«Με θέατρο ξορκίζουμε την κρίση»

Σε περίοδο παγκόσμιας ύφεσης, το ελληνικό θέατρο όχι απλώς γλιτώνει την κρίση, αλλά παρουσιάζει και αύξηση.
Έτσι ξορκίζει ο κόσμος την κατήφεια, λένε οι άνθρωποι του θεάτρου
Η χειμερινή σεζόν, κόντρα στη γενική ύφεση και την ανασφάλεια, ήταν πολύ καλή για το θέατρο. Αν και χωρίς καλλιτεχνικές εξάρσεις, πολλές παραστάσεις είχαν αυξημένη προσέλευση, ενώ αρκετές επιβίωσαν αξιοπρεπώς. Εκείνο όμως που κάνει τη διαφορά από άλλες χρονιές είναι οι πάρα πολλές πρεμιέρες. Ώς τώρα έχουν δοθεί περισσότερες από 400 (260 καινούργιες παραγωγές, συν 100 επαναλήψεις, συν τα παιδικά). Ο αριθμός θα αυξηθεί, καθώς η χειμερινή σεζόν προεκτείνεται με την εαρινή, προβλέποντας νέο ρεκόρ παραστάσεων. Αν και η ποσοτική υπεροχή δεν εγγυάται απαραίτητα την ποιοτική, είναι πάντως ένας δείκτης αισιοδοξίας για το ελληνικό θέατρο. Η θεατρική έκρηξη κόντρα στην κρίση. Ή μήπως πολυτέλεια κόντρα στη μιζέρια;

«Ίσως περισσότερο τώρα έχουμε ανάγκη τη “συντροφιά” του θεάτρου. Όταν κάτι το έχεις ανάγκη, δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δείγμα ανάγκης», είναι η άποψη της Ρένης Πιττακή. Για ανάγκη σε παρακμιακούς καιρούς, κάνει λόγο και ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος: «Στην Κατοχή ο κόσμος έβλεπε πολύ θέατρο. Τώρα, αν δεχτούμε πως ζούμε σε περίοδο παρακμής, υπάρχει ένα κομμάτι του πληθυσμού, μικρό μεν αλλά τεράστιο για το θέατρο, που κλείνει την τηλεόραση και θέλει να διαβάσει, να πάει θέατρο, να μοιραστεί μια εμπειρία ζωντανή».

Ποιοι είναι οι βασικοί πόλοι που κάνουν το αθηναϊκό θέατρο να δίνει μαθήματα επιβίωσης;

Ο γιγαντισμός του Εθνικού Θεάτρου, της ιδιωτικής Εταιρείας Ελληνική Θεαμάτων, του «Θεάτρου του Νέου Κόσμου» από τη μια, ο πολλαπλασιασμός των μικρών ομάδων και οι καινούργιοι θεατρικοί χώροι σε μπαράκια, κλαμπάκια, υπογειάκια από την άλλη, είναι οι δύο όχθες, μέσα από τις οποίες κατεβαίνει το ποτάμι των παραστάσεων.

Το Εθνικό είχε καταγεγραμμένη άνοδο συγκριτικά με πέρυσι 7% ως προς τους θεατές και 9% σε εισπράξεις. Από την άλλη πλευρά, η ιδιωτική παραγωγή της Ελληνικής Θεαμάτων, με ναυαρχίδα της το «Παλλάς» είναι στην καλύτερή της φάση. Αρχικά η «Μήδεια 2» του Δημήτρη Παπαϊωάννου και τώρα το «Κλουβί με τις τρελές» του Σταμάτη Φασουλή γεμίζουν καθημερινά ένα θέατρο 1.000 θέσεων, που αναλογεί σε χωρητικότητα δέκα μικρών. Άξιο παρατήρησης είναι το γεγονός πως τα εισιτήρια και προπωλημένα είναι και ακριβότερα από άλλα θέατρα.

Μικρότερης κλίμακας, αλλά με μεγάλη απήχηση στο νεανικό κοινό, οι τρεις αίθουσες του «Θεάτρου του Νέου Κόσμου», γνώρισαν φέτος θρίαμβο. Είναι η καλύτερη χρονιά με διαφορά – 24% άνοδο συγκριτικά με πέρυσι.

Θεαματική αρχή
Η φετινή σεζόν άρχισε θεαματικά, με την παράσταση του Νίκου Καραθάνου «Οκτώ γυναίκες κατηγορούνται», να γεμίζει με πληρότητα 100% την 600 θέσεων αίθουσα της «Πειραιώς 260». Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης της παράστασης δίνει τη δική του λογική εξήγηση στο φαινόμενο, να γεμίζουν θέατρα σε εποχές αυξανόμενης οικονομικής κρίσης.

«Δεν μπορώ να πάρω καινούργιο αμάξι, δεν μπορώ να τα βγάλω πέρα, δεν μπορώ να χωρέσω στο κρεβάτι μου, στον μισθό μου, στους λογαριασμούς μου. Τι μπορώ να κάνω; Μπορώ να γελάσω. Κι αυτό δεν είναι λίγο. Πού συμβαίνει αυτό; Στο θέατρο, στο θέαμα, στο σινεμά, εκεί που ο κόσμος μοιάζει πιο αληθινός, πιο υλικός απ΄ αυτόν που ζούμε. Εκεί χωράω. Όταν περνάω κρίση από νάνους σε μια χαζή συμπτωματική ζωή γίνομαι γίγαντας, παίρνω τα βαριά μου πόδια και πάω να αγοράσω χαρά, να αγοράσω συγκίνηση».

Ώς τώρα έχουν δοθεί περισσότερες από 400 παραστάσεις και ο αριθμός θα αυξηθεί, σημειώνοντας νέο ρεκόρ

Η εγγύηση του κλασικού

Με κλασικά έργα με βατές παραστάσεις, όπως ο «Μπόργκμαν» του Γιώργου Μιχαλακόπουλου και της Κατερίνας Μαραγκού, το «Μακρύ ταξίδι μες στη νύχτα» του Αντώνη Αντύπα, παρ΄ ότι σε επανάληψη, είδαν τα θέατρά τους να γεμίζουν. Με καινούργιες παραγωγές, η Μπέτυ Αρβανίτη, ο Αντώνης Αντύπας, ο Θανάσης Παπαγεωργίου, ο Σπύρος Ευαγγελάτος συνεχίζουν να εισπράττουν την εμπιστοσύνη του κοινού τους. «Όταν αποδομούν οι πάντες, πρέπει κάποιος να οικοδομεί» λέει στα «ΝΕΑ» ο Σπύρος Ευαγγελάτος. «Γιατί στο τέλος βαριέσαι να βλέπεις τα πάντα διαλυμένα. Αν μείνουμε στις σκηνοθετικές εντυπώσεις, τότε ακόμα και τον Χρυσό Οδηγό μπορεί κάποιος να κάνει παράσταση- “Ο Χρυσός Οδηγός, μια τραγωδία του 21ου αιώνα”- και μάλιστα θεαματική. Όταν δεν προβάλλονται τα νοήματα, είναι άχρηστος ο Αισχύλος, ο Σαίξπηρ… Αλλά αυτό είναι το ζητούμενο;».