ΜΑΤΙΕΣ Περί φούμας

Άρχισα να καπνίζω, αλλ΄ όχι συστηματικά, σε ηλικία 16-17 ετών.

Όπως όλοι οι έφηβοι, σχεδόν, γύρω μου. Στον στρατό, αγόραζα κι ένα μικρό πακέτο, με δέκα τσιγάρα. Τα δέκα τσιγάρα έγιναν είκοσι όταν έπιασα δουλειά στα «ΝΕΑ» και εργαζόμουν από τις 11 τη νύχτα ώς τις 6 το πρωί. Αυτό κράτησε πολλά χρόνια. Και ο αριθμός των τσιγάρων διπλασιάστηκε. Ώσπου, ένα πρωί, ήρθε το έμφραγμα. Κι από την ίδια μέρα, αυτή η αυτοκτονία με δόσεις κόπηκε μαχαίρι.

Τότε, στη δεκαετία του ΄50, που έμπλεξα με το «βίτσιο», όπως λέει ένας φίλος μου, δεν ήξερα. Δεν ξέραμε. Δεν ήξερα και δεν ξέραμε ότι από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα πεθαίνουν 3 εκατομμύρια άνθρωποι τον χρόνο! Και θεωρούσαμε μεγάλη μαγκιά το «να καίμε ένα άφιλτρο» μπροστά σε μια κοπέλα που μας άρεσε. Άλλωστε, και όλοι οι γόητες του σινεμά, όπως βλέπαμε στις ταινίες, ήταν συνεχώς μ΄ ένα τσιγάρο στο στόμα. Δεν ξέραμε τότε.

Δεν ήξερα. Τώρα ξέρω. Γι΄ αυτό και από λάτρης του τσιγάρου, επί δεκαετίες, έγινα- ολοκληρωτικά- εχθρός του. Και προσπαθώ, κι εγώ, όποτε μου δίνεται ευκαιρία μέσα από τις «Ματιές» να επισημαίνω στους καπνιστές τους κινδύνους που διατρέχουν, συνεχίζοντας αυτό το «αλκολίκι». Θα πετύχω, εν τέλει, κάτι;

Πολύ αμφιβάλλω. Αλλά, όπως είπα, προσπαθώ. Γιατί και έναν έστω καπνιστή να κάνω να πετάξει το πακέτο του στα σκουπίδια, θα κοιμάμαι πιο ήσυχος τη νύχτα.

Πώς μου ΄ρθε, πάλι, να τα βάλω με το κάπνισμα; Με ταρακούνησε ένα δημοσίευμα της «Καθημερινής» (18/1, Έλενα Καρανάτση). Σύμφωνα με αυτό το δημοσίευμα, «οι Έλληνες είναι οι πιο φανατικοί καπνιστές στον κόσμο, με ετήσια κατανάλωση 3.000 τσιγάρα ανά άτομο» («Εκόνομιστ»). Επιπλέον, κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι Ελληνίδες αναδείχθηκαν πέρυσι πρωταθλήτριες κόσμου στο κάπνισμα με ποσοστό 31,3%!

«Ωραίες» πρωτιές… Αλλά έχουμε κι άλλα: περίπου 15.000 συμπατριώτες μας σκοτώνονται κάθε χρόνο από αρρώστιες που συνδέονται με το κάπνισμα. Και ελάχιστοι είναι εκείνοι που το κόβουν: μόλις ένα 3,7%. Και κάτι που δεν μπορούσα να το φανταστώ: οι περισσότεροι από τους Έλληνες καπνιστές (42,7%) έχουν πανεπιστημιακή μόρφωση. Γνωρίζουν, δηλαδή, τι τους περιμένει όταν βρίσκονται κάθε τόσο μ΄ ένα τσιγάρο στο χέρι… (Έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών).

Με βάση την ίδια έρευνα: οι πιο πολλοί καπνιστές (36,9%) φουμάρουν ένα πακέτο (20 τσιγάρα) την ημέρα, ενώ ένα 16,5% «καίει» δύο πακέτα! Και ενώ παλιά οι γυναίκες που κάπνιζαν αποτελούσαν μια μικρή μειοψηφία («Εγώ είμαι η νέα γυναίκα/ που θα ψηφίζω και θα καπνίζω…», όπως έλεγε το επιθεωρησιακό τραγούδι) σήμερα, οι καπνίστριες καλύπτουν το 44,6% του συνόλου των καπνιστών!

Και κάτι τελευταίο- πάντα από το «κομμάτι» της Έλ. Καρανάτση: η απαγόρευση του καπνίσματος στην Ιταλία είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των εμφραγμάτων κατά 11%. Και στην Αυστραλία η απαγόρευση του καπνίσματος στα καφέ και τα μπαρ θα σώσει πολλούς νέους: ένας στους τρεις (ηλικίας 18-29 χρόνων) σταμάτησε τη «φούμα», που έχει γράψει και ο Χρ. Νικολόπουλος με τον Πυθαγόρα.