[ Πρόσωπα ] Ευρωπαϊκή κοινότητα ενέργειας

«Με δυσφορία βλέπω τους Ευρωπαίους ηγέτες να χορεύουν τον χορό της κοιλιάς μπροστά στον Μεντβέντεφ και τον Πούτιν για το θέμα της ενέργειας.
Είναι απαραίτητο να ιδρυθεί μια ευρωπαϊκή κοινότητα της ενέργειας».

Αυτά λέει ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ σε μια συζήτηση που οργάνωσε η «Φιγκαρό», με αφορμή την έκδοση του νέου βιβλίου του Αλέν Μενκ με τίτλο «Οι δέκα ημέρες που θα συγκλονίσουν τον κόσμο» (εκδ. Grasset). Στο βιβλίο του, ο Γάλλος οικονομολόγος αναφέρεται στην άνοδο της Κίνας, της Ινδίας και της Ρωσίας, ενώ επισημαίνει την αργή αλλά σταθερή υποχώρηση της αμερικανικής κυριαρχίας. Η Ευρώπη, γράφει, είναι ένα «απροσδιόριστο πολιτικό αντικείμενο».

Ο Ντελόρ συμφωνεί. «Σήμερα δίνουμε περισσότερο βάρος στην Ευρώπη των κοινών συμφερόντων απ΄ ό,τι στην κοινή Ευρώπη», τονίζει. «Χρειάζονται θεσμοί που να σκέφτονται κάθε μέρα την Ευρώπη». Ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν είναι πάντως αισιόδοξος. Αν κοιτάξει κανείς την Ιστορία, λέει, θα διαπιστώσει ότι η Ευρώπη προόδευε πάντα εν μέσω κρίσεων. Αυτό έγινε, για παράδειγμα, όταν η Γαλλία και η Βρετανία γνώρισαν μια παταγώδη αποτυχία στη διάρκεια της κρίσης του Σουέζ, το 1956. Μετά την αποτυχία εκείνη, έξι χώρες (στις οποίες δεν περιλαμβανόταν η Βρετανία) αποφάσισαν να συγκροτήσουν τη Συνθήκη της Ρώμης. Η κρίση μπορεί να οδηγήσει τους Ευρωπαίους σε κοινές αποφάσεις και σε μια καλύτερη θεσμική λειτουργία. Συμφωνεί ο Ντελόρ με την πρόβλεψη του Αλέν Μενκ ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει κίνδυνο βαλκανοποίησης, που θα μπορούσε να προέλθει από την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας ή τον διαμελισμό του Βελγίου; «Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι υπεύθυνη γι΄ αυτή την εξέλιξη. Οι πραγματικοί λόγοι είναι η ανησυχία των πολιτών μπροστά στην παγκοσμιοποίηση, που τους οδηγεί σε μια αναζήτηση ταυτότητας. Ο Φρόυντ μιλούσε για “τον ναρκισσισμό των μικρών διαφορών”: ο άνθρωπος που βρίσκεται δίπλα σου γίνεται πιο μισητός από εκείνον που βρίσκεται μακριά σου. Το βλέπουμε στην Κορσική, στη Χώρα των Βάσκων, στη Σκωτία. Μας κυβερνά η δικτατορία του στιγμιαίου. Δεν σκεφτόμαστε τις συνέπειες κάθε πράξης για το μέλλον. Είκοσι χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, οι μεθόριοι έχουν αυξηθεί κατά χιλιάδες χιλιόμετρα! Υπάρχει μια ιδιαιτερότητα του μικρού έθνους, που η Δυτική Ευρώπη δεν έχει λάβει αρκετά σοβαρά υπόψη της».

Όσο για τις σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ, ο Ντελόρ βλέπει να ανατρέπονται τα σχήματα που ίσχυαν παλιά. Κάποτε έλεγαν ότι στην αμερικανική κοινωνία το άτομο είναι πιο σημαντικό από την κοινωνία, ενώ στην Ευρώπη η σχέση ήταν πιο ισορροπημένη. «Σήμερα παρατηρεί κανείς ότι στην Ευρώπη το άτομο έχει αποκτήσει πιο κεντρικό ρόλο από την κοινωνία».