Περιοδικά

Πρίμο Λέβι: μαρτυρίες για τη φρίκη
, Του Κώστα Ρεσβάνη

O Πρίμο Λέβι (1919-1987) υπήρξε ένας σπουδαίος Εβραίος συγγραφέας και διανοητής. Έγινε παγκοσμίως γνωστός με τα βιβλία του «Εάν αυτό είναι άνθρωπος» και «Αυτοί που βούλιαξαν κι αυτοί που σώθηκαν», κείμενα που τα διαπερνά η φρίκη των ναζιστικών στρατοπέδων και του Ολοκαυτώματος. Το πρόσφατο τεύχος της «Νέας Εστίας» είναι αφιερωμένο στον Λέβι, με τρία πολυσέλιδα μελετήματα (Μιχάλης Πάγκαλος, Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος και συνέντευξη του συγγραφέα) που αναδεικνύουν όχι μόνο το συγγραφικό του μέγεθος αλλά και την πολιτική του στάση. Στη συνέντευξη που δημοσιεύει το περιοδικό, ο Λέβι δεν διστάζει να πει για την εισβολή των Ισραηλινών στον Λίβανο, το 1982: «Κανένας πόλεμος δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αιματοβαμμένη οίηση που επέδειξε ο Μπεγκίν και οι άνθρωποί του. Και το πολιτικό επιχείρημα είναι εξίσου σαφές: το Ισραήλ θα βυθιστεί γρήγορα στην απόλυτη απομόνωση. Υπ΄ αυτές τις συνθήκες προκύπτει το εξής συμπέρασμα: η κρατική σκοπιμότητα, την οποία οι Μπεγκίν και Σαρόν επικαλούνται τόσο συχνά, δεν μπορεί κατά κανένα τρόπο να δικαιολογήσει τις τελευταίες αποφάσεις της ισραηλινής κυβέρνησης».

Στη συνέχεια ο Λέβι χαρακτηρίζει τον Μπεγκίν «φασίστα». (Και άντε να τα καταλάβει όλα αυτά ο ανεκδιήγητος Κ. Πλεύρης που έγραψε ένα βιβλίο- επιτομή του μίσους για τους Εβραίους).

Για το έργο του Λέβι να παραθέσω μόνο λίγες αράδες του Μιχάλη Πάγκαλου: «Ο συγγραφέας δεν είναι ερευνητής γραφείου αλλά ο κατ΄ εξοχήν συνομιλητής της κοινωνίας και της ιστορίας. Η αφηγηματική μέθοδος του Πρίμο Λέβι είναι να κάνει τη στρατοπεδική εμπειρία λογοτεχνία, αλλά λογοτεχνία που μαρτυρώντας για τη φρίκη να δίνει σάρκα στη σκέψη…».

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Το περιοδικό «Παναιγυπτία» είναι έκδοση του Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων και το πρόσφατο τεύχος δημοσιεύει σελίδες αφιερωμένες στον πολυπράγμονα συγγραφέα Δημοσθένη Βουτυρά, που γεννήθηκε στα Δαρδανέλλια (1871), μεγάλωσε και έδρασε στον Πειραιά και πέθανε το 1958, αφήνοντας έργο που επικρίθηκε αλλά και πολύ επαινέθηκε. «Οι Έλληνες της Αιγύπτου», σημειώνει ο Γιώργος Οικονομίδης, «πρώτοι ενδιαφέρθηκαν και ανεγνώρισαν το έργο του Βουτυρά. Τα αλεξανδρινά περιοδικά “Νέα Ζωή” και “Γράμματα” δημοσίευσαν πολλά από τα διηγήματά του και μάλιστα ο Βουτυράς έλαβε από αυτά αδρές αμοιβές. Ο ίδιος έλεγε χαρακτηριστικά: “Ευτυχώς που παρουσιάστηκαν οι Αιγύπτιοι Έλληνες που έριξαν λίγη γλύκα, ζάχαρη στη μεγάλη μου πίκρα”».

Ο Στρατής Τσίρκας, ένας από τους υποστηρικτές του, τον ονομάζει «μεγάλο και αγαπημένο Διδάσκαλο», ενώ ο Κώστας Βάρναλης τον υμνεί το 1951: «Ο Δημοσθένης Βουτυράς δεν είναι μονάχα γεννημένο ταλέντο, και μεγάλος πεζογράφος. Είναι ακούραστος δουλευτής και λευκός άνθρωπος.

Ολάκερο μισόν αιώνα δεν σταμάτησε να δημιουργεί ανθρώπους και τύπους και ζωή και μέσα σ΄ αυτό το διάστημα έχει εκδώσει 34 τόμους διηγήματα και μυθιστορήματα.

Η ισάδα, η ειλικρίνεια, το ήθος του Βουτυρά τού ανοίγουν όλες τις καρδιές φίλων και θαυμαστών. Άνθρωπος και Έργο, Συνείδηση και Δημιουργία πάνε μαζί…».

ΠΡΩΤΟΤΥΠΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ. Από την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών κυκλοφόρησε το νέο τεύχος της περιοδικής έκδοσης «Ελληνικά» με πρωτότυπες εργασίες Ελλήνων και ξένων επιστημόνων από τα πεδία της αρχαίας ελληνικής και της νεώτερης ελληνικής γραμματολογίας και της γλωσσολογίας. Στις τελευταίες σελίδες του περιοδικού δημοσιεύονται βιβλιοκρισίες ελληνόγλωσσων και ξενόγλωσσων εκδόσεων.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. Σε μία από τις σημαντικότερες παρουσίες της γερμανικής λογοτεχνίας, την Κρίστα Βολφ (1929) αφιερώνει πολλές σελίδες ο κερκυραϊκός «Πόρφυρας». Η συγγραφέας γεννήθηκε στην πόλη Λάντσμπεργκ, που σήμερα ανήκει στην Πολωνία και κατέφυγε στα δεκαπέντε της χρόνια στα εδάφη που αποτέλεσαν αργότερα τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας. Καθώς σημειώνει η Κυριακή Χρυσομάλλη- Ηeurich, μετά την επανένωση της Γερμανίας, «ο δυτικός Τύπος, θεωρώντας πως η συγγραφέας δεν αντιστάθηκε αρκετά στο κομμουνιστικό καθεστώς, εξαπέλυσε μιαν άδικη και, όπως αποδείχτηκε, αδικαιολόγητη καμπάνια εναντίον της, κάτι που ευτυχώς έχει τώρα ξεπεραστεί…».

Στο κείμενό της «Αλήθεια, τύφλωση και εργαλειακή σκέψη», η Ελένη Γεωργοπούλου θα σημειώσει για τη Βολφ: «Κοινό σημείο στα περισσότερα έργα της αποτελεί η απεγνωσμένη προσπάθεια της εκάστοτε πρωταγωνίστριας να ανακαλύψει την αλήθεια. Μια αλήθεια που βρίσκεται κρυμμένη σε ένα σύμπλεγμα από πολιτικές ραδιουργίες και μηχανισμούς απώθησης, όχι μόνο της πρωταγωνιστικής μορφής…». Έργα της Βολφ μεταφρασμένα στα ελληνικά: «Κασσάνδρα», «Μήδεια», «Τι απομένει», «Με σάρκα και οστά», «Ένα πρότυπο παιδικής ηλικίας», «Μοιρασμένος ουρανός».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ
«ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ»: Ευριπίδου 84, Αθήνα 105 53, τηλ. 210-

3213.030.

«ΠΑΝΑΙΓΥΠΤΙΑ»:

3ης Σεπτεμβρίου 56, Αθήνα 104 33, τηλ. 210-8228.150.

«ΕΛΛΗΝΙΚΑ»: Εθνικής Αμύνης 4, Θεσσαλονίκη 546 21, τηλ. 2310-268.710.

«ΠΟΡΦΥΡΑΣ»: Τ.Θ. 206, Κέρκυρα 491 00, τηλ. 26610-31.923.