[ Διαστάσεις ] Η συνταγή μιας επανάστασης

Είναι επανάσταση αυτό που παρακολουθούμε στο Ιράν; Ο ιστορικός Πολ Κένεντι δεν μπορεί να απαντήσει. Ο Άντριου Μίλερ, ένας δημοσιογράφος τουΕκόνομιστ, που ήταν παρών στις «βελούδινες επαναστάσεις», ανέλαβε να τον βοηθήσει.

Το πρώτο συστατικό που χρειάζεται για να μπορεί μια εξέγερση να χαρακτηριστεί «επανάσταση», και να έχει ελπίδες να πετύχει, είναι ο αριθμός των εξεγερμένων. Μικρές διαδηλώσεις των 5.000 ανθρώπων μπορεί να κατασταλούν. Όταν όμως κατεβαίνει στους δρόμους μισό εκατομμύριο, οι αρχές είναι υποχρεωμένες να τους λάβουν υπόψη. Στο Ιράν, ο Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί φάνηκε κάποια στιγμή να μην ξέρει πώς να καθοδηγήσει το πλήθος, πώς να το προετοιμάσει για την επόμενη μέρα. Αυτός είναι προφανώς ο λόγος που χθες βγήκε μπροστά η σύζυγός του, η χαρισματική Ζάχρα Ραχναβάρντ.

Το δεύτερο συστατικό που απαιτείται είναι οι αδύναμες ή διαιρεμένες δυνάμεις ασφαλείας. Αυτή η προϋπόθεση ενδέχεται να ισχύει στο Ιράν για τον στρατό και την αστυνομία, όχι όμως και για τους πολιτοφύλακες (μπασιτζί) που έχουν αναλάβει τη βρώμικη δουλειά. Χρήσιμο είναι να υπάρχουν ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, αν και τον ρόλο αυτό τον αναλαμβάνει συχνά το Διαδίκτυο: όπως λέει ο Κένεντι σε συνέντευξή του στην Κοριέρε ντέλα Σέρα, αν ένας πληθυσμός που χρησιμοποιεί το Ιnternet είναι αποφασισμένος να προοδεύσει, πολύ δύσκολα μια δικτατορία μπορεί να τον σταματήσει. Βοηθούν βέβαια και τα χρήματα. Στις εξεγέρσεις που έγιναν στην Ουκρανία και τη Γεωργία, ορισμένοι είδαν αμερικανικό δάκτυλο, παρέμβαση του Σόρος κ.λπ. Εδώ, εν μέρει λόγω της προσεκτικής στάσης που τηρεί ο πρόεδρος Ομπάμα, η σχετική συζήτηση περιορίστηκε σε υποθέσεις.

Ένα άλλο συστατικό, που ο Μίλερ θεωρεί αποφασιστικής σημασίας, είναι η εκτεταμένη διαφθορά. Αυτό το στοιχείο μετρά ιδιαίτερα στο Ιράν, όπως αποδεικνύει και η σχετική αναφορά του Αλί Χαμενεΐ την περασμένη Παρασκευή: «Όλοι πρέπει να πολεμήσουν τη διαφθορά. Αν η διαφθορά δεν τεθεί υπό έλεγχο, θα επεκταθεί, όπως συνέβη σε ορισμένες δυτικές χώρες».

Μια επιτυχημένη εξέγερση προϋποθέτει ακόμη ηγέτες με κυβερνητική εμπειρία (ο Μουσαβί χρημάτισε πρωθυπουργός για μια οκταετία), ένα ιστορικό εξεγέρσεων από το οποίο να μπορεί να εξαχθούν συμπεράσματα (στο Ιράν δεν υπήρξε μόνο η επανάσταση του 1979, αλλά και φοιτητικές κινητοποιήσεις τη δεκαετία του ΄90), ισχυρή υποστήριξη της εξέγερσης στην πρωτεύουσα (η Τεχεράνη είναι πράγματι το επίκεντρο) και εκτεταμένη νοθεία σε μια εκλογική αναμέτρηση που να δώσει τη σπίθα για την ανάφλεξη (για το θέμα αυτό έχουν γραφτεί πολλά, χωρίς πάντως να υπάρχουν αδιαμφισβήτητες αποδείξεις). Σχολιάζοντας αυτούς τους όρους, ο Γκίντεον Ράχμαν των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς προσθέτει έναν ακόμη: την εκτεταμένη χρήση βίας από τις αρχές. Όταν ένα καθεστώς αρχίζει να σκοτώνει τους πολίτες του, διασχίζει σαφώς μια κόκκινη γραμμή. Βραχυπρόθεσμα, αυτό μπορεί να εξασφαλίσει την επιβίωσή του. Μακροπρόθεσμα, όμως, σφραγίζει την καταδίκη του.

LΙΝΚ:

http://diastaseis.blogspot.com