Το Πνεύμα του Τόνου

Κρίση και θέατρο
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Δύο τραγωδίες του Αισχύλου, τρεις του Ευριπίδη, τέσσερις κωμωδίες του Αριστοφάνη, Ρακίνας, Σαίξπηρ, δύο Μολιέροι, Μπομαρσέ, Θερβάντες, Γκολντόνι, Στρίντμπεργκ, Μπρεχτ, Βυζάντιος, Ραγκαβής, ΣακελλάριοςΓιαννακόπουλος, Μποστ, δύο φορές Ρίτσος (αφήνω απέξω τους ζωντανούς δικούς μας και ξένους), κι αν δεν μου διαφεύγει κάτι σημαντικό, τροφοδότησαν το θεατρόφιλο κοινό φέτος το καλοκαίρι στα επίσημα κρατικά, δημοτικά και ανεξάρτητα φεστιβάλ. Με συρροή αδιανόητη θεατών, κυρίως μικροαστικών και μεσοαστικών στρωμάτων.

Υπολογίζω πως την περίοδο που διανύουμε που τα θεατρικά σχήματα περιέρχονται τη μείζονα περιοχή των Αθηνών και του Πειραιά κάθε θεατρικό βράδυ παρακολουθούν ένα από τα κλασικά έργα που κατέγραψα κατά μέσον όρο 15.000 έως 20.000 θεατές, δηλαδή σε έναν μήνα κοντά στις 100.000. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Εκατό χιλιάδες θεατές αυτήν την εποχή δραπετεύουν από την τηλεοπτική ιδιωτική χορτόσουπα. Είναι λίγο;

Είναι ασήμαντο; Ανεξάρτητα από την ποιότητα, τη μέτρια μερικών παραστάσεων, οι οποίες χωρίς συζήτηση είναι δέκα φορές αισθητικά (αφήνω το περιεχόμενο) ανεκτότερες από τις καλύτερες τηλεοπτικές φάβες.

Είναι εξάλλου ιστορικά επιβεβαιωμένο πως στις κρίσιμες πολιτικά και οικονομικά περιόδους το θέατρο άνθησε και έγινε πόλος έλξης για το μεγάλο κοινό. Στους Βαλκανικούς Πολέμους, στη δικτατορία του Μεταξά (την απογείωση του Εθνικού), την Κατοχή, την περίοδο της χούντας είχαμε και συγγραφική συγκομιδή και σπουδαίο δραματολόγιο και αύξηση του θεατριζόμενου κοινού. Και τώρα. Είναι καταγεγραμμένο πως στην περίοδο του Αλβανικού και των πρώτων ημερών της γερμανικής κατοχής, το Εθνικό Θέατρο είχε μετακομίσει στο «Παλλάς», λόγω βομβαρδισμών, γιατί διέθετε καταφύγιο. Σε κάθε αεροπορική επιδρομή το κοινό κατέβαινε στο υπόγειο και μετά τη λήξη, χωρίς απουσίες, ανέβαινε και συνεχιζόταν η παράσταση. Τα «καλά» των κρίσεων.