Το Πνεύμα του Τόνου

Το «κάτι»
Του Μάνου Ελευθερίου

Ένα «κάτι» γίνεται ξαφνικά – και όχι πάντα θάνατοςκαι τ΄ όνομά σου με τη φωτογραφία σου στολίζει όλες τις ΤV και τις εφημερίδες του κόσμου.

Από τα φαιδρά, τα ηλίθια, τα τελείως ασήμαντα μέχρι τα πολύ σοβαρά και τα τραγικά περιστατικά, λες και όλα ζητούν να ξεφύγουν από τα όρια μιας κλειστής ζωής και να κατακτήσουν την οικουμένη.

Ελάχιστοι πρωταγωνιστές το επιδιώκουν. Εκτός και αν είναι καλλιτέχνες. Οι υπόλοιποι ούτε ν΄ ακούσουν και για την ελάχιστη δημοσιότητα.

Το παλικαράκι που χάθηκε στα Δεκεμβριανά δεν πρόλαβε ν΄ αφήσει «έργο» πίσω του. Κανείς δεν ξέρει τι θα γινόταν και τι σπουδαίο θα πρόσφερε στον έρμο τόπο μας. Η φωτογραφία του έφτασε στην άκρη του πλανήτη, αφήνοντας σε όλους μας λίγο φως από τη νεότητά του κι ένα αναμμένο κεράκι στη σκοτεινή εποχή μας.

Ίσως αυτή η φλόγα να γίνει πυρκαγιά.

Αιφνιδίως τέτοιες μέρες ανασύρθηκε από τη λήθη ένας από τους ελάσσονες ποιητές, ο Μανώλης Μαγκάκης, ο οποίος πέθανε το 1918 σε ηλικία 27 χρόνων. Τον ανέσυρε με αγάπη ο Γιάννης Παπακώστας (Εκδόσεις Γαβριηλίδης). Πόσο άραγε θα προχωρούσε η ποίησή του αν ζούσε μέχρι τα 70; Πόσο σπουδαίος θα γινόταν; Άγνωστο. Θα είχε το «κάτι»;

Ασφαλώς και ο ίδιος δεν θα πίστευε ότι ύστερα από 90 χρόνια τα ελάχιστα ποιήματά του θα κυκλοφορούσαν σε μια θαυμάσια έκδοση κι ότι θα γράφονταν μάλιστα κριτικές για την τέχνη του και την εποχή του. «Τι κι αν μου στήσουν άγαλμα,/ Κι αν με ξεχάσουν τι;/ Τη δόξα εγώ δε ζήτησα,/ Κι ούτ΄ έβαλα κριτή».

Κάπως έτσι προχωράει ο κόσμος και χωρίς πυρκαγιές.