«Η μουσική είναι το πιο δυνατό εργαλείο»

Δεν τον κάνεις για παππού, με τόση ζωντάνια. Ο 58χρονος Ομάρ Φαρούκ Τεκμπιλέκ έχει τρία παιδιά, ένα εγγόνι και απολαμβάνει τη ζωή όπως τη μουσική.

Ο δεξιοτέχνης του παραδοσιακού νέι και του ζουρνά, του μπαγλαμά και των κρουστών συντηρεί τη σχέση που έχει χρόνια τώρα με την Ελλάδα με δύο συναυλίες-συμπράττοντας με τη Νέα Συμφωνική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, υπό τον Καμπάνη Σαμαρά- με μουσική των σούφι και ανατολίτικες μελωδίες με στοιχεία τζαζ, ροκ, σόουλ, φλαμένκο.

Όταν δεν συνθέτει, κάνει γιόγκα, διότι θεωρεί πως «πρέπει και το σώμα να γίνεται εργαλείο για την πνευματικότητα». Δίνει την αίσθηση ενός ανθρώπου που λειτουργεί σε ένα περιβάλλον χωρίς θορύβους, κοντά στη φύση. Κι όμως, μιλάμε από ένα στούντιο στη Νέα Υόρκη, όπου ηχογραφεί.

Πώς μπορείτε να συνθέτετε μουσική σε μια θορυβώδη πόλη;

Μα δεν μένω στη Νέα Υόρκη, αλλά στο Ρότσεστερ. Δεν είναι εκεί όμως το θέμα. Έχω εσωτερική ηρεμία. Η ησυχία είναι στην καρδιά μου κι αυτήν ακούω όταν θέλω να γράψω μουσική.

Η κίνηση των Περιστρεφόμενων Δερβίσηδων είναι μετουσίωση της μουσικής σας;

Στη μουσική μου θέλω να δίνω όχι μόνο στοιχεία από τους σούφι αλλά και ρομαντικά και παραδοσιακά. Οι δερβίσηδες εκφράζουν την παράδοση των σούφι. Και στις συναυλίες απλώς συνοδεύουν τη μουσική, δείχνοντας τι συμβαίνει στον εσωτερικό κόσμο.

Σε περίοδο κρίσης είναι άραγε πολυτέλεια η μουσική;

Δεν είναι πολυτέλεια, διότι ποτέ δεν τη χάνουμε. Την έχουμε πάντα…

Υπάρχει καλή και κακή μουσική;
Μπορώ να μιλήσω μόνον για αποπροσανατολιστικούς ήχους σαν εκείνους της χέβι μεταλ. Μπορώ όμως να τους κατανοήσω. Η μουσική είναι εν γένει για να κάνει τους ανθρώπους να κοιτούν μέσα τους για να βρουν χαρά, αγαλλίαση.

Στις συναυλίες του σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα ο Ομάρ Φαρούκ Τεκμπιλέκ θα παρουσιάσει και το σάουντρακ της τουρκικής ταινίας «Κebelek» («Πεταλούδα», όπως μου εξηγεί) που συνέθεσε με τον μόνιμο συνεργάτη του Μπράιαν Κιν και τον Αρά Ντιγκτζιάν (του «Δυνατά, δυνατά»). Είναι μια ταινία, εξηγεί, με θέμα την 11η Σεπτεμβρίου, που εξελίσσεται στο Αφγανιστάν. «Είναι η ιστορία ενός νέου μουσουλμάνου που έχει εκπαιδευτεί ως πιλότος για να ρίξει το αεροπλάνο στους Δίδυμους Πύργους. Έχει υποστεί πλύση εγκεφάλου από τους ισλαμιστές, αλλά η συνάντησή του με έναν δάσκαλο των σούφι είναι καταλυτική. Του μαθαίνει ότι κάθε πράξη είναι και ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους και εν τέλει αποφασίζει να μη συνεχίσει».

Θέση του είναι ότι ο μουσικός πρέπει να λειτουργεί αποστασιοποιημένα, πέρα από πολιτική και ιδεολογίες. «Αλλιώς δεν μπορεί να περάσει το συναίσθημα που δημιουργεί στους ανθρώπους με τη μουσική».

Ενώνει τους ανθρώπους;
Μα, ναι, φυσικά. Είναι το πιο δυνατό εργαλείο, μια γλώσσα οικουμενική. Το βλέπω κι από τη μουσική μου, είτε ακούγεται στο Ισραήλ, είτε στην Τουρκία, είτε στην Αμερική. Περνάει από ψυχή σε ψυχή. Η μουσική ενώνει, γι΄ αυτό και πρέπει να γίνονται περισσότερα και συχνότερα μουσικά φεστιβάλ και συναυλίες.

Η εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα λέγεται πως ενέπνευσε ελπίδα για καλύτερες μέρες. Τι θα του αφιερώνατε;
Θα του έπαιζα το «Ι love you» (σ.σ.: μία από τις πέντε δημοφιλέστερες μελωδίες του Τεκμπιλέκ).

Και τι θα ζητούσατε ως αντάλλαγμα;
Μέλημά μου, καθήκον μου είναι να δίνω και όχι να ζητώ, είτε ως μουσικός είτε ως πατέρας, ως απλός άνθρωπος. Αυτό είναι το μότο μου… Σας ευχαριστώ, Ιnsha Αllah».

ΙΝFΟ

Ο Ομάρ Φαρούκ Τεκμπιλέκ και οι Περιστρεφόμενοι Δερβίσηδες στις 28 και 30 Μαΐου στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και Αθηνών.

Με μια ματιά

Γεννήθηκε στα Άδανα το 1951 Φοίτησε σε θρησκευτικό σχολείο για να γίνει ιμάμης Στα 15 του το εγκατέλειψε και γνώρισε τους δερβίσηδες του τάγματος των Μεβλεβί Ο επικεφαλής δάσκαλος και δεξιοτέχνης του νέι έγινε μέντοράς του και τον ώθησε να ασχοληθεί με την παραδοσιακή μουσική παντρεύοντάς την με τον μυστικισμό των δερβίσηδων Έχει συνεργαστεί με τους Ντον Τσέρι, Όφρα Χάζα, Μπιλ Λάσγουελ, Γκλεν Βελέζ, Τρίλοκ Γκούρτου και τη Γλυκερία