[ Πρόσωπα ] Μια συζήτηση… για την Ιστορία

Τρεις ανώτεροι αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό του Ράντοβαν Κάρατζιτς πως ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ τον είχε διαβεβαιώσει ότι δεν θα διωκόταν για εγκλήματα πολέμου, αν εγκατέλειπε την πολιτική.

Η επιβεβαίωση αυτή δόθηκε στον Τσαρλς Ινγκράο, που συνυπογράφει μια νέα ιστορική μελέτη για τους πολέμους της Γιουγκοσλαβίας, η οποία εκδόθηκε από το Πανεπιστήμιο Πέρντιου στην Ιντιάνα με τίτλο «Αντιμετωπίζοντας τις γιουγκοσλαβικές αμφισβητήσεις: Μια πρωτοβουλία ερευνητών». Ο πρώην πολιτικός αρχηγός των Σέρβων της Βοσνίας επιμένει στην ύπαρξη μιας τέτοιας συμφωνίας από την πρώτη στιγμή που συνελήφθη και κάθε φορά που εμφανίζεται ενώπιον του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) για την πρώην Γιουγκοσλαβία. O Χόλμπρουκ, ο οποίος είναι τώρα ειδικός αντιπρόσωπος της κυβέρνησης Ομπάμα για το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, τη διαψεύδει κατηγορηματικά. Οι τρεις ανώτεροι αξιωματούχοι δεν κατονομάζονται στη μελέτη του Πανεπιστημίου Πέρντιου, η οποία είναι προϊόν οκταετούς έρευνας από ιστορικούς, νομικούς και κοινωνικούς επιστήμονες. Ο ένας από τους τρεις δήλωσε σε συνεντεύξεις του στους «Νιου Γιορκ Τάιμς», στους οποίους μίλησε με την προϋπόθεση ότι δεν θα κατονομαστεί, πως πρόσωπα τα οποία συμμετείχαν στην τότε ομάδα του Χόλμπρουκ, του είχαν μιλήσει για τη συμφωνία περί ασυλίας του Κάρατζιτς. Ο άλλος αξιωματούχος είπε ότι ο ίδιος ο Χόλμπρουκ του είχε μιλήσει εμφατικά σε δύο περιπτώσεις για τη συμφωνία αυτή, που φέρεται ότι έγινε τον Ιούλιο 1996, όταν ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος είχε επιστρέψει στο Βελιγράδι για να πιέσει τον Κάρατζιτς να παραιτηθεί από την προεδρία της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας. «Ο Χόλμπρουκ είπε στους Σέρβους, “Μπορείτε να του δώσετε τον λόγο μου ότι δεν θα διωχθεί”, όμως (ο Χόλμπρουκ) αρνήθηκε να υπογράψει οτιδήποτε», δήλωσε ο αξιωματούχος. Θυμάται επίσης τη συνάντησή του με τον Χόλμπρουκ στο Σαράγεβο, την παραμονή των βοσνιακών εκλογών, τον Νοέμβριο του 2000. «Ήταν πολύ θυμωμένος, είπε “αυτό το κάθαρμα ο Κάρατζιτς… Συμφώνησα μαζί του ότι αν αποσυρθεί από την πολιτική, δεν θα τον κυνηγήσουμε. Έσπασε τη συμφωνία και τώρα θα τον κυνηγήσουμε”».

Ερωτηθείς σχετικά από την ιστοσελίδα Αmerican Τhinker, ένας… πνευματώδης πολιτικός παρατηρητής στην Ουάσιγκτον δήλωσε: «Έχουμε εδώ δύο διαμετρικά αντίθετες εκδοχές του ίδιου γεγονότος, μία από τον Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ και την άλλη από έναν μαζικό δολοφόνο που δικάζεται για εγκλήματα πολέμου. Το ερώτημα είναι ποιον να πιστέψουμε. Η απάντηση βγαίνει αβίαστα. Ο Χόλμπρουκ λέει ψέματα».

Σε κάθε περίπτωση, η όλη συζήτηση γίνεται για την Ιστορία. Τον Δεκέμβριο οι δικαστές του ΔΠΔ αποφάνθηκαν πως, ακόμη κι αν είχε υπάρξει συμφωνία του Κάρατζιτς με τον Χόλμπρουκ, αυτή δεν θα μπορούσε να ισχύσει ενώπιον ενός Διεθνούς Δικαστηρίου σε περιπτώσεις γενοκτονίας, εγκλημάτων πολέμου ή εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Ο Κάρατζιτς κατηγορείται και για τα τρία.