Γιορτές

«Ζήτω το σκεπτόμενο σινεμά»
Του Παύλου Θ. Κάγιου

Το σκεπτόμενο ευρωπαϊκό σινεμά ξεχώρισαν για το 2008 έξι Έλληνες σκηνοθέτες και ηθοποιοί που κατάφεραν φέτος να δουν αρκετές ταινίες
Μπορεί να ήταν πεσμένη εμπορικά η φετινή κινηματογραφική χρονιά- περίπου 8% η πτώση εισιτηρίων- αλλά δύο φαινόμενα φέρνουν αισιοδοξία: το ελληνικό σινεμά, αν και απροστάτευτο από την Πολιτεία- το υπουργείο Πολιτισμού ούτε το 2008 κατέθεσε στη Βουλή το «σωτήριο» νομοσχέδιο- σκίζει εμπορικά. Και τα ευρωπαϊκά φιλμ- κυρίως οι εξαφανισμένες κινηματογραφίες της Γερμανίας και της Ιταλίας- ξανακερδίζουν το χαμένο έδαφος.

Νίκος Γραμματικός.
Το ιταλικό φιλμ «Γόμορρα» (34.000 εισιτήρια) του Ματέο Γκαρόνε βασισμένο σε βιβλίο του Ρομπέρτο Σαβιάνο- μεγάλο βραβείο στο Φεστιβάλ Καννών και ευρωπαϊκό «Όσκαρ» – αγάπησε ο Νίκος Γραμματικός («Αγρύπνια», «Βασιλιάς») που αυτό το καιρό ετοιμάζει την παραγωγή του νέου του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ «Πάνω στη Μήδεια». «Οι ηθοποιοί και οι χώροι είναι εντυπωσιακοί» λέει, «καθώς οι πρώτοι είναι τόσο φυσικοί, σαν να είναι ερασιτέχνες, δεν υποκρίνονται, δεν το “παίζουν” ηθοποιοί. Και οι χώροι είναι είναι οι ιστοί πάνω στους οποίους οι ήρωες πιάνονται. Αυτοί οι χώροι αφορούν τις ζωές όλων μας, είναι ο ιστός διαπλοκής που μέσα του είμαστε όλοι περιπλεγμένοι». Γιώργος Καραμίχος.
Παρέα με τη 10χρονη κόρη του βρήκαμε τον Γιώργο Καραμίχο («Η Λίζα και όλοι οι άλλοι», «Γαμήλιο πάρτι»), ο οποίος ξεχώρισε τις «Ανθισμένες κερασιές» (7.000 εισιτήρια) της Ντόρις Ντόρι και το φιλμ του Γούντι Άλεν «Vicky Cristina Βarcelona» (250.000 εισιτήρια). «Γιατί είναι ανθρώπινη επί της ουσίας η πρώτη ταινία, χωρίς ψεύτικα στολίδια, και θέτει ερωτήματα για τη ζωή και τον θάνατο που όσο κι αν προσπαθούν να κάνουν το σύγχρονο να τα ξεχάσει, δεν τα καταφέρνουν. Έχετε παρατηρήσει ότι τα νέα παιδιά δεν τα πάνε οι δικοί τους σε κηδείες, λες και δεν τα αφορά αυτό το θέμα. Ακόμα και ο Νικήτας Κακλαμάνης θέλει σώνει και καλά χριστουγεννιάτικο δέντρο. Κύριέ μου, πενθούμε, δεν το καταλαβαίνετε; Για όλα αυτά μιλάνε οι “Ανθισμένες κερασιές”». Όσο για τη ταινία του Γούντι Άλεν, «συνεχίζει να είναι υπέροχος και πάντα μοντέρνος και έξυπνος, χωρίς να δίνει απαντήσεις, συγχωρώντας τους ήρωές του».

Κώστας Καπάκας.
Ακόμα απορροφημένος ο Κώστας Καπάκας («Ρepper mint», «Uranya») από τον σχεδιασμό της νέας ταινίας του«θα είναι πολύ διαφορετική, προσωπική, της ψυχής μου, η ταινία που ετοιμάζω, δεν με ενδιαφέρουν τα εισιτήρια», λέει ο ίδιος – ωστόσο κατάφερε να δει και πολλές ταινίες ξεχωρίζοντας ανάμεσα τους τη «Σιωπή της Λόρνα» – 5.000 εισιτήρια στις ελληνικές αίθουσεςτων Βέλγων αδελφών Νταρντέν και τους «Τρεις πίθηκους» – 10.000 εισιτήρια- του Τούρκου Νουρί Μπίλγκε Τσεϊλάν. «Ζήλεψα και στις δύο τη σκηνοθεσία και τον εσωτερικό κραδασμό που αναδύουν τα δεξιοτεχνικά δομημένα σενάριά τους, δύο διαφορετικές ταινίες που μιλάνε για τον σημερινό άνθρωπο που είναι εγκλωβισμένος ενός “πολιτισμένου” κόσμου ο οποίος παραπατάει», μας εξηγεί για τις προτιμήσεις του.

Άκης Σακελλαρίου.
Στον δρόμο προς τα Ζαγοροχώρια με τα δύο παιδιά του- 15 χρόνων το αγόρι, 9 το κορίτσι- πετύχαμε τον Άκη Σακελλαρίου («Ιλουστρασιόν») , ο οποίος για φέτος ξεχώρισε τα φιλμ «Ελεγεία ενός έρωτα» (20.000 εισιτήρια) της Ιζαμπέλ Κοϊξέ και την «Ανταλλαγή» (97.500 εισιτήρια) του Κλιντ Ίστγουντ με την Αντζελίνα Ζολί. «Στην πρώτη», θυμάται, «είναι υποδειγματική η ερμηνεία του Μπεν Κίνγσκλεϊ, ο οποίος παίζει με τις παύσεις, έτσι που να σε κάνει κομμάτια με την έξαρσή του στο φινάλε. Μια ελεγεία πάνω στο γερασμένο ανδρικό κορμί και πώς ξαναγίνεται αθώο και γοητευτικό από τον έρωτα για μια πιτσιρίκα. Αντίθετα, η Αντζελίνα Ζολί είναι παράδειγμα προς αποφυγήν, καθώς κλαίει συνέχεια και ο θεατής νιώθει πως θα αντιδράσει κάθε στιγμή, χωρίς να του προσφέρει ούτε μια ερμηνευτική έκπληξη».


Ο «Ουρανός» και ο Σίντνεϊ Λιούμετ

Τόνης Λυκουρέσης.
Την «Άκρη του ουρανού» – 8.000 εισιτήρια- του Φατίχ Ακίν και το «Πριν ο διάβολος καταλάβει ότι πέθανες» – 9.000 εισιτήρια- του Σίντνεϊ Λιούμετ ξεχώρισε το 2008 ο Τόνης Λυκουρέσης («Σκλάβοι στα δεσμά τους»). «Η πρώτη ταινία είναι υπόδειγμα για το πώς χειρίζεται ένας Ευρωπαίος σκηνοθέτης την αφήγηση και πώς ισορροπεί τα εκφραστικά του μέσα με το μοντέρνο σινεμά, έτσι που να καταγράφουν την αγωνία των Ευρωπαίων σήμερα» τονίζει, ενώ συμπληρώνει πως «η ταινία του Λιούμετ είναι μια πολύ σύγχρονη πρόταση πάνω στη διαχρονικότητα της τραγωδίας από ένα βετεράνο, υπερήλικα, του Χόλιγουντ- ο Σίντνεϊ Λούμετ είναι 85 χρόνων- που παραμένει νέος και κοιτάζει το σήμερα».

Τάκης Σπυριδάκης.
Τις ίδιες ταινίες ξεχώρισε και ο Τάκης Σπυριδάκης («Γλυκιά συμμορία», «Λούφα και παραλλαγή»):

«Παρά το γεγονός ότι το φιλμ του Φατίχ Ακίν έκλεινε το ένα μάτι στο Χόλιγουντ, το ξεχώρισα για την παγκόσμια ματιά του, ενώ στο φιλμ του Λιούμετ, η ερμηνεία του Σέιμουρ Χόφμαν είναι μοναδικών αποχρώσεων και η σκηνοθεσία δεξιοτεχνική».


Στο περίμενε ο νέος νόμος

Εδώ και μια δεκαετία, όλος ο κινηματογραφικός κόσμος περιμένει από το υπουργείο Πολιτισμού να… ευαρεστηθεί να ψηφίσει νέο κινηματογραφικό νόμο, αλλά και πάλι φρούδες οι ελπίδες. Ο ισχύων Νόμος της Μελίνας υπάρχει από το 1985, επί ημερών Μελίνας Μερκούρη στο ΥΠΠΟ, κι έπειτα από 23 χρόνια δεν υλοποιήθηκε από την ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού η αναγκαία αναμόρφωσή του- σε θέματα παραγωγής, των ταινιών, διανομής, οικονομικών κινήτρων- και κυρίως η δημιουργία Ανώτατης Σχολής Κινηματογραφίας.