«Δέχθηκα να δουλεύω με τον μισό μισθό»

Οι πρώτοι 70 από τους 420 εργαζομένους στο εργοστάσιο Θεσσαλονίκης της χαλυβουργίας Ηellenic Steel τέθηκαν χθες σε διαθεσιμότητα. Η επιχείρηση είναι μία από τις δεκάδες στη Βόρεια Ελλάδα που έθεσαν σε εφαρμογή πρόγραμμα διαθεσιμότητας εκ περιτροπής, μία από τις ελαστικές μορφές απασχόλησης.

Όπως έγινε γνωστό, το πρόγραμμα θα διαρκέσει έως το Πάσχα, αλλά οι εργαζόμενοι φοβούνται ότι ενδέχεται να ακολουθήσει και δεύτερο πρόγραμμα ελαστικών μορφών εργασίας, με μειώσεις ωραρίων και μισθών.

Ο φόβος της ανεργίας πάντως είναι αυτός που αναγκάζει τους εργαζόμενους να λένε το μεγάλο «ναι» στις πιέσεις για μειωμένο ωράριο ή τετραήμερο. «Περισσότεροι από 2.000 εργαζόμενοι στον Νομό Κιλκίς υποχρεώθηκαν να υπογράψουν ατομικές συμβάσεις εργασίας», τονίζει ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Κιλκίς Γιώργος Ιωαννίδης.

Αλλά και στη Θήβα οχτώ ιδιωτικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με το εργατικό κέντρο της περιοχής, εφαρμόζουν εδώ και έναν μήνα το τετραήμερο. «Κι αν δεν αντιδράσουμε τώρα, θα γίνουν 18 πολύ γρήγορα», λέει ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Θήβας κ. Δημήτρης Δημητρίου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΓΣΕΕ, μεγάλο πλήγμα θα δεχθούν οι εργαζόμενοι στον τομέα του τουρισμού. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση ξενοδοχείου στην Αράχοβα, όπου από τους 17 εργαζόμενους ήδη κοινοποιήθηκαν απολύσεις στους 11, όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Στάθης Τζίντζηρας, πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδοχοϋπαλλήλων ΦωκίδαςΑράχοβας Βοιωτίας.

Και όπου δεν γίνονται απολύσεις όμως, οι εργαζόμενοι υποχρεώνονται είτε να αμείβονται με μισθούς κάτω από τις συλλογικές συμβάσεις ή να δέχονται περικοπές σε επιδόματα και υπερωρίες. «Στη δική μου δουλειά είμαστε 10 οδηγοί με σύμβαση αορίστου χρόνου», λέει ο κ. Ματθαίος Σορώτος, οδηγός νταλίκας επί 27 χρόνια. «Παίρνουμε μισθούς κάτω από τη συλλογική σύμβαση, παρ΄ όλ΄ αυτά θεωρούμαστε ευνοημένοι στον κλάδο μας. Σε άλλους οδηγούς κόψανε από 50 ευρώ την εβδομάδα».


«Δεν δουλεύουμε τις Παρασκευές, αλλά γλιτώσαμε τις απολύσεις»

Από τις 16 Φεβρουαρίου οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο της εταιρείας Πυραμίς στη Θεσσαλονίκη δεν πηγαίνουν στη δουλειά κάθε Παρασκευή. Από τις αρχές Απριλίου και αυτό θα αλλάξει, αφού η τετραήμερη εργασία θα γίνει και πάλι πενθήμερη, μειωμένη όμως κατά μία ώρα καθημερινά.

«Ύστερα από συνεννόηση με τη διοίκηση της εταιρείας συναποφασίσαμε να ακολουθήσουμε αυτή τη μορφή εργασιακής αλλαγής εν μέσω οικονομικής κρίσης. Οι εργοδότες δεσμεύθηκαν ότι δεν θα γίνουν απολύσεις και ότι οι εργασιακές αλλαγές θα ισχύσουν μέχρι 30 Ιουνίου, οπότε ευελπιστούμε να έχουν περάσει τα δύσκολα. Κανένας άλλωστε δεν θέλει να μείνει τέτοιες εποχές χωρίς δουλειά», λέει ο πρόεδρος των εργαζομένων στην επιχείρηση κ. Πασχάλης Βιτζάλας.

Έχοντας 22 χρόνια στο ενεργητικό του ως εργάτης στο εργοστάσιο, δέχθηκε να μειωθεί ο μισθός του κατά περίπου 150 ευρώ αφού τα έξοδα τρέχουν. «Σίγουρα δεν είναι αμελητέο ποσό, είναι όμως προτιμότερο να κάνουμε μερικές περικοπές σε κάποια έξοδα τώρα, παρά να μείνουμε εκτός αγοράς εργασίας. Με το νέο εργασιακό καθεστώς- επτά ώρες στη δουλειά- η μείωση του μισθού θα φτάνει περίπου το 12%» λέει ο κ. Βιτζάλας, πατέρας δύο παιδιών.

Προσθέτει μάλιστα ότι κάποιοι συνάδελφοί του ψάχνουν να βρουν δουλειά για το τριήμερο Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, προκειμένου να συμπληρώσουν τα έσοδά τους.


Τι γίνεται σε Ευρώπη και ΗΠΑ

ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Μειωμένο ωράριο έως 18 μήνες
Σε περιόδους ύφεσης (σημαντική μείωση παραγγελιών, χρεοκοπία σημαντικού πελάτη κ.λπ.) η επιχείρηση αντί να προβεί σε απολύσεις προσωπικού, μπορεί να καταφύγει στο μειωμένο ωράριο εργασίας. Εφαρμόζεται για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα- μάξιμουμ 18 μήνες- και μειώνονται αντίστοιχα οι αποδοχές των απασχολουμένων. Αυτό γίνεται σε συμφωνία της επιχείρησης με τον Οργανισμό Εργασίας (αντίστοιχος του ΟΑΕΔ), ο οποίος καλύπτει τη διαφορά από τη μείωση των μισθών. Με τη ρύθμιση του μειωμένου ωραρίου συμφωνούν τα συνδικάτα και οι εργαζόμενοι. Μειώνονται μεν οι αποδοχές τους αλλά δεν απολύονται. ΓΑΛΛΙΑ
Με περικοπές λειτουργούν 400 επιχειρήσεις
Η εβδομάδα των τεσσάρων ημερών προτάθηκε για πρώτη φορά από τον Πιερ Λαρουτιρού, υπεύθυνο του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος για την Ευρώπη και συγγραφέα της «Μαύρης Βίβλου του Φιλελευθερισμού», το 1993, με το σκεπτικό ότι θα δημιουργούσε δύο εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας. Κατά καιρούς, την έχουν υποστηρίξει γνωστά ονόματα, όπως ο Ζακ Ντελόρ και ο Μισέλ Ροκάρ. Την έχουν επίσης υιοθετήσει, σε ορισμένες περιπτώσεις εδώ και 10 χρόνια χάρη σε σχετικό νόμο που ψηφίστηκε το 1996 περίπου 400 επιχειρήσεις, με πιο γνωστή την Danone.

ΒΡΕΤΑΝΙΑ
Σκέψεις και για… τριήμερο
Ήδη, από τα τέλη Ιανουαρίου, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει ότι οι λιγότερες ώρες εργασίας είναι προτιμότερες από τη μαζική ανεργία. Δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις έχουν ήδη μειώσει για φέτος τις ώρες εργασίας του προσωπικού τους. Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να καταβάλει στους εργαζομένους τη διαφορά του μισθού τους. Μεγάλες εταιρείες όπως η JCΒ έχουν ήδη εφαρμόσει την εργάσιμη εβδομάδα των τεσσάρων ημερών και εξετάζουν το ενδεχόμενο να προχωρήσουν στην εβδομάδα των τριών ημερών, πάντα με την κρατική συνδρομή, εφόσον η ύφεση επιδεινωθεί.

ΙΤΑΛΙΑ
«Κοντή εβδομάδα» με επιφυλάξεις
Υπό τον διαφαινόμενο κίνδυνο να εκτοξευθεί η ανεργία στα ύψη, η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι επανέφερε τον περασμένο μήνα την ιδέα της «settimana corta» («κοντή εβδομάδα»). Την πρόταση δέχθηκαν με επιφυλάξεις τα μεγαλύτερα συνδικάτα της χώρας, ενώ διαφώνησε η αντιπολίτευση. ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ
Και στο Δημόσιο
Η εργάσιμη εβδομάδα 4 ημερών άρχισε να εφαρμόζεται δοκιμαστικά από το 2004 στις ΗΠΑ, αλλά τον περασμένο Ιούλιο καθιερώθηκε επίσημα για πρώτη φορά για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους στις πολιτείες Γιούτα και Αλαμπάμα. Τον τελευταίο χρόνο, υπολογίζεται ότι ο αριθμός εργαζομένων που απασχολούνται λιγότερες από 35 ώρες την εβδομάδα στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί κατά 72%: από 1,4 εκατ. τον Δεκέμβριο του 2007 σε 2,78 εκατ. τον προηγούμενο Δεκέμβριο. Τους μήνες που ακολουθούν αναμένεται η αύξηση να είναι ακόμα μεγαλύτερη.


«Καταργούν δικαιώματα δεκαετιών»

Εργάζεται 36 ολόκληρα χρόνια στη χαλυβουργία Ηellenic Steel. Κι όμως ο 58χρονος Δημήτρης Ατζέμης είναι ανάμεσα στους εργαζόμενους που θα υποστούν τις συνέπειες του μοντέλου των ελαστικών μορφών εργασίας. Όπως λέει, ο μισθός του θα μειωθεί περίπου κατά 30%, γεγονός που θα τον αναγκάσει να περιορίσει αρχικά ορισμένες δαπάνες όπως διασκέδαση, ταξίδια, ρούχα κ.ά. «Με την ελαστικοποίηση θα καταργηθούν σταδιακά δικαιώματα δεκαετιών. Θα χαθεί όμως και το φιλότιμο των εργαζομένων απέναντι στις επιχειρήσεις και τους εργοδότες. Δημιουργείται κλίμα καχυποψίας και οι εργάτες δεν θα βάλουν πλάτη στα δύσκολα» λέει. Ο κ. Ατζέμης καταγγέλλει επίσης ότι τα προηγούμενα οκτώ χρόνια οι βιομηχανίες χαλυβουργίας παγκοσμίως αποκόμισαν τεράστια κέρδη και «μόλις ξέσπασε η κρίση προχώρησαν αμέσως σε περικοπές».


«Μισό μισθό με τα 11 μεροκάματα»

«Από τις 10 Δεκεμβρίου η εταιρεία παραγωγής τούβλων ΒΕΑΚ, στην οποία εργάζομαι εδώ και 25 χρόνια, επικαλέστηκε την οικονομική κρίση και άρχισε να μειώνει το προσωπικό, είτε με εθελουσία έξοδο με κίνητρα είτε κάνοντας χρήση του νόμου για απολύσεις σε ποσοστό 2%. Τον Δεκέμβριο δουλεύαμε περίπου 60 εργαζόμενοι και τώρα έχουμε απομείνει μόνο 10», λέει ο 56χρονος Παύλος Καραγιαννίδης που εδώ και δύο μήνες βιώνει το μέτρο τής εκ περιτροπής εργασίας τριών ημερών την εβδομάδα. Όπως δηλώνει, η πρώτη κίνηση που έκανε η εργοδοσία ήταν να μείνουν απλήρωτοι το πρώτο δίμηνο του νέου έτους. «Μας ζήτησαν μάλιστα να συμφωνήσουμε ώστε να παραμείνουμε απλήρωτοι μέχρι νεωτέρας. Ζητήσαμε να μας βγάλει σε διαθεσιμότητα, να πληρωνόμαστε 15 ημερομίσθια και να παίρνουμε ολόκληρο το ένσημο για τον υπόλοιπο μήνα. Δουλεύω εκ περιτροπής τρεις ημέρες την εβδομάδα. Τη μία εβδομάδα Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο. Την επόμενη Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη. Έχω μείνει ξαφνικά χωρίς προοπτική, ενώ ήθελα μόνο τρία χρόνια για να βγω στη σύνταξη. Ο μισθός μου έχει μειωθεί στο μισό, αφού πέφτω στα 11 μεροκάματα τον μήνα. Θα αναγκαστώ να καταφύγω στη μαύρη εργασία για να συμπληρώσω το εισόδημά μου», λέει.


«Αρνήθηκα τη μετατροπή της εργασιακής σύμβασης και απολύθηκα»

Η κ. Ελένη Σίδερη, εργαζόμενη τα τελευταία 12 χρόνια στο Καζίνο Ρίου, απολύθηκε γιατί αρνήθηκε να δουλέψει μία ημέρα λιγότερο.

«Στις αρχές Μαρτίου έλαβα με δικαστικό κλητήρα, ο οποίος ήρθε στο σπίτι μου, μια “πρόσκληση- δήλωση” από την εταιρεία στην οποία εργάζομαι. Μου κοινοποιούσαν ότι θα έπρεπε εντός τριών ημερών να αποφασίσω εάν είμαι σύμφωνη να τροποποιηθεί η σύμβασή μου. Αρνήθηκα και αυτό με οδήγησε στην ανεργία», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Σίδερη. Το γεγονός ότι είναι μητέρα ανήλικου παιδιού και μάλιστα σε διαδικασία διαζυγίου, έκανε τους εργοδότες να είναι πιο… ελαστικοί μαζί της. «Επέστρεψα στη δουλειά και επί δύο ημέρες υπέστην ψυχολογικό πόλεμο, προκειμένου να υπογράψω τη νέα σύμβαση. Έφτασαν μάλιστα στο σημείο να με απειλήσουν: “Υπόγραψε, διαφορετικά το παιδί σου θα πεινάσει”». Όπως προσθέτει, με την αποδοχή της νέας σύμβασης θα έχανε περίπου 400 ευρώ, «χρήματα απαραίτητα για μια μητέρα που προσπαθεί μόνη να συντηρήσει το παιδί της και να καλύψει όλα τα έξοδα». Η κ. Σίδερη δεν ήταν η μόνη υπάλληλος που απολύθηκε. Όπως λέει ο πρόεδρος των εργαζομένων κ. Δημήτρης Καραγεωργόπουλος, άλλοι δύο εργαζόμενοι απολύθηκαν με τον ίδιο τρόπο.


«Άγνωστο πόσο θα διαρκέσει το μειωμένο ωράριο»

Μέχρι πριν από έναν μήνα ο 50χρονος Κώστας Πασχαλίδης, πρόεδρος του σωματείου εργαζομένων στην Ηellenic Steel, έπαιρνε μισθό 1.400

ευρώ. Η αναγκαστική απουσία από τον χώρο δουλειάς που του επιβάλλει η εταιρεία, θα του κοστίσει 400 ευρώ τον μήνα. «Τι άλλο να περιορίσω; Σε λίγο θα μας ελαστικοποιήσουν το φαγητό και το νερό που πίνουμε». Όπως λέει χαρακτηριστικά, οι νέες μορφές εργασίας δεν είναι βέβαια «προνόμιο» των υπαλλήλων στη Βόρεια Ελλάδα. «Θα επεκταθούν σταδιακά σε όλη τη χώρα με το πρόσχημα της κρίσης». Όπως καταγγέλλει, δεν γνωρίζει για πόσο καιρό θα μπαίνουν λιγότερα χρήματα στο σπίτι, «αφού στις ατομικές συμβάσεις που υποχρεωνόμαστε να υπογράψουμε οι εργαζόμενοι, δεν προσδιορίζεται το χρονικό διάστημα για το οποίο θα ισχύει η μείωση του ωραρίου ή η διαθεσιμότητα».


Απολύσεις, άδειες και διαθεσιμότητες σπάνε όλα τα ρεκόρ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Ηλίας Π. Γεωργάκης

ΕΚΡΗΚΤΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ λαμβάνουν πλέον οι απολύσεις, οι διαθεσιμότητες, οι υποχρεωτικές άδειες καθώς και η περικοπή των ημερών εργασίας, της ασφάλισης και του μισθού. Βάσει των στοιχείων της ΓΣΕΕ, στον Μάρτιο είχαμε 5.000 απολύσεις- διαθεσιμότητες με τα ρεκόρ να σπάνε το ένα μετά το άλλο25% αύξηση σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο. Πρωτοφανής έκρηξη παρατηρείται στην αύξηση των ελαστικών μορφών εργασίας που εφαρμόζονται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, στην Πελοπόννησο και τα νησιά.

Οξύτερο είναι το πρόβλημα στην Κεντρική Μακεδονία, ενώ το 50% των συμβάσεων για προσλήψεις στον τουριστικό τομέα στην Κρήτη προβλέπει τετραήμερη απασχόληση.

24ωρη απεργία
Η ΓΣΕΕ προχωρεί σε 24ωρη απεργία στις 2 Απριλίου μαζί με την ΑΔΕΔΥ και τονίζει ότι υπάρχει τάση για γενικευμένη εφαρμογή του μέτρου της μείωσης των ωρών απασχόλησης με αντίστοιχη μείωση των αποδοχών. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γ. Παναγόπουλος, μετά και την πρωθυπουργική πολιτική κάλυψη, οι εργοδοτικές αυθαιρεσίες είναι πλέον καθημερινό φαινόμενο. Οι απολύσεις- διαθεσιμότητες- υποχρεωτικές άδειες- περικοπές των ημερών εργασίας, μισθού και ασφάλισης (4ημερο και 3ημερο) παίρνουν τη μορφή χιονοστιβάδας με πρόφαση τη διεθνή κρίση.

Ο επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας ΓΣΕΕ- ΑΔΕΔΥ Σάββας Ρομπόλης χαρακτήρισε λύση απελπισίας την ελαστικοποίηση. Όλες οι μελέτες, είπε, που έχουν γίνει στην Ευρώπη αποδεικνύουν ότι με αυτά το μέτρα επηρεάζεται η παραγωγικότητα. Όσες επιχειρήσεις καταφεύγουν σε αυτά δεν έχουν πετύχει τίποτα.

Βολές κατά των εργοδοτών και των τραπεζιτών εξαπέλυσε ο πρόεδρος της ΔΑΚΕ (Ν.Δ.), Κώστας Πουπάκης, καλώντας τους αρμοδίους υπουργούς να μην τους χαϊδεύουν τα αυτιά.

Ο τουρισμός
Στο μεταξύ, τους κλάδους του τουρισμού και του επισιτισμού με χιλιάδες απολύσεις αναμένεται να χτυπήσει το επόμενο διάστημα η οικονομική κρίση. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για εκτίναξη της ανεργίας στο 14,6%- 15% μέσα στο 2009, αν μειωθούν στο ήμισυ οι θέσεις εργασίας στην οικοδομή όπου σήμερα απασχολούνται περίπου 400.000 εργαζόμενοι.