ΔΡΟΜΟΙ

Θα αποκτήσει…
… επιτέλους ένα πρόσωπο άλλο από αυτό της Ελίζαμπεθ Τέιλορ η γυναίκα που κυβέρνησε την Αίγυπτο μέσα από ξηρασίες, λιμούς, λοιμούς και πολέμους, αυτή η τελευταία των Πτολεμαίων που ξελόγιασε τον πλανητάρχη Ιούλιο Καίσαρα και πήρε στον τάφο της τον Μάρκο Αντώνιο; Με το καλό να βρει την Κλεοπάτρα ο φιλόδοξος Αιγύπτιος αρχαιολόγος Χαουάς και να κάνει έτσι τη «μεγαλύτερη ανακάλυψη του 21ου αιώνα», όπως είπε ο ίδιος. Αν και εμείς θα σταθούμε σε μιαν άλλη, πιο ταπεινή ανακάλυψη, που είχε κάνει στον εικοστό.

Την πρώτη…
… φορά που κατέβηκε στους υπόγειους τάφους στην όαση της Μπαχαρίγια, πριν από δέκα χρόνια, ο δόκτωρ Χαουάς είχε νιώσει ένα παράξενο συναίσθημα, σαν κάποιοι να τον παρακολουθούσαν. Χιλιάδες μούμιες απλών ανθρώπων, που από τα αρχαία χρόνια δεν τις είχε δει ανθρώπινο μάτι, τον κοίταζαν μέσα από τις χρυσοκαπνισμένες νεκρικές μάσκες τους. Μα δεν ήταν από εκείνες τις στερεότυπες φαραωνικές μάσκες. Έμοιαζαν με ζωντανά πρόσωπα αληθινών ανθρώπων, ενός ελληνορωμαϊκού πολιτισμού που είχε σβήσει κάπου στον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν.

«Ήταν κάποιοι που με κοίταζαν σαν να ήταν ζωντανοί» είχε πει τότε ο Χαουάς. Πολλά από αυτά τα ζωγραφιστά πρόσωπα δεν κοίταζαν τον παρείσακτο, αλλά κοιτάζονταν μεταξύ τους, όπως ακριβώς έκαναν ανενόχλητα δύο χιλιάδες χρόνια. «Σε μια γωνιά είδα μια συγκινητική σκηνή: μια γυναίκα ξαπλωμένη πλάι στον άντρα της, με το πρόσωπο στραμμένο σε αυτόν στοργικά». Κάθε μάσκα ήταν διαφορετική, οι εκφράσεις τους, ακόμη και η κόμμωση των νεκρών. Ενώ οι φαραωνικές νεκρικές μάσκες που έχουν βρεθεί είναι όλες τους ίδιες κι απαράλλαχτες, σαν να έχουν όλοι οι ηγέτες την ίδια μούρη, όσο κι αν είναι μεγάλοι και τρανοί.

Οι ζωγράφοι…
… που ζωγράφισαν τις νεκρικές μάσκες κάτω από την άμμο της Μπαχαρίγια απεικόνισαν διαφορετικά πρόσωπα, με ξεχωριστούς χαρακτήρες και ξεχωριστό παρελθόν και μέλλον (στην άλλη ζωή), πολλές φορές με συγκινητικό τρόπο. Όπως μια γυναικεία μούμια με περίτεχνο μακιγιάζ, με μεγάλα μάτια που τονίζονται από αϊλάινερ, έτσι που να εικάζει κανείς ότι έφυγε από τη ζωή προτού προλάβει να νιώσει τις χαρές του γάμου και φτιασιδώθηκε ακόμη πιο όμορφα στον θάνατο, για να μπορέσει να βρει γαμπρό στην άλλη ζωή.

Οι τάφοι…
… της Μπαχαρίγια, στην κοιλάδα με τις χρυσές μούμιες, ανακαλύφθηκαν τυχαία, όταν το γαϊδούρι ενός φύλακα παραπάτησε και το πόδι του χώθηκε σε μια τρύπα στην άμμο. Η τρύπα αποκάλυψε έναν ολόκληρο πληθυσμό όχι από απρόσωπες μούμιες όπως των Φαραώ, αλλά από απλούς ανθρώπους με συμβίες, συμβίους, παιδιά, ζωές, πεποιθήσεις και προσωπικότητες που τις είχαν πάρει μαζί τους στην άλλη ζωή. Όταν ο φύλακας έχωσε το κεφάλι του στην τρύπα, είδε χιλιάδες μάτια, χιλιάδες πρόσωπα, να τον κοιτάζουν με μια ζεστή χθόνια ματιά, από εκείνες που κανείς μεγάλος και τρανός δεν θα καταδεχθεί ποτέ να ρίξει σε κανέναν κοινό θνητό.