Μια Ρackard γεμάτη σφαίρες

Η Ρackard στην οποία επέβαινε ο Ελευθέριος Βενιζέλος όταν αποπειράθηκαν να τον δολοφονήσουν το 1933, θα εκτίθεται από την Τρίτη στο σπίτι-μουσείο του
Το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, δωρεά της Λέσχης Φιλελευθέρων, κατά τη δολοφονική απόπειρα εναντίον του στις 6 Ιουνίου 1933, καθώς και μια πανομοιότυπη Ρackard που δωρήθηκε στο Ίδρυμα από Έλληνες της Αμερικής θα εκτίθενται από τις 18 Αυγούστου σε έναν χώρο στο βορειοδυτικό τμήμα της οικίας του Βενιζέλου στη Χαλέπα Χανίων, που ανακαινίστηκε και μετασκευάστηκε με σκοπό να φιλοξενήσει τα αυτοκίνητα και σπάνιο φωτογραφικό υλικό που αναφέρεται στο ιστορικό της απόπειρας.

«Πάνω στο αυτοκίνητο είναι ευδιάκριτα ακόμα τα σημάδια των σφαιρών από την δολοφονική επίθεση εις βάρος του εθνάρχη Βενιζέλου» λέει στα «ΝΕΑ» ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» κ. Νίκος Παπαδάκης.

«Η Ρackard υποβλήθηκε σε συντήρηση από ειδικούς, απομακρύνθηκαν οι σκουριές και όσα στοιχεία επιδρούν καταστροφικά στη διατήρηση του αυτοκινήτου αλλά δεν πειράχθηκε τίποτα από όσα μαρτυρούν την απόπειρα» τονίζει ο κ. Παπαδάκης, υπογραμμίζοντας πως το Ίδρυμα κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια ώστε το όχημα να αποτελεί σήμερα μουσειακό αντικείμενο μελέτης και έρευνας. Ο λόγος που τα δύο αυτοκίνητα εκτίθενται παράλληλα είναι για να έχει ο επισκέπτης εικόνα πώς ήταν το πρωτότυπο αυτοκίνητο την εποχή εκείνη αφού από την αυθεντική Ρackard λείπει το εμπρόσθιο τμήμα που είχε αποκοπεί πριν δοθεί στην κυριότητα του Ιδρύματος. «Η Ρackard που μας δωρήθηκε από Έλληνες της Αμερικής ήταν και η μοναδική που βρέθηκε σε όλες τις ΗΠΑ. Υπάρχει μόνο άλλη μία που εκτίθεται στο μουσείο του Φραγκλίνου Ρούσβελτ» υπογραμμίζει ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος.

Η απόπειρα εις βάρος του Βενιζέλου τον Ιούνιο του 1933 ήταν μια από τις πολλές που δέχθηκε. Είχαν προηγηθεί αυτές στον σιδηροδρομικό σταθμό της Λυών, στο Παρίσι το 1920, στη Θεσσαλία το 1912 και στις Αρχάνες Ηρακλείου στις 5 Αυγούστου 1897. Η επίθεση του ΄33 έγινε σε μια εποχή ιδιαίτερα σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης. Την επομένη των εκλογών της 5ης Μαρτίου του 1933 εκδηλώθηκε στρατιωτικό κίνημα με πρωταγωνιστή τον Νικόλαο Πλαστήρα, που είχε σκοπό να εμποδίσει το Λαϊκό Κόμμα να σχηματίσει κυβέρνηση. Το κίνημα αυτό απέτυχε, διότι δεν υιοθετήθηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, κατάφερε όμως σοβαρότατο χτύπημα κατά της βενιζελικής παράταξης. Στη Βουλή, ο Ιωάννης Μεταξάς κατάθεσε πρόταση ώστε να διωχθεί ποινικά ο Ελευθέριος Βενιζέλος για το κίνημα Πλαστήρα. Ο Βενιζέλος θεώρησε υποχρέωσή του να υπερασπιστεί ενώπιον της Βουλής τον Πλαστήρα. Η συζήτηση οξύνθηκε και ουσιαστικά του αφαιρέθηκε με βίαιο τρόπο ο λόγος. Οι παράγοντες του αντιβενιζελισμού αποφάσισαν να προχωρήσουν στην οργάνωση απόπειρας εις βάρος του μεγάλου πολιτικού.


Πώς έγινε η απόπειρα

Το βράδυ της 6ης Ιουνίου του 1933, έπειτα από δείπνο στο σπίτι της Πηνελόπης Δέλτα στην Κηφισιά, ο Βενιζέλος μαζί με τη σύζυγό του Έλενα και τη φρουρά τους επιστρέφουν στην Αθήνα. Κοντά στον Παράδεισο Αμαρουσίου ένα αυτοκίνητο με σβησμένα φώτα τους προσπενά και οι επιβαίνοντες σε αυτό ανοίγουν πυρ. Η Έλενα τραυματίζεται και ο οδηγός του Βενιζέλου κατευθύνεται στον «Ευαγγελισμό» και όχι στον «Ερυθρό Σταυρό», όπου οι δολοφόνοι είχαν προβλέψει να στήσουν νέα ενέδρα. Στις 10 Ιουνίου 1933 ο ανακριτής Τζωρτζάκης διατάσσει τη σύλληψη μεταξύ άλλων του διοικητή της Γενικής Ασφάλειας Ιωάννη Πολυχρονόπουλου ως ηθικού αυτουργού και του λήσταρχου και προστάτη της νύκτας Καραθανάση ως εκτελεστή. Η δίκη άρχισε τον Φεβρουάριο του 1935, αλλά αναβλήθηκε «επ΄ αόριστον», καθώς μεσολάβησε το κίνημα της 1ης Μαρτίου του 1935. Έτσι, δυόμισι χρόνια μετά την απόπειρα δολοφονίας εναντίον του Ελευθέριου Βενιζέλου οι κατηγορούμενοι απλά αποφυλακίστηκαν.