[ Δρόμοι ]

Όταν ο συγγραφέας…
… Ουμπέρτο Έκο καλεί τους συμπατριώτες του να πουν ένα μεγάλο «όχι» στη διαφθορά του συστήματος, όταν ο αδιάφθορος εισαγγελέας Ντι Πιέτρο καταγγέλλει σε διεθνή έντυπα την «απειλή δικτατορίας» στη χώρα του, όταν το ΒΒC βάζει το ερώτημα αν η ιταλική κυβέρνηση είναι ακροδεξιά, όταν βρετανικό περιοδικό αποκαλεί φασίστα τον δήμαρχο της Ρώμης, όταν ο ρατσισμός φουντώνει, όταν ακροδεξιές πολιτοφυλακές αλωνίζουν τα βόρεια της χώρας, άραγε πώς θα πρέπει να χαρακτηρίζουμε αυτούς που κυβερνούν σήμερα την Ιταλία, κυβέρνηση ή καθεστώς;

«Ελάτε τώρα,…
… αυτά είναι συνηθισμένα πράγματα», απάντησε ένας παλιός πολιτικός στη δημοσιογράφο Τζούντι Χάρις, όταν του έθεσε αυτή την απορία. «Έτσι δεν γινόταν πάντα;». Ε, λοιπόν όχι. Κι αν ο δήμαρχος Αλεμάνο δεν είναι φασίστας, αν η Ρώμη δεν έχει βρει στο πρόσωπο του Μπερλουσκόνι τον νέο της Ντούτσε, τότε τι συμβαίνει πραγματικά; Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως αυτός ο τρίτος γύρος των κυβερνήσεων του Μπερλουσκόνι είναι διαφορετικός από τους άλλους, λέει η Χάρις. Και προαναγγέλλει μια διαφορετική Ιταλία, με περισσότερο κυνισμό, με λιγότερες αξίες και με χρεοκοπημένα τα κόμματα που την κυβέρνησαν παραπάνω από μισό αιώνα. Αν δεν πρόκειται για την επανεμφάνιση του φασισμού, είναι πάντως βέβαιο πως βλέπουμε ήδη να αναδύονται οι αποδιοπομπαίοι τράγοι που πάντα του φάνηκαν χρήσιμοι. Ο φόβος του «άλλου» είναι ένα χρήσιμο πολιτικό εργαλείο. Γιατί είναι πολύ πιο δύσκολο να κινητοποιήσει ένας πολιτικός τον λαό για το κοινό καλό από το να τον κινητοποιήσει εναντίον ενός κοινού εχθρού, ακόμη και φανταστικού: Τσιγγάνων, μεταναστών, «τρομοκρατών». Έτσι, την ίδια ώρα που οι απλοί Ιταλοί ρίχνουν το φταίξιμο για την εγκληματικότητα σε ξένα και άλλα δαιμόνια, ο Μπερλουσκόνι προωθεί νομοθεσία που θωρακίζει τη διαφθορά στις επιχειρήσεις και την πολιτική, απαγορεύοντας τις παρακολουθήσεις τηλεφωνικών συνδιαλέξεων από την αστυνομία για αδικήματα που δεν επισύρουν ποινή τουλάχιστον δεκαετούς κάθειρξης. Όμως, η ποινή για διαφθορά δεν ξεπερνάει τα οκτώ χρόνια (αν και όταν διεξαχθεί η δίκη).

Ο νόμος…
… πάντως δεν είναι τόσο ελαστικός για όλους. «Να τους σκοτώνεις από μικρούς», έτσι χαρακτηρίζει ο συγγραφέας Βαλέριο Εβαντζελίστι τη μέθοδο καταστολής που ακολουθούν οι διωκτικές αρχές του Μπερλουσκόνι, με κύματα από προληπτικές συλλήψεις παιδιών, φοιτητών, ατόμων που «θα μπορούσαν να αποδειχτούν επικίνδυνα» ή που είναι αντίθετα στο σύστημα. «Είναι η ιταλική κυβέρνηση φασιστική;» αναρωτιέται ο Εβαντζελίστι. «Μα πώς είναι δυνατόν; Έχει για αρχηγό της έναν εύθυμο φιλελεύθερο που περνάει όποιους νόμους θέλει κι έναν πρώην σταλινικό πρόεδρο που τους προσυπογράφει όλους. Κι έχει και μια κοινοβουλευτική “αντιπολίτευση” που είναι απόλυτα σύμφωνη στη γραμμή του “θα μπορούσαν να αποδειχτούν επικίνδυνα”». Στο σύστημα…
… του Ντούτσε, πολλοί ύποπτοι ξεμπέρδευαν με μερικές μέρες στο κρατητήριο. Στο σύστημα του Μπερλουσκόνι, η ρετσινιά του «ύποπτου» δεν σβήνεται ποτέ, όπως στο προφητικό βιβλίο του Φίλιπ Ντικ «Μinority Report». Είναι ο Μπερλουσκόνι φασίστας; Δεν ξέρουμε ακόμη. Επιβεβαιώνει όμως την προφητεία.