[ Διαστάσεις ] Το μακρύ ταξίδι του Τζάνκο

Πώς γίνεται ένας Σύρος που βασανίστηκε και φυλακίστηκε από την Αλ Κάιντα να κατέληξε ως «μαχητής του εχθρού» στις φυλακές του Γκουαντάναμο;
Κι όμως, γίνεται.

O Αμπντουλραχίμ Αμπντούλ Ραζάκ Αλ Τζίνκο ή Τζάνκο ταξίδεψε στο Αφγανιστάν το 2000. Πέρασε αρκετές ημέρες σε έναν ξενώνα που χρησιμοποιούσαν οι Ταλιμπάν και η Αλ Κάιντα, και έπειτα πήγε σε ένα στρατόπεδο εκπαίδευσης της Αλ Κάιντα. Ο Σύρος πολίτης υποστηρίζει πως μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο παρά τη θέλησή του. Σε κάθε περίπτωση, έπειτα από τρεις εβδομάδες παραμονής του σε αυτό, οι ηγέτες της Αλ Κάιντα τον υποψιάστηκαν για κατασκοπεία υπέρ των ΗΠΑ. Ο Τζάνκο- κι αυτό το αναγνωρίζει η αμερικανική κυβέρνηση- βασανίστηκε τρεις μήνες πριν να καταλήξει να ομολογήσει, ψευδώς, την ενοχή του. Τους επόμενους 18 μήνες, τους πέρασε στα χέρια των Ταλιμπάν, φυλακισμένος στις διαβόητες φυλακές Σαρπόσα της Κανταχάρ.

Όταν οι Ταλιμπάν εγκατέλειψαν τις φυλακές, μετά την αμερικανική εισβολή στα τέλη του 2001, ο Τζάνκο συνελήφθη από τις αμερικανικές δυνάμεις. Αρχές του 2002, στάλθηκε στο Γκουαντάναμο, στην Κούβα: η κυβέρνηση Μπους επιχειρηματολόγησε πως ήταν μαχητής του εχθρού και μπορούσε να κρατηθεί επ΄ αόριστον. Επτά χρόνια και μία αλλαγή κυβέρνησης αργότερα, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να υποστηρίζει πως έχει δικαίωμα να κρατά τον Τζάνκο διότι ήταν «μέρος» των Ταλιμπάν ή της Αλ Κάιντα όταν συνελήφθη. «Διαφωνώ!», φώναξε ο δικαστής Ρίτσαρντ Τζ. Λίον την περασμένη Δευτέρα, δίνοντας εντολή να αφεθεί ελεύθερος ο Τζάνκο. «Κι εμείς συμφωνούμε απολύτως με τον δικαστή Λίον», δηλώνει η «Washington Ρost» σε κύριο άρθρο της. Ο Λίον, δικαστής διορισμένος από τον Τζορτζ Μπους στο Περιφερειακό Δικαστήριο της Κολούμπια, επισήμανε το προφανές: «Τα βασανιστήρια και η κακομεταχείριση που υπέστη ο Τζάνκο από την Αλ Κάιντα αναιρούν την οποιαδήποτε σχέση μπορεί να είχε υπάρξει». Η απόφαση αυτή, σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα, γίνεται ακόμα πιο αξιοσημείωτη αν αναλογιστεί κανείς πως ο δικαστής Λίον ήταν ο πρώτος που κλήθηκε να κρίνει αν οι κρατούμενοι στο Γκουαντάναμο έχουν δικαίωμα να προσφεύγουν σε ομοσπονδιακά δικαστήρια των ΗΠΑ κατά της κράτησής τους: και είχε αποφανθεί πως δεν υπήρχε νομική βάση για να επιτραπούν παρόμοιες προσφυγές. Το Ανώτατο Δικαστήριο όμως διαφώνησε, εξ ου και κλήθηκε ο Λίον να εξετάσει τα στοιχεία που δικαιολογούν την κράτηση του Τζάνκο.

Η απόφαση ελήφθη, ο Τζάνκο πρέπει να αφεθεί ελεύθερος. Το θέμα όμως είναι τώρα, ελεύθερος πού; Το πιθανότερο είναι ότι, όπως και οι Κινέζοι Ουιγούροι που κρατήθηκαν άδικα επί χρόνια, έτσι και αυτός δεν θα μπορεί να επιστρέψει στην πατρίδα του, τη Συρία. Και στις ΗΠΑ δεν του επιτρέπεται να εισέλθει. «Η κυβέρνηση Ομπάμα», καταλήγει η «Washington Ρost», «πρέπει να πείσει κάποιον σύμμαχο να δεχθεί τον Τζάνκο και να καταστήσει τη μετεγκατάστασή του απόλυτη προτεραιότητα».