Το Πνεύμα του Τόνου

Κιβωτός γλώσσας
, Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Αν επιμείνουμε σε έργα πολιτισμού μήπως, έστω και για μια στιγμή, ξορκίσουμε τα έργα των πιο άγριων ενστίκτων; Ιδού, υπάρχουν νηφάλιοι συμπολίτες μας που μέσα στο μάτι του κυκλώνα που μας ταλανίζει, αφοσιώνονται σε έργα Παιδείας, έργα θεμέλια πάνω στα οποία η φρόνιμη (με την αρχαία σημασία της φρόνησης λέξη, όχι η υποταγμένη όπως κατάντησε να σημαίνει) γνώση χτίζει μια ποικίλη και ευρέος φάσματος πολιτισμική οικοδομή. Ο κ. Γεώργιος Πλακιάς είναι ερασιτέχνης γλωσσολόγος. Ερασιτέχνης με τη θεμελιώδη σημασία του όρου: εραστής της γλώσσας. Μας προίκισε με ένα μνημειώδες δίτομο λεξικό, «Κιβωτό» το ονομάζει, της νεοελληνικής γλώσσας.

2.500 σελίδες με 112.000 λήμματα. Δεν είναι ένα συνηθισμένο λεξικό, είναι ένα πρωτότυπο λεξικογραφικό σημασιολογικό εύρημα.

Δίπλα στη λέξη λήμμα παραθέτει εξαντλητικά όλες τις μεταφορικές χρήσεις μέσα σε απλά παραδείγματα, όλες τις παροιμιακές εκφράσεις και όλες τις διαχρονικές σημασιολογικές περιπέτειες της έννοιας. Μια αξιομνημόνευτη πολύτιμη πράγματι «Κιβωτός», ένας γλωσσικός πακτωλός. Ο κ. Γ. Πλακιάς υπήρξε μαθητής του αείμνηστου πατέρα μου στο Γυμνάσιο Καλαμπάκας, σε δύσκολους μετεμφυλιακούς καιρούς. Πάμφτωχος, ορεσίβιος, ερχόταν, όπως ο πατέρας μου αφηγείτο, από το χωριό του κάθε μέρα με ήλιο και βροχή ξυπόλητος και αρίστευε. Κατέλαβε ανώτερα δημόσια αξιώματα αλλά η αγάπη του για τη γλώσσα τον οδήγησε να γίνει μέσω της «Κιβωτού» του ένας σεμνός δάσκαλος του γένους. Το βιβλίο του με προλόγους των καθηγητών Χρήστου Τσολάκη και Βασίλη Κατσαρού (Εκδόσεις Μαλλιάρης) θα αποδειχθεί εργαλείο γλωσσικής ευφορίας.