«Η Ελλάδα είναι ανάξια να έχει παιδιά»

«Η Ελλάδα τρώει τα παιδιά της. Δεν είναι άξια να έχει παιδιά. Υπήρξαν άνθρωποι που γεννήθηκαν εδώ με μεγάλη σημασία που κανείς δεν την κατάλαβε» λέει στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Τσόκλης ενώ δουλεύει πυρετωδώς-στα 79 του πλέον- στο «γιαπί» της οδού Πειραιώς 52, στο «Σχολείον». Εκεί όπου σε 3.500 τ.μ. φιλοξενούνται 11 ενότητες της «ζωντανής ζωγραφικής» του, των έργων όπου η ζωγραφική «ζωντανεύει» μέσω προβολών: από το «Καμακωμένο ψάρι» που παρουσίασε το 1986 στην Μπιενάλε της Βενετίας ώς τον ολοκαίνουργιο «Προμηθέα».

Γιατί αποφασίσατε να τα εκθέσετε τώρα;
Διότι θέλω να υπερασπιστώ τρία πράγματα. Το πρώτο είναι ο εαυτός μου. Πιστεύω πως υπήρξα τυχαία ένας πρωτοπόρος και έχω να πω πως οι περισσότεροι από τους Έλληνες κριτικούς τέχνης δεν το αντιλήφθηκαν. Αντίθετα οι ξένοι λένε ότι άλλαξα την Ιστορία της Τέχνης. Κανένας Έλληνας δεν είχε το θάρρος να το πει. Δεύτερον, υπερασπίζομαι την Ελλάδα. Διότι επιτέλους δείχνουμε ότι δεν υπήρξαμε πάντα μιμητές, αλλά κάποιες στιγμές ανοίξαμε εμείς τον δρόμο. Τρίτον, υπερασπίζομαι το σύνολο των συναδέλφων μου. Πρέπει να δείξουμε πως δεν είμαστε μόνο κατασκευαστές αντικειμένων για σαλόνια ή συλλογές, αλλά άνθρωποι που οραματιζόμαστε και μαρκάρουμε την εποχή μας. Σε μια εποχή τόσο δύσκολη, υπάρχει χώρος και χρόνος στον κόσμο για να ασχοληθεί με την τέχνη;
Αν δεν έχει χώρο, χρόνο και διάθεση έχει άδικο. Διότι όταν περάσει η κακιά στιγμή θα θέλουμε κάπου να στηριχτούμε. Αν δεν ενδιαφερθείς για πράγματα που ξεπερνάνε το φαΐ, τον ύπνο, τη σιγουριά και τον έρωτα θα είσαι ένα ζώο. Το πώς γίνεσαι άνθρωπος είναι το θέμα.

ΙΝFΟ

«Η Ζωντανή Ζωγραφική του Κώστα Τσόκλη 1985-2009», στο «Σχολείον» (Πειραιώς 52 Μοσχάτο). Εγκαίνια 30 Μαρτίου. Έως 31 Μαΐου. Είσοδος: 5 ευρώ.

Δεν αισθανθήκατε την ανάγκη να σχολιάσετε τα πρόσφατα γεγονότα;

Είναι πολύ πρόσφατα και δεν έφτιαξα ένα έργο που να τα εντάσσει. Φοβάμαι να παραδεχτώ όμως ότι αυτά τα γεγονότα είναι δικαιολογημένα. Υποψιάζομαι ότι υπάρχουν ευθύνες από εμάς τους μεγαλύτερους. Δεν με πειράζει που καταστρέφουν και καίνε. Είναι μια ανανέωση. Για εκείνον που υφίσταται τα αποτελέσματα θα πρέπει να είναι οδυνηρό. Εγώ παρατηρητής υπήρξα πάντα. Ούτε πονάω ούτε χαίρομαι. Δεν μετέχω συνειδητά στα πράγματα, διότι ξέρω ότι δεν μπορώ να τα επηρεάσω.

Θα ήσασταν τόσο άνετος αν είχαν πυρπολήσει το σπίτι σας;

Δεν θα ήθελα να προκαλέσω το κακό. Μερικές φορές βγαίνω από το αυτοκίνητο και λέω: αχ και να το καίγανε. Παρακαλάω μερικά πράγματα, αλλά δεν θέλω να γίνουν ηθελημένα. Μπορεί εκείνη την ώρα να στενοχωρηθώ, αλλά η καταστροφή μερικών αγαθών φέρνει τη λύτρωση.

Ακούγονται όμως παράπονα επειδή οι άνθρωποι της τέχνης δεν πήραν θέση…

Όταν αισθανθείς ότι ο λόγος σου μπορεί να ακουστεί και να έχει σημασία, τον λες. Όταν όμως αισθάνεσαι ότι και να τον πεις θα είναι άχρηστος, νομίζω ότι καλύτερα να τον τσιγκουνεύεσαι. Δεν είμαι σε θέση να πω μια φράση που θα μπορούσε να παίξει ρόλο. Είναι τόσο μεγάλα τα μεγέθη που με ξεπερνάνε κατά πολύ.


«Είμαι γεμάτος γρατσουνιές»

Αισθάνεστε πως έχετε εισπράξει όσα σας αξίζουν; Εξάρες δεν έχω ρίξει. Έχω ρίξει έξι, πέντε, τριάρες και πολλές αδιάφορες ζαριές. Ντόρτια δεν έχω ρίξει πολλά. Ούτε άσους. Εξακολουθώ να ρίχνω και ελπίζω. Δεν θέλω να είμαι εγωιστής και άδικος. Έχω και κάποιες τύψεις διότι μου έχει προσφερθεί αγάπη, φιλία και υπάρχουν άλλοι που ίσως είναι σημαντικότεροι από μένα και δεν έχουν αυτή την κάλυψη. Ντρέπομαι και τους ζητώ συγγνώμη, αλλά αφού δεν μπορούν να το κάνουν αυτοί να μην το κάνω ούτε εγώ; Εξάλλου, ας πάρουν την προσπάθειά μου ως παράδειγμα, που στην ηλικία μου υπερασπίζομαι την υπόθεση των Ελλήνων καλλιτεχνών. Κανονικά σε όλους θα έπρεπε να προσφέρεται κάτι ανάλογο με την αξία τους και λυπάμαι που δεν συμβαίνει αυτό. Ας κάνουν υπομονή ή ας επιμείνουν ή ας τραυματιστούν. Κι εγώ τραυματισμένος άνθρωπος είμαι. Δεν περνάς από μια τρύπα χωρίς γρατσουνιές. Κι εγώ γεμάτος γρατσουνιές είμαι, καθώς οι πόρτες για τους Έλληνες είναι κλειστές.