«Η λέξη ομορφιά με παραπέμπει στον κόλπο»

Είναι γνωστός ως ο βασιλιάς του κιτς. Μοναδικός του αντίπαλος στον χώρο της τέχνης, το κακό παιδί της βρετανικής σκηνής Ντάμιεν Χιρστ. Τώρα επιστρέφει με ένα νέο «χτύπημα» στην καρδιά του Λονδίνου. Σύμμαχός του ο Ποπάι που πρωταγωνιστεί στα έργα του. Κυρίες και κύριοι, ο καλλιτέχνης που έγινε διάσημος φτιάχνοντας το κιτς χρυσοποίκιλτο άγαλμα του Μάικλ Τζάκσον, ο Τζεφ Κουνς, είναι παρών.

«Αισθάνθηκα σταρ όταν έκανα εκείνη την έκθεση», λέει στον βρετανικό «Guardian» ο εικαστικός με τους 100 εργαζομένους στο εργαστήριό του στη Νέα Υόρκη και με έργα οι τιμές των οποίων πιάνουν τα 20 εκατ. δολάρια. «Πρόσθεσα ακόμη ένα αστέρι στον ώμο μου και τώρα θα γίνω κινηματογραφικός αστέρας. Ποιος ήταν όμως ο ευκολότερος δρόμος; Να κάνω μια πορνοταινία. Ως πρωταγωνιστή επέλεξα εμένα. Και ως παρτενέρ τη γυναίκα που είχα δει σε ένα περιοδικό, την Τσιτσιολίνα». Η ταινία τελικά δεν γυρίστηκε ποτέ. Η Ιλόνα Στάλερ, εκτός από βουλευτής και αρχηγός κόμματος, έγινε η μούσα αρχικά του 54χρονου σήμερα καλλιτέχνη, καθώς το σεξ είναι από τα θέματα που τον συνεπαίρνουν. «Όταν σκέφτομαι τη λέξη ομορφιά σκέφτομαι τον γυναικείο κόλπο», εξηγεί ο Τζεφ Κουνς που επιχείρησε να δει την πορνογραφία ως τέχνη. Η περιπέτειά του με την Ιλόνα θα καταλήξει σε γάμο και σε θυελλώδες διαζύγιο, καθώς η Τσιτσιολίνα θα φύγει με τον γιο τους και ο Τζεφ θα διεκδικεί την κηδεμονία. Αποτέλεσμα αυτής της ιστορίας είναι πως ο καλλιτέχνης κατέστρεψε σχεδόν το μεγαλύτερο μέρος του έργου που έφτιαξε εκείνη την εποχή με στόχο να πάρει το παιδί, διότι «η Ιλόνα προσπαθούσε να ρίξει χαμηλά το επίπεδο της συγκεκριμένης δουλειάς παρουσιάζοντάς την όχι ως έργο τέχνης, αλλά ως πορνογραφικό υλικό».

Η συνέχεια θα γραφεί με τα ψευδομπαρόκ γλυπτά του, ενώ οι κριτικοί θα αρχίσουν να τον χτυπούν με χαρακτηρισμούς «ψεύτικο και στείρο χειρωνάκτη ενός άκαρδου κιτς». Εκείνος θα συνεχίσει να δημιουργεί όμως έχοντας στο μυαλό του τον γιο του. «Προσπαθούσα να φτιάξω έργα που να τα βλέπει στο μέλλον το παιδί μου και να συνειδητοποιεί πόσο πολύ το σκεφτόμουν όταν τα έκανα», λέει για τη σειρά που δημιούργησε από το 1992 έως το 2000.

Είναι η εποχή που η δουλειά του θα αρχίσει να αναγνωρίζεται, να παρουσιάζεται σε μουσεία, να αισθάνεται πως έχει μια δεύτερη ευκαιρία, ενώ αρχίζει να βλέπει τα πράγματα μέσα από την οπτική τού ήρωά του, του Σαλβαντόρ Νταλί. Και η στιγμή που αποκαλύπτει στον Τζόναθαν Τζόουνς, στον οποίο δίνει και συνέντευξη, πως έχει συνολικά έξι παιδιά από προηγούμενο γάμο και δύο εγγόνια από την 34χρονη κόρη του, Σάνον.


Φυσκωτά δελφίνια και Ποπάι

Η τελευταία έκθεση του Τζεφ Κουνς αποδεικνύει την ταυτότητα του δημιουργού:

ευχαριστιέται ως παιδί και είναι κορεσμένος ως ενήλικος. Και γεμίζει την Seprentine Gallery με φουσκωτά δελφίνια, αστακούς και φώκιες που έχει εγκλωβίσει σε μεταλλικά δοχεία, αλλά και με τον Ποπάι που προβάλλει ιδιαιτέρως τα γεμάτα μυς μπράτσα του- κάτι που άλλοι το ερμηνεύουν ως πολιτικό σχόλιο και άλλοι ως φαλλικό σύμβολο. Ο απολογισμός του «Guardian» θέλει τον Τζεφ Κουνς γενναίο και αυθεντικό καλλιτέχνη. Εκείνος επιμένει πως δεν υπάρχει ίχνος ειρωνείας στη δουλειά του. Όταν θα αποχωρήσει από τα εγκόσμια ωστόσο, η ρήση του θα έχει ξεχαστεί και ο κόσμος θα αντιμετωπίζει τη δουλειά του ως σατιρική. Εκείνος θεωρεί πως η τέχνη του μιλά για την απελευθέρωση, την αποδοχή και τον εναγκαλισμό του mainstream, αν και αποφεύγει, όπως λέει, τις ετικέτες.