[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Άλμα ή τέλμα για την Ευρώπη

Το 2009 η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν βρίσκεται μόνο μπροστά σε κρίσιμες εκλογές (τον Ιούνιο) αλλά και σε αδήριτες επιλογές (ήδη από χθες): θα αλλάξει σελίδα, αντλώντας με νηφαλιότητα αλλά και τόλμη τα συμπεράσματα από μια πολύ γεμάτη και δύσκολη χρονιά ή θα αφεθεί στον αυτόματο πιλότο, που τούτη τη φορά οδηγεί νομοτελειακά στον εκπεσμό; Θα κάνει την κρίση (στην πραγματικότητα, τις πολλαπλές κι επάλληλες κρίσεις) εφαλτήριο άλματος ή τέλματος; Το δίλημμα φαίνεται απλό, αλλά το μόνο απλό είναι οι λόγοι που το καθιστούν εξαιρετικά περίπλοκο: η ανεπαρκής- σε εύρος και σε βάθος- επίγνωση του οριακού της στιγμής και η ατολμία- από κόμματα και ειδικούς- στην πρόταση λύσεων. Ανήκω σε αυτούς που πιστεύουν ότι τους επόμενους μήνες- με επίκεντρο, αλλά ούτε αφετηρία ούτε κατάληξη, τις ευρωεκλογές- η Ευρώπη θα περάσει ή θα σπάσει. Το 2008- και ιδίως στο δεύτερο εξάμηνο- η Ευρωπαϊκή Ένωση διήνυσε έναν σχεδόν πλήρη κύκλο ταχύρρυθμης εκπαίδευσης. Δοκιμάστηκε, αντιστάθηκε, συνειδητοποίησε. Είχε να αντιμετωπίσει έναν ενδο-ευρωπαϊκό πόλεμο (Ρωσία- Γεωργία), μια χρηματοοικονομική κρίση που εξελίχθηκε σε γενικευμένη οικονομική ύφεση, ένα διαρκώς επιδεινούμενο θεσμικό αδιέξοδο (με τη Συνθήκη της Λισαβώνας) και μια πρόκληση επιβίωσης που απαιτούσε άμεσα μέτρα (την κλιματική αλλαγή). Κι όλα αυτά μέσα σε μια παγκόσμια πολιτική σκηνή, στην οποία η «μάχη κατά της τρομοκρατίας» χάνεται αντί να κερδίζεται, η «πλούσια» Δύση φανέρωσε τα πήλινα- οικονομικά και ψυχικά- πόδια της και η ανέχεια ξέφυγε από τις ζώνες των «φτωχών» και έγινε καθοριστικός παράγοντας της παγκόσμιας ισορροπίας. Χάρη στη δύναμη τής έστω ατελούς ένωσής της, την προστασία των έστω περίπλοκων θεσμών της και, για να είμαστε δίκαιοι, τη δραστηριοποίηση τής έστω φιγουρατζήδικης γαλλικής προεδρίας

ΩΡΑ ΓΙΑ ΛΥΣΕΙΣ

Το 2008 η Ευρωπαϊκή Ένωση διήνυσε έναν σχεδόν πλήρη κύκλο ταχύρρυθμης εκπαίδευσης. Δοκιμάστηκε, αντιστάθηκε, συνειδητοποίησε. Τώρα, ώρα για λύσεις

της, η Ευρώπη βγήκε όχι μεν αλώβητη αλλά σίγουρα ζωντανή και ίσως και με μεγαλύτερη δυναμική. Αρκεί- κι εδώ εντοπίζεται η πρόκληση της νέας χρονιάς- να μη σταματήσει, να μην επαναπαυθεί και να μην ξαναδειλιάσει. Να ξεπεράσει, με δυο λόγια, τη συγκυρία- τις δυσκολίες που συνεχίζονται, τις προφανέστατες αδυναμίες της τσεχικής προεδρίας που άρχισε, την αβεβαιότητα μπροστά στις εκλογές που έρχονταικαι να δει ακόμα καθαρότερα τη «μεγάλη εικόνα».

Ούτε λίγο ούτε πολύ η Ευρώπη θα πρέπει, στους μήνες που έρχονται, να δώσει σάρκα και οστά (ακόμα είμαστε στο σκίτσο) στον τρόπο εξόδου από την οικονομική κρίση, να διασώσει ή να αφήσει πίσω της οριστικά το υπάρχον «συνταγματικό»- άρα και πολιτικό- σχέδιο μεταρρύθμισής της, να αρχίσει να πραγματοποιεί την «πράσινη» ανάπτυξή της, να θέσει σε νέες βάσεις τις σχέσεις της τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και με τη Ρωσία. Οφείλει δε να το κάνει προωθώντας κι όχι αποφεύγοντας τον διάλογο ουσίας κι εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή των πολιτών μέσα από την αναζωπύρωση του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και όχι το γαργάλημα των εθνικιστικών αντανακλαστικών.

Θέλω να πιστεύω – όχι αποκλειστικά λόγω προσωπικής εμπλοκής – ότι μόνο η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία είναι σε θέση να απαντήσει στοιχειωδώς σε όλες αυτές τις προκλήσεις. Επειδή το οικονομικό της σχέδιο στοχεύει στην προστασία της «πραγματικής» οικονομίας και του μέσου πολίτη. Επειδή όταν μιλά για «κοινωνική προστασία» το εννοεί (απόδειξη η πρόσφατη απόκρουση του 65ώρου από την Ευρωβουλή). Επειδή γι΄ αυτήν η πολιτική βάθυνση της Ευρώπης περνά μέσα από το ξεπέρασμα των φόβων, των αγκυλώσεων, των αποκλεισμών. Επειδή έχει αποδείξει ότι η περιβαλλοντική της ευαισθησία μπορεί να αλλάξει και το συνολικό οικονομικό υπόδειγμα. Αλλά κυρίως επειδή (ή μάλλον «αν»- το αν που θα καθορίσει τις ευρωεκλογές) η κρίση τής έδωσε την αυτοπεποίθηση να είναι- επιτέλους- ο εαυτός της. Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ