Η κυρα-Εκάβη του «Τρίτου Στεφανιού» πάει στην Επίδαυρο

ΠΕΝΤΕ ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΛΙΓΕΣ
ΣΚΟΡΠΙΕΣ ΚΟΥΒΕΝΤΕΣ ΚΡΑΤΩ
ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗ
ΛΗΔΑ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ. ΤΗΝ ΕΚΑΒΗ
ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ, ΚΥΡΑ-ΕΚΑΒΗ
ΤΟΥ ΤΑΧΤΣΗ, ΕΚΑΒΗ ΣΤΙΣ «ΤΡΩΑΔΕΣ». ΤΗΝ ΗΘΟΠΟΙΟ ΠΟΥ «ΤΑΞΙΔΕΨΕ» ΑΠ΄ ΤΟ ΥΠΟΓΕΙΟ ΤΟΥ ΚΟΥΝ, ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΣΚΗΝΗ, ΣΤΑ 36 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ «ΣΤΟΑΣ», ΚΙ ΕΦΤΑΣΕ ΣΗΜΕΡΑ (ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΕ ΚΡΑΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ) ΣΤΟ ΚΘΒΕ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΑΥΡΟ. ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΠΕΝΤΕ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ
«Γεννήθηκα το 1940. Όταν μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα ήμουν 3-4 ετών. Θυμάμαι καλά ακόμα τις σειρήνες που ηχούσαν. Με “πονούσε” αυτό το εκκωφαντικό τού ήχου τους και κατέφευγα στην αγκαλιά της μάνας μου… Ακόμα φοβάμαιμε κυνηγούν οι σειρήνες… Σειρήνες πολέμου έβαλε να ηχούν στην έναρξη των “Τρωάδων” η Νικαίτη Κοντούρη. Κι ακόμα τρέχω να κρυφτώ. Στην αγκαλιά της αλήθειας του θεάτρου και των κειμένων του πλέον…».

> «Ήμουν 16 ετών όταν είδα στο Θέατρο Τέχνης την “Αγριόπαπια” του Ίψεν. Έτσι αποφάσισα να γίνω ηθοποιός. Είπα στη μάνα μου… “Πήγαινε να δεις ένα θέατρο όπου οι ηθοποιοί όταν παίζουν ιδρώνουν, κλαίνε, ζουν αληθινά. Αυτό θέλω να γίνω… Κι όταν παίζω θέλω οι άνθρωποι να με σέβονται. Για τη ζωή είναι… άλλο καπέλο. Αλλά στη σκηνή θέλω να με σέβονται…».

> «Όταν έπαιζα στο “Χάσαμε τη θεία”, του Διαλεγμένου, ήρθε μια νεαρή ηθοποιόs στο καμαρίνι και με ρώτησε, πώς είναι δυνατόν στην 100ή παράσταση να μπορώ να συγκινούμαι, να κλαίω… “Δεν κλαίω”, της είπα. “Μιμούμαι το αληθινό αίσθημα που είχα στις πρόβες. Ο Κουν μάς έλεγε πως τα πράγματα ΤΩΡΑ να γίνονται. Και στην κάθε παράσταση, όπως και στη ζωή… Κι ας πονάει».

> «Η μεγάλη τέχνη είναι μία. Αυτή που σε συναδελφώνει με τους ανθρώπους. Είδα κάποτε στον κινηματογράφο τον “Θείο Βάνια” στη ρωσική κινηματογραφική του εκδοχή με τον Ινοκέντι Σμοκτουνόφσκι. Όταν βγήκα, ένιωθα να αγαπώ τους ανθρώπους στον δρόμο. Να θέλω να τους σταματήσω, να μιλήσουμε. Να τους πω “τι κάνεις;”, να τους αγγίξω…».

«Ελεγεία για τους ηττημένους» χαρακτηρίζει τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη η Λήδα Πρωτοψάλτη που στα πενήντα χρόνια της «βόλτας» της στο θέατρο- «Ζωή» προτιμά να το λέει- παίζει την τρίτη της «Εκάβη» (εκείνη του Ταχτσή απ΄ το «Τρίτο Στεφάνι» πριν από χρόνια στην τηλεόραση, την ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη στο κλειστό θέατρο «Στοά»- στο σπίτι της- και τώρα αυτήν των «Τρωάδων» στο ΚΘΒΕ).

Στον μισό αιώνα που υπηρετεί το θέατρο, άλλαξε τρεις σκηνές (Θέατρο Τέχνης, «Στοά» Με τη σιγουριά της αναίδειας
«Βρέθηκα σε μια ουρά, σε μια στάση λεωφορείου, πριν από κάμποσα χρόνια» θυμάται η Λήδα Πρωτοψάλτη. «Μπροστά μου μια κυρία- νέα- κρατούσε από το χέρι ένα κοριτσάκι. Θα ΄ταν δεν θα ΄ταν δέκα ετών. Η πόρτα άνοιξε κι η γυναίκα ώθησε το παιδί μπροστά. “Σπρώξε”, του φώναξε, “σπρώξε”. Κι εκείνο έσπρωξε. Και θα σπρώχνει ακόμα. Μ΄ αυτήν τη σιγουριά της αναίδειας. Μου φάνηκε πως το ξαναείδα αυτό το κοριτσάκι πρόσφατα. Στην τηλεόραση, στη Βουλή, σε γραφείο; Θα σε γελάσω. Πάντως ακόμα έσπρωχνε…

Κι ήταν επιτυχημένο».

«Μόνο με την ψήφο μού επιτρέπουν να μιλήσω»
Ψηφίσατε στις Ευρωεκλογές;

την ρωτώ. «Βεβαίως και ψήφισα» απαντά αμέσως. «Είναι η μοναδική στιγμή που μου επιτρέπουν να μιλήσω. Μόνο απ΄ τη δουλειά μου μίλησα. Όλοι πια. Αγωνιζόμαστε με τη στάση μας. Δεν έπαιξα στην τηλεόραση τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, δεν υπέκυψα, δεν συμβάλλω με τη στάση μου στη χυδαιότητα. Κι αν χρειαστεί να κατεβώ στον δρόμο, θα κατεβώ. Από τους ανθρώπους περιμένω. Πιστεύω στους ανθρώπους. Όχι στους Θεούς. Το λέει ο Ευριπίδης στις “Τρωάδες”: “Δεν βλέπεις πως ορίζουν οι Θεοί τα πράγματα; Πως τους τιποτένιους ανυψώνουν και τους άξιους εξολοθρεύουν”. Του απαντά κι ο Μπρεχτ στον “Γαλιλαίο” του.

“Πού είναι ο Θεός;”, ρωτά ο Σαγρέδος- ο μαθητής του- τον Γαλιλαίο κι εκείνος του απαντά:

“Ή μέσα μας ή πουθενά…”».

και μόλις στο 50ό έτος στο ΚΘΒΕ) και κάνει σ΄ έναν μήνα την πρώτη της εμφάνιση στο αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

«Σας έλεγα πριν για τις σειρήνες. Του πολέμου. Για τη “διαχρονικότητα” που λένε του Ευριπίδη. Τι είναι η Εκάβη, οι “Τρωάδες”. Ο έρωτας, ο πόλεμος, ο θάνατος, η αδικία των Θεών. Ο πόλεμος είναι το χειρότερο. Θα μου πείτε εμείς τώρα βιώνουμε άλλον πόλεμο. Τον οικονομικό. Αυτόν που καταλύει συνειδήσεις. Τι είναι οι “Τρωάδες”. Θύματα του πολέμου, των καταλυμένων συνειδήσεων. Κι ο Ευριπίδης τολμά να το κάνει έργο και να το παρουσιάσει.

Να το “πετάξει στα μούτρα” του Ελλήνων.

Των “νικητών”.

Ας τολμήσει να το κάνει αυτό ένας σύγχρονος συγγραφέας.

Να τα βάλει με τους δικούς του.

Τους Έλληνες, που είναι και νικητές…

Υπάρχει η Εκάβη. Ξέρω ποια παίζω. Τη βρήκα σε μια φωτογραφία. Την έχω φυλάξει. Απεικονίζει μια Ιρακινή γυναίκα. Ένα πρόσωπο “θρύψαλα” κάτω από το μαντίλι της. Θρηνεί. Γι΄ αυτό που συμβαίνει σήμερα… Αυτήν ερμηνεύω».

Η Επίδαυρος άργησε πολύ;
«Ένα τίποτα… Τώρα, εξάλλου, ο καθένας μπορεί να παίξει στην Επίδαυρο. Δεν με κάλεσε κανείς τόσα χρόνια. Ούτε το Εθνικό ούτε άλλο θέατρο. Όχι, δεν ήταν όνειρο η Επίδαυρος. Εντάξει… Μέσα στη δουλειά είναι κι αυτό. Όχι, δεν είμαι θυμωμένη. Φαίνεται τώρα ήρθε η ώρα η δική μου. Λίγο πριν πεθάνω. Εξάλλου δεν ήμουν ποτέ σίγουρη. Μ΄ αυτήν τη σιγουριά της αναίδειας… Αυτήν τη σιγουριά που ήρθε απ΄ την αλόγιστη χρήση των χρημάτων αλλά κι απ΄ την τηλεόραση. Απ΄ την αλόγιστη δημοσιότητα».

«Δεν βλέπεις πως ορίζουν οι Θεοί τα πράγματα; Πως τους τιποτένιους ανυψώνουν και τους άξιους εξολοθρεύουν» λέει ο Ευριπίδης στις «Τρωάδες»

info

«Τρωάδες» του Ευριπίδη. Από το ΚΘΒΕ, σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη, στις 2, 3, 4 Ιουλίου, στο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης και στις 7 και 8 Αυγούστου στην Επίδαυρο.