Ξενιτεμένοι στα εβδομήντα

ΤΟ ΠΟΝΕΜΕΝΟβλέμμα του γέρου ταξιτζή στη Βαρσοβία το έχω συναντήσει στην Αθήνα. Κατάγεται από τη Ρωσία, τη Βουλγαρία, την Αλβανία ειδικά. Ξενιτεμένοι στα εξήντα και στα εβδομήντα τους. Ακολούθησαν τα παιδιά τους στην ξενιτιά. Έτσι κι αλλιώς εξαρτώνται από τα παιδιά τους τώρα. «Δουλέψαμε σαράντα χρόνια σαν δούλοι και δεν αφήσαμε τίποτα στα παιδιά μας. Και τώρα πρέπει να ζήσουμε από αυτούς. Πονάει πολύ αυτό το πράγμα», μου είπε μια μέρα μια εβδομηντάχρονη από την Αλβανία… Τα βράδια, συνήθως, τους βλέπεις στις πλατείες των λαϊκών γειτονιών, ενώ παίζουν σκάκι ή φροντίζουν τα εγγόνια τους. Δεν καταλαβαίνουν, πολλές φορές, τι τους λένε τα εγγόνια. Εκείνα μιλούν ελληνικά και εκείνοι ελληνικά δεν ξέρουν καθόλου. Κάποιοι από τους ξενιτεμένους γέρους, οι γυναίκες ειδικά, φτιάχνουν πρόχειρα λεξιλόγια και τα κουβαλάνε μαζί τους.

Σημειώνουν εκεί τις άγνωστες λέξεις μιας άγνωστης γλώσσας που βάλθηκαν στα γεράματά τους να μάθουν. Ειδικά τις απαραίτητες λέξεις για τα ψώνια στη Λαϊκή και στο σούπερ μάρκετ. Συνήθως είναι εκείνοι που ψωνίζουν ή που ψάχνουν να αγοράσουν όσο πιο φθηνά γίνεται, για να κάνουν οικονομία στα παιδιά τους…

ΚΑΠΟΙΕΣ φορές τους έχω δει να μπαίνουν σε εκκλησίες. Να ανάβουν κεριά και να απευθύνουν προσευχή στον Θεό. Προσεύχονται για πολλά. Να μην αρρωστήσουν τα εγγόνια τους. Να μη χάσουν τη δουλειά τα παιδιά τους. Να βρουν νοικοκυρές νύφες οι ανύπαντροι γιοι και προκομμένους γαμπρούς οι ανύπαντρες κόρες. Μαζεύονται, μετά, στις πλατείες τα βράδια και αναπολούν τα νιάτα τους. Καμιά φορά λογομαχούν για το παρελθόν. Οι περισσότεροι το νοσταλγούν γιατί αυτό υπήρξε όλη η ζωή τους. Έπειτα συζητούν για τα έθιμα των ντόπιων. Μερικά τους αρέσουν, άλλα τους είναι ακατανόητα, άλλα τους φοβίζουν… Κανείς δεν ξέρει πόσοι είναι αυτοί οι ηλικιωμένοι. Οι περισσότεροι είναι παράνομοι. Δεν προβλέπονται χαρτιά για αυτούς.

Και κάποια βράδια, όταν νιώθουν ταχυπαλμία, όταν πέφτει η πίεση, όταν ανεβαίνει το σάκχαρο, όταν η ιδέα του θανάτου τούς επισκέπτεται, λένε στα παιδιά τους: «Όταν πεθάνω να με θάψετε εκεί όπου γεννήθηκα. Έχω βάλει ήδη τα χρήματα που χρειάζονται στην άκρη»…