Η κρίση και η ανάπτυξη

Ο κ. Ελευθέριος Βοναπάρτης, από τους Σοφάδες Καρδίτσας, γράφει για την κρίση και την αντιμετώπισή της:

«Είναι γεγονός ότι για την οικονομική κρίση του 1929 όπως και για τη σημερινή κρίση υπάρχουν κοινά αίτια που τις προκάλεσαν. Μία από αυτές τις αιτίες που έπαιξαν καταλυτικό ρόλο και στις δύο οικονομικές κρίσεις είναι οι κερδοσκόποι και τα παιχνίδια τους. Αυτό δεν το αρνούνται ακόμα και οι πιστοί στον νεοφιλελευθερισμό οικονομολόγοι. Όμως ο δρόμος που θα οδηγήσει στην έξοδο από τη σημερινή κρίση δεν είναι ο ίδιος με αυτόν του 1929. Και το χειρότερο είναι ότι ο δρόμος αυτός δεν είναι ακόμα ορατός.

Τα στοιχεία που μέχρι το τέλος του καλοκαιριού του 2008 θεωρούνταν ότι έπαιξαν τον κυρίαρχο ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, είναι ο μη προστατευτισμός και η ελεύθερη αγορά σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Στο οικονομικό τοπίο του 1929 δεν υπήρχαν τα στοιχεία αυτά. Η διαφορά με την οικονομική κρίση του 1929 είναι ότι σήμερα τα στοιχεία αυτά είναι που θα αποτελέσουν, αν παραμείνουν, την τροχοπέδη για την ανάκαμψη. Για να υπάρξει ανάκαμψη δεν αρκεί μόνο να αυξηθούν οι χρηματιστηριακοί δείκτες. Αυτό τις περισσότερες φορές δεν είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης αλλά κερδοσκοπικών παιχνιδιών. Βασική προϋπόθεση είναι να υπάρξει ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας. Κάτι τέτοιο όμως θα ήταν εντελώς ανέφικτο σε κατάσταση πλήρους ελευθερίας των αγορών. Πώς μπορεί ένα κράτος ή μια ομάδα κρατών (Ευρωπαϊκή Ένωση) να πετύχει ανάπτυξη της πραγματικής της οικονομίας, αν δεν πάρει μέτρα προστατευτισμού των αγαθών που παράγει απέναντι στις ταχύτατα αναπτυσσόμενες οικονομίες της Κίνας και της Ινδίας; Και είναι γνωστό ότι οι δύο αυτές χώρες έχουν τη δυνατότητα να πλημμυρίσουν την παγκόσμια αγορά με τα φθηνά προϊόντα τους…

Συμπέρασμα. Είναι πολύ πιθανό να δούμε εκτόξευση της ανάπτυξης της Κίνας και της Ινδίας αν παραμείνουμε στο μοντέλο της ελεύθερης αγοράς που υπήρχε μέχρι τον Αύγουστο του 2008 (και συνεχίζει να υπάρχει). Αυτό κατά πάσα πιθανότητα θα έχει αρνητικές επιτπώσεις στις οικονομίες των άλλων χωρών με αποτέλεσμα η ανάκαμψη να απομακρυνθεί ακόμα περισσότερο. Και επειδή πάντα η φτώχεια είναι κακός σύμβουλος, μπορεί σε μια τέτοια περίπτωση οι εξελίξεις να είναι απρόβλεπτες».