«Η γενιά μου εκτιμά την ελευθερία γιατί έζησε τη στέρησή της»

Ο Βόιτεκ ανήκει στη γενιά των νέων που η πτώση του Τείχους του Βερολίνου τούς βρήκε στα είκοσί τους. Τον ρωτάω αν μπορεί να μου δώσει έναν δικό του ορισμό για τον κομμουνισμό. «Ένα πολιτικό σύστημα όπου οι άνθρωποι έβλεπαν με καχυποψία τον πλησίον τους» απαντά. «Αν και εμείς στην Πολωνία ζήσαμε την πιο ήπια εκδοχή του. Αυτό, χάρη και στην αντίσταση της Καθολικής Εκκλησίας» προσθέτει. Αν και αδιάφορος προς τη θρησκεία, ο Τότσμαν εκτιμούσε τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄. Τώρα, είκοσι χρόνια από την πτώση του Τείχους, πώς αισθάνεται; Η απάντησή του:

«Υπάρχουν ακόμα πολλά προβλήματα. Η διαφθορά, οι κοινωνικές ανισότητες, η δημόσια υγεία, οι υποδομές που είναι προβληματικές. Αλλά η πολωνική κοινωνία αναγεννήθηκε σ΄ αυτά τα χρόνια. Δεν είναι πια κοινωνία σκυθρωπών και φοβισμένων ανθρώπων. Αποκτήθηκαν νέες συνήθειες, καινούργιοι τρόποι σκέψης, μπήκαν χρώματα στη ζωή μας. Δεν επικρατεί η πένθιμη ατμόσφαιρα του κομμουνισμού. Δεν είμαστε αναγκασμένοι να πούμε το μαύρο άσπρο… Μπορούμε να ταξιδέψουμε ελεύθερα γιατί ανήκουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό για μας ήταν ένα άφθαστο όνειρο. Μπορούμε να προσπαθήσουμε και να ελπίσουμε σε ένα καλύτερο μέλλον. Η γενιά μου εκτιμά την ελευθερία γιατί είδε τα οφέλη της και προπαντός γιατί έζησε την στέρησή της». Και οι γονείς τους; «Για τους γονείς μας η αλλαγή ήταν σκληρή… Εκείνοι μερικές φορές νοσταλγούν το παρελθόν. Αλλά όταν τους ρωτάς αν θα ήθελαν τα παιδιά τους να ζουν σε εκείνο το καθεστώς κουνάνε τρομαγμένοι το κεφάλι τους» απαντά. Το επόμενο ταξίδι του Τότσμαν είναι στη Ρουάντα, όπου ερευνά την γενοκτονία των Τούτσι. «Θέλω να δω τι γίνεται πέρα από τα σύνορα» λέει. «Η αρρώστια της δημοσιογραφίας και της κοινωνίας στην Πολωνία λέγεται επαρχιωτισμός. Οι αδελφοί Κατσίνσκι προϊόντα αυτού του επαρχιωτισμού είναι»…