Φαινόμενα

Πήραν φωτιά τα κουζινομάχαιρα
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Κουζίνα. Το τηλεοπτικό hit της εποχής. Πλήθος εκδοχών.
Πολιτική κουζίνα. Η πολυπλοκότερη.
Εκλογική κουζίνα.
Μόλις τελείωσε.
Αλλά η κουζίνα του μάγειρα θεαματικότερη όλων
Θριλερικό θέαμα το μαγειρικό. Κορυφαία η αγωνία για το αποτέλεσμα. Πόσω μάλλον όταν προστίθενται σε αυτό και τα συναισθήματα του μάγειρα. Δεν το φανταζόμαστε ότι μπορεί να γίνει τηλεόραση μέχρι που ήρθε το μαγειρικό ριάλιτι «Εφιάλτης στην κουζίνα» του Αlpha, το οποίο προστέθηκε στο καθημερινό και πιο λαϊκό «Κάτι ψήνεται». Στο ένα καταναλώνεται η ψευδαίσθηση οικιακής φιλοξενίας, στο άλλο επαγγελματικής.

Γιατί τέτοιο πάθος για τη μαγειρική; Ίσως γιατί είναι η μόνη όπου η διαδικασία είναι σαφής, ορατά τα υλικά που συνδυάζονται, φαντασμαγορικό το αποτέλεσμα και κυρίως υπάρχει αποτέλεσμα. Εκτός αυτών το θέαμα απευθύνεται σε «βασικό ένστικτο», την τροφή, με άκρως ερεθιστικό τρόπο, Στο θριλερικό μαγειρικό σόου «Εφιάλτης στην κουζίνα» (Αlpha) προσφέρεται επιπλέον ένας κεντρικός πρωταγωνιστής, κάτι σαν μάγειραςΜπάτμαν, που είναι ο τιμωρός κάθε Κακού στις κουζίνες και δη τις επαγγελματικές.

Ένας σεφ, με τα βραβεία του και τις περγαμηνές του, ο Έκτορας Μποτρίνι, αναλαμβάνει να οργανώσει επαγγελματικές κουζίνες σε ξενοδοχεία και ρεστοράν ενώ η κάμερα τον παρακολουθεί στα άδυτα να θυμώνει, να μαλώνει, να προσβάλει και να ταπεινώνει εκείνους που δεν αντιμετωπίζουν με υψηλό επαγγελματισμό τη γεύση του πελάτη. Και τέλος να αρπάζει τα κατσαρολοκουταλομάχαιρα και να δημιουργεί τάξη, ομορφιά και νοστιμιά. Χειροκρότημα!

Και όπως όλα τα ριάλιτι, το εν λόγω θέαμα προσφέρει επιπλέον ανθρώπινα συστατικά προς κατανάλωση: αναδεικνύει ανθρώπινους χαρακτήρες, απελευθερώνει πάθη καθώς διαταράσσονται οι ανθρώπινες σχέσεις, μέχρι να βρεθεί η νέα ισορροπία και αυτή δεν είναι άλλη από την υποταγή στην απόλυτη εξουσία και γνώση του σεφ Μποτρίνι. Διαδιδακτικό. Η μαγειρική δεν έχει σχέση με τη δημοκρατία. Παραμένει η εξουσία του ενός.

Για να είμαστε ακριβείς, τα μαγειρικά ριάλιτι ικανοποιούν μεγάλες ανάγκες των καιρών. Όλα προσφέρουν κατ΄ αρχάς μια ψευδαίσθηση ευμάρειας σε εποχές οικονομικής στενότητας. Τα ταψιά και οι κατσαρόλες γεμάτες αχνιστά εδέσματα αναλαμβάνουν να αναπαραστήσουν την κορυφαία υπόσχεση του οικονομικού μας συστήματος για χορτάτο στομάχι όλων. Και είναι η υπόσχεση που συνεχίζεται στα ξέχειλα ράφια των φτηνών σούπερ μάρκετ με τις προσφορές και τις εμπορικές μάρκες μαζικής κατανάλωσης. Η τροφή για όλα τα βαλάντια είναι ό,τι απέμεινε από το αλλοτινό όνειρο της δημοκρατίας των ίσων ευκαιριών. Και είναι αυτό που προσθέτει περιττό βάρος σε εκείνους που ανήκουν στις λαϊκές και οικονομικά ασθενείς τάξεις, καθώς η άφθονη τροφή, πολύπλοκη- συνήθως και πλούσια σε λιπαρά- αποδεικνύεται το μοναδικό καταφύγιο για την απογοήτευση που έφερε η διάψευση του ονείρου για καλύτερη ζωή. Τουλάχιστον χορτασμένη ζωή.

Ως εκ τούτου τα μαγειρικά ριάλιτι του Αlpha αποδεικνύονται ιδανικά ακριβώς γι΄ αυτήν τη συναισθηματική επένδυση του λαϊκού τηλεοπτικού κοινού στο φαγητό. Άλλωστε, αποτελούν και το ιδανικό τηλεοπτικό είδος για να διαφημιστούν τα κύρια προϊόντα της εγχώριας αγοράς, αναψυκτικά, μπίρες και προϊόντα κινητής τηλεφωνίας. Στο θριλερικό «Εφιάλτης στην κουζίνα» ωστόσο προβάλλονται και καλλιεργούνται επιπλέον στοιχεία που αφορούν την κουλτούρα της παροχής υπηρεσιών- μην ξεχνάμε ότι θεωρείται και το οικονομικό μέλλον του τόπου.


«Φάτε μάτια ψάρια»

Ο Μποτρίνι διδάσκει σε πολυτελές ξενοδοχείο της Μυκόνου τα μυστικά της γκουρμέ κουζίνας. Ποτέ κατεψυγμένα, ποτέ χυμοί με συντηρητικά, όλα φρέσκα και απλά.

Ο μάγειρας δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τη μαεστρία που απαιτεί αυτή η κουζίνα. Τσακωμοί. Η διευθύντρια επιβάλλει την τάξη. Η σκηνοθεσία προσεκτική, ώστε από τα άδεια τραπέζια του εστιατορίου να καταλήξει το θέαμα, μετά τις συγκρούσεις και τις υποδείξεις, σε μια βραδιά θριάμβου για την «πρόταση Μποτρίνι».

Οι παλιές νοικοκυρές έλεγαν ότι δεν βάζεις ποτέ κατσαρόλα θυμωμένη γιατί θα «δηλητηριαστούν» εκείνοι που θα γευτούν το φαγητό. Πάνε αυτά. Οι χολωμένοι μάγειροι πρωταγωνιστούν σε τηλεοπτικά ριάλιτι μαζί με θυμωμένους σεφ. Έτσι κι αλλιώς, για τον τηλεθεατή ισχύει το «φάτε μάτια ψάρια».