντσίσκο μέχρι το Χονγκ Κονγκ, αποτελούν περιβαλλοντικό πρότυπο γιατί ρυπαίνουν πολύ λιγότερο από τις «ρουστίκ» περιοχές. Στο βιβλίο του «Ιn Green Μetropolis: Why Living Smaller, Living Closer, and Driving Less Αre the Κeys to Sustainability» (Εκδόσεις Riverhead Βooks), ο Όουεν εξετάζει πολλές κοινότητες από τη μια ακτή στην άλλη των Ηνωμένων Πολιτειών. Και καταλήγει σε ένα συμπέρασμα: «Ο χρυσός φοίνικας στο ζήτημα της περιβαλλοντικής αποδοτικότητας πηγαίνει στη Νέα Υόρκη».

«Το πολυπληθέστατο Μανχάτανλέει ο Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας- είναι στην πραγματικότητα πιο πράσινο από τις αραιοκατοικημένες κοινότητες, αφού στην πλειονότητά τους οι κάτοικοί του συνηθίζουν να περπατούν, να κάνουν ποδήλατο ή να χρησιμοποιούν τα δημόσια μέσα μεταφοράς αντί για τα σούπερ ρυπογόνα 4Χ4». Και δεν είναι μόνο αυτό. Επιπλέον, οι Νεοϋορκέζοι μοιράζονται τις υποδομές και τις υπηρεσίες πολύ καλύτερα. «Ζουν σε πιο μικρά σπίτια κι επομένως χρησιμοποιούν λιγότερη ενέργεια για να τα θερμάνουν και να τα δροσίσουν», γράφει στο βιβλίο του. Αντίθετα, οι κάτοικοι της περιφέρειας συνηθίζουν να έχουν τερατώδεις ηλεκτρικές συσκευές που καταπίνουν λίτρα βενζίνης, όπως είναι οι χλοοκοπτικές μηχανές ή εκείνες που καθαρίζουν το χιόνι- πράγματα εντελώς άχρηστα στους κατοίκους των “πράσινων” μητροπόλεων. Ο Όουεν επικαλείται τη στατιστική για να ενισχύσει τα επιχειρήματά του: η κατά κεφαλήν κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος είναι πιο χαμηλή στους Νεοϋορκέζους. Κι έπειτα, οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου που αντιστοιχούν στους ίδιους είναι κατά 30% λιγότερες σε σχέση με τον εθνικό μέσον όρο. Ίσως το πιο εντυπωσιακό δεδομένο αφορά στην κατανάλωση της βενζίνης: η Νέα Υόρκη έχει «κολλήσει» στον εθνικό μέσο όρο της δεκαετίας του 1920, όταν το πιο δημοφιλές αυτοκίνητο στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν το θρυλικό Τ της Φορντ.

Το βιβλίο προκάλεσε αρκετές αντιδράσεις. Αυτό που φαίνεται να αγνοεί ο συγγραφέας, λένε οι επικριτές του, είναι μια πρόσφατη μελέτη του αμερικανικού υπουργείου Περιβάλλοντος, σύμφωνα με την οποία οι Νεοϋορκέζοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να προσβληθούν από καρκίνο σε σχέση με τους υπόλοιπους Αμερικανούς εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Μπορεί και να μην αγνοεί τη μελέτη: ο Όουεν εγκατέλειψε το 1984 την πολύβουη Νέα Υόρκη για να ζήσει με τη γυναίκα του και παιδί τους σε ένα ήσυχο προάστιο του Κονέκτικατ.