[ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ] Βήματα μπρος και πίσω

Πιστεύω πως η κριτική ματιά προς τα πίσω- η τόσο διαφορετική από την ενδοσκόπηση- είναι δημοκρατικά αναγκαία, εάν επιθυμούμε να διασώσουμε και να ενδυναμώσουμε τους πολιτικούς θεσμούς. Ειδικά για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ακόμα ειδικότερα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αυτή η ανάλυση αποτελεί και καθήκον για όσους, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, συμμετείχαν στις εξελίξεις. Η απουσία της θα μεγάλωνε την έλλειψη γνώσης και άρα και τη συγγνωστή απομάκρυνση των πολιτών από ένα πολιτικό σχέδιο που, δεν θα πάψω να το λέω, είναι ίσως το μόνο συναρπαστικό και ουσιώδες της εποχής μας.

Θα άρχιζα την αποτίμηση της τελευταίας θητείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με μια γενική παρατήρηση: νίκη θα ήταν, για τον πιο δημοκρατικό από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, στη δεδομένη συγκυρία υποχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σε πολιτικό, θεσμικό και ψυχολογικό επίπεδο), εάν κατάφερνε να αντισταθεί στη γενική αυτή τάση και να κάνει βήματα προς τα μπροστά. Αυτό, κατά την άποψή μου, δεν συνέβη. Χωρίς να βυθιστεί στο τέλμα στον ίδιο βαθμό με το Συμβούλιο (που σφραγίστηκε από την αδέξια δεξιά πλειοψηφία των κυβερνήσεων και από την τραγικά ανεπαρκή ύστατη τσεχική προεδρία) και με την Επιτροπή (κατ΄ εικόνα και ομοίωση του άτολμου, ισορροπιστή και δημοσιοσχεσίτη προέδρου της Μπαρόζο), το Κοινοβούλιο δεν είχε, ή δεν βρήκε, τη δύναμη να εξυψώσει την ευρωπαϊκή ιδέα και να επανασυνδεθεί με τους λαούς (που του το ξεπληρώνουν τώρα σκληρότερα, αδιαφορώντας για τη νέα του σύνθεση). Αυτό δεν σημαίνει πως δεν έγινε σημαντική δουλειά: είχαμε, την τελευταία πενταετία, δύο τουλάχιστον μεγάλα «διαρκή διακυβεύματα», μια σειρά από κρίσιμες νομοθετικές παρεμβάσεις και μια ακόμα μεγαλύτερη από αφανείς αλλά καθοριστικές αποφάσεις σε επίπεδο «καθημερινότητας» των πολιτών. Ως μεγάλα θέματα της θητείας θεωρώ, πρώτον τη «συνταγματική περιπέτεια» (την εκπόνηση και ταφή της Συνταγματικής Συνθήκης, την απόφαση, διαμόρφωση και ώς την τελευταία στιγμή προσπάθεια εφαρμογής της Συνθήκης της Λισαβώνας) και, δεύτερον, τη θέση στην κορυφή των προτεραιοτήτων και το ξεκίνημα υλοποίησης των μέτρων κατά της κλιματικής αλλαγής. Στο πρώτο μέτωπο, το θεσμικό, το Κοινοβούλιο έδειξε τις εγγενείς αδυναμίες του (υποστήριξε σθεναρά τις Συνθήκες χωρίς να μπορέσει να αποτρέψει τη μερική ή ολική απώθησή τους), στο δεύτερο, που θα το ονόμαζα πολιτικό-πρακτικό, φανέρωσε τη δύναμή του, αφού έσπρωξε και τα άλλα κοινοτικά όργανα σε αλλαγές και αποφάσεις. Στον κατάλογο των σημαντικότερων νομοθετικών μέτρων θα έβαζα τις μάχες γύρω από τις Οδηγίες Βolkenstein (για τις μετακινήσεις και τα δικαιώματα των εργαζομένων) και RΕΑCΗ (για τον έλεγχο και τους περιορισμούς χρήσης επί όλων των χημικών ουσιών), το Ψήφισμα για τις υπερπτήσεις της CΙΑ με κατεύθυνση το Γκουαντάναμο (όπου το Κοινοβούλιο είχε το θάρρος να καταδικάσει, για ανθρωπιστικούς λόγους, όχι μόνο τις ΗΠΑ αλλά και πολλές κυβερνήσεις κρατών-μελών της Ένωσηςσυμπεριλαμβανομένης της ελληνικής) και την αποφυγή υιοθέτησης του 65ώρου εις βάρος των εργαζομένων. Στο δε επίπεδο των «μεγάλων μικρών» ζητημάτων θα μπορούσαν, μεταξύ πολλών, να αναφερθούν οι ρυθμίσεις για το ρόουμινγκ των κινητών τηλεφώνων, οι απαγορεύσεις για τις διαφημίσεις καπνού στην τηλεόραση, οι προβλέψεις για την ασφάλεια των παιδικών παιχνιδιών, η απαγόρευση πειραμάτων σε ζώα, ο περιορισμός στη χρήση των φυτοφαρμάκων. Για την Ελλάδα αρκεί μια φράση: οι 24 ευρωβουλευτές, από διαφορετικές αφετηρίες και για διαφορετικούς λόγους, έχω την αίσθηση ότι δεν μπορέσαμε να ανατρέψουμε στον βαθμό που θα έπρεπε την εικόνα απαξίωσης που δημιούργησε, με τις πράξεις και παραλείψεις της, η παρούσα κυβέρνηση. Για το μέλλον μία πρόβλεψη, που θα ήθελα να εκληφθεί περισσότερο ως ευχή παρά ως πικρία: η Ευρώπη βρίσκεται κυριολεκτικά στην άκρη του σταυροδρομιού και δεν υπάρχει καλύτερο και απαιτητικότερο πεδίο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το αναγκαίο άλμα- χωρίς το οποίο το ευρωπαϊκό πολιτικό σχέδιο είναι πολύ πιθανό να καταπέσει οριστικά.

ΑΝΑΓΚΑΙΟ ΑΛΜΑ

Η Ευρώπη βρίσκεται κυριολεκτικά στην άκρη του σταυροδρομιού και δεν υπάρχει καλύτερο και απαιτητικότερο πεδίο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το αναγκαίο άλμα

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ