[ Πρόσωπα ] Προς την ισόβια προεδρία;

Ο πατέρας κυβέρνησε σχεδόν αδιάκοπα το Αζερμπαϊτζάν από το 1969 έως το 2003, οπότε και τον διαδέχθηκε ο γιος. Μετά το δημοψήφισμα της περασμένης εβδομάδας, ο 47χρονος Ιλχάμ Αλίεφ θα παραμείνει πρόεδρος… όσο το επιθυμεί.

Το Αζερμπαϊτζάν είναι το φέουδο της οικογένειας Αλίεφ. Με ποσοστό 91,8%, οι Αζέροι αποδέχθηκαν τις συνταγματικές τροπολογίες που πρότεινε ο Ιλχάμ Αλίεφ, μία εκ των οποίων καταργεί τον περιορισμό σε δύο του αριθμού των προεδρικών εντολών. Η αντιπολίτευση κατήγγειλε εκτεταμένη νοθεία και υποστηρίζει πως ο στόχος του δημοψηφίσματος είναι να συνεχιστεί στο διηνεκές η εξουσία της οικογένειας Αλίεφ. Κάλπες παραγεμίστηκαν με ψήφους, κρούσματα διπλοψηφίας εντοπίστηκαν. Σύμφωνα πάντα με την αντιπολίτευση, η συμμετοχή δεν ήταν 71%, όπως ανακοινώθηκε, αλλά γύρω στο 15%… Ωστόσο οι παρατηρητές δεν αμφιβάλλουν ότι οι ψηφοφόροι θα υπερψήφιζαν έτσι κι αλλιώς τις συνταγματικές τροπολογίες του Αλίεφ. Του είναι ευγνώμονες για την περίοδο υψηλής ανάπτυξης που γνωρίζει εδώ και αρκετά χρόνια αυτή η μουσουλμανική χώρα των οκτώ εκατομμυρίων κατοίκων. Ο πατέρας του, ο Γκεϊντάρ Αλίεφ, κομμουνιστής ηγέτης και πρώην μέλος της ΚGΒ, ηγήθηκε του Αζερμπαϊτζάν από το 1969 έως το 2003. Όταν τον διαδέχθηκε, το 2003, στην προεδρία, ο Ιλχάμ θεωρούνταν διεφθαρμένος και ανίκανος. Πέρυσι όμως ο «γιος του μπαμπά» επανεξελέγη με σχεδόν 80% των ψήφων. Και τότε η αντιπολίτευση είχε διαμαρτυρηθεί για νοθεία, καθώς και για το γεγονός ότι ήταν φιμωμένη σ΄ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας.

Όμως το αυτί της «διεθνούς κοινότητας» δεν ιδρώνει για το Αζερμπαϊτζάν. Η αζερινή αντιπολίτευση κατηγορεί από καιρό τις δυτικές κυβερνήσεις ότι καλοπιάνουν τον Αλίεφ για να εξασφαλίσουν πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα υδρογονανθράκων της χώρας και για να έχουν επιρροή στο στρατηγικής σημασίας δίκτυο αγωγών αερίου και πετρελαίου της περιοχής. Κυρίως η Ουάσιγκτον και η Μόσχα χαιρετίζουν τη «σωφροσύνη» του Ιλχάμ. Αντίθετα από τους γείτονές του, τη Γεωργία και το Ιράν, ο νεαρός πρόεδρος έχει διατηρήσει εξαιρετικές σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Ρωσία, που εποφθαλμιούν αμφότερες τον πετρελαϊκό πλούτο της χώρας.

Μερικές από τις άλλες αλλαγές που ψηφίστηκαν στο δημοψήφισμα είναι περιορισμοί του δικαιώματος να φωτογραφίζεις ή να μαγνητοσκοπείς πρόσωπα χωρίς τη συγκατάθεσή τους, αλλά και η ποινικοποίηση της «ασέβειας» προς «τα σύμβολα του κράτους» και η ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας επί της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δεκάδες δημοσιογράφοι έχουν φυλακιστεί τα τελευταία χρόνια στο Αζερμπαϊτζάν βάσει ενός αμφιλεγόμενου νόμου που επιβάλλει σκληρές ποινές για δυσφήμηση. Στα τέλη του 2008 οι αρχές απαγόρευσαν τις εκπομπές του ΒΒC, της Φωνής της Αμερικής και του Radio Liberty. Στις αρχές Μαρτίου, το Κοινοβούλιο ενέκρινε επίσης αλλαγές που δίνουν την εξουσία στα δικαστήρια να κλείνουν ένα μέσο ενημέρωσης, αν ο διευθυντής του είναι ξένος πολίτης ή αν δεν έχει «επαρκή» παιδεία…