Φαινόμενα

Πληγές που δεν κλείνουν
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Η αύξηση των τιμών σε τρόφιμα και καύσιμα μπορεί να τρομάζει τον παγκόσμιο πληθυσμό, αλλά για ένα μέρος του είναι ζήτημα ζωής και θανάτου
Μπορεί ο πλανήτης να ζει τον εφιάλτη της οικονομικής κρίσης, να κρατά την ανάσα του περιμένοντας την ελπίδα από τη συνάντηση των ηγετών στο Λονδίνο για καλύτερες ημέρες, υπάρχουν ωστόσο περιοχές του που οδηγήθηκαν στην εξαθλίωση πολύ πριν: τις εποχές της ευημερίας. Θύματα της σκανδαλώδους ανάπτυξης ισχυρών αγορών εις βάρος τους. Θύματα της πιο άγριας εκμετάλλευσης ενός οικονομικού συστήματος, που μέσω του πολιτικού τους ελέγχου (αλλεπάλληλες δικτατορίες) επέβαλλε τους δικούς του κανόνες, εξαθλιώνοντας του λαούς.

Σήμερα πικρές κληρονομιές, για έναν κόσμο που δεν έχει τη δύναμη ούτε τις ενοχές του πλέον να αντιμετωπίσει με φιλανθρωπίες. Η αύξηση των τιμών σε τροφές και καύσιμα τις κάνει και αυτές σχεδόν αδύνατες. Παράδειγμα η Αϊτή, εκεί όπου βρέθηκε η «Εμπόλεμη Ζώνη» (Μega) αποκαλύπτοντας όχι απλώς τη φτώχεια που μαστίζει τουλάχιστον τον μισό πληθυσμό της, όχι απλώς την εξαθλίωση, αλλά έναν κόσμο ζωντανών-νεκρών. Άνθρωποι που σέρνονται ανάμεσα στα σκουπίδια, ζουν σε παράγκες, πάνω στο χώμα. Και αυτό τρώνε! Το κάνουν μπισκότα.

Σαν θλιβερή παρωδία των δεκάδων εκπομπών μαγειρικής πανδαισίας που κάνουν σουξέ στις τηλεοράσεις μας η παρασκευή των χωμάτινων μπισκότων μπροστά στον φακό του Σωτήρη Δανέζη, ενώ μια παρασκευάστρια έδινε και τα υλικά. Παίρνουν άργιλο, τον μουλιάζουν σε κουβάδες, τον σουρώνουν, τον ανακατεύουν με βούτυρο και αλάτι, γίνεται μια λάσπη που την πλάθουν σε στρογγυλά σχήματα και τη στεγνώνουν στον ήλιο. Αυτό είναι το μπισκότο των φτωχών. Το τρώνε. Δεν το χωράει ο νους!

Κάθε αποκάλυψη του ντοκιμαντέρ για εφιαλτικές συνθήκες «ζωής» φαντάζει σαν η χειρότερη, μέχρι που έρχεται η επόμενη να την διαψεύσει. «Ξυπνάμε το πρωί με τον άντρα μου και κοιταζόμαστε. Τι να κάνουμε; Καθόμαστε όλη την ημέρα, δεν υπάρχει καμία δουλειά», είναι η εξομολόγηση μιας νεαρής μητέρας που με τρεις λέξεις ξεδιπλώνει την εφιαλτική εικόνα της ανεργίας.

Η ιστορία συνηθισμένη. Αλλεπάλληλες δικτατορίες που εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα εκείνων που τις βοήθησαν να επιβληθούν, των Αμερικανών. Προστατευμένη οικονομία αρχικώς, με τις εισαγωγές ρυζιού να ελέγχονται και να φορολογούνται ώστε να αναπτύσσεται η εσωτερική γεωργία. Απελευθερώθηκε από τον δικτάτορα Ντιβαλιέ χάριν των αμερικανικών εξαγωγών. Ντόπιο ρύζι και εισαγόμενο εξομοιώθηκαν, μαράζωσε η παραγωγή, μαράζωσαν και όσοι ζούσαν από αυτή. Και, όπως ήταν αναμενόμενο, η Αϊτή από χώρα παραγωγής ρυζιού έγινε η τρίτη χώρα παγκοσμίως στις εισαγωγές του αμερικανικού ρυζιού. Αυτό που ο μισός πληθυσμός της δεν μπορεί να αγοράσει.


Δίχως όνειρα και ελπίδες

Τι σημαίνει η εξαθλίωση; Βία, και μόνο βία. Και δεισιδαιμονίες. Χώρα του βουντού η Αϊτή, πιστεύει πως πνεύματα φέρνουν τη δυστυχία. Ούτε μόρφωση, ούτε όνειρα, ούτε ελπίδες. Όπλα. Παιδιά που σέρνονται πεινασμένα στα σκουπίδια και γύρω τους σύννεφα από μύγες. Πλάνα σκληρά, από έναν τόπο ακόμη σκληρότερο. Γνωρίζουν πολύ καλά οι διεθνείς οργανισμοί ότι για να επιβιώσουν αυτά τα παιδιά θα καταλήξουν να σκοτώσουν.

Σε μια κρίσιμη στιγμή για ολόκληρο τον κόσμο, η «Εμπόλεμη Ζώνη» θύμισε μία από τις παλιές πληγές του, εκείνες που δημιούργησε η ασυδοσία του κέρδους των ισχυρών, η ίδια που γίνεται πλέον ο εφιάλτης για ολόκληρο τον πλανήτη.