ΜΑΤΙΕΣ Το τσιγάρο

Σε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο του, ο Λουίς Μπουνιουέλ γράφει για ένα μανιώδη καπνιστή που νοσηλευόταν άρρωστος βαριά από καρκίνο. Ο άνθρωπος αυτός, φασκιωμένος σαν μωρό σε όλο του το σώμα, αλλά και στο πρόσωπο, μόλις φεύγαν οι γιατροί από το δωμάτιό του, κοιτούσε παρακλητικά και έντονα τη νοσοκόμα που τον πρόσεχε και κουνούσε τα χείλη του για μια τζούρα τσιγάρου. Τράβαγε την τζούρα, μία μόνο, κι έκλεινε τα μάτια πανευτυχής, καίτοι γνώριζε ότι με κάθε ρουφηξιά καπνού έκανε ένα καινούργιο σάλτο προς τον θάνατο. Ήμουν κι εγώ μανιώδης καπνιστής και ο Νίκος Καρούζος, που κι εκείνος ήταν θεριακλής, με «μάλωνε» κάθε τόσο: «Καπνίζεις σαν τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα! Θα ψοφήσεις φουκαρά!..». Δεν είχα κλείσει τα σαράντα και του ΄λεγα με θράσος την ιστορία του Τσώρτσιλ: τον ρώτησαν, κάποτε, βλέποντάς τον συνεχώς με το πούρο στο στόμα, αν είναι καλά στην υγεία του. «Είμαι μια χαρά» απάντησε. «Και πού το αποδίδεις αυτό, εσύ, ένας ηλικιωμένος άνθρωπος, που πνίγει τα πνευμόνια του κάθε ώρα και στιγμή με καπνό;». «Στη γυμναστική. Δεν έχω κάνει ποτέ…».

Κάτι παρόμοιο ισχυριζόταν και η αφεντιά μου: ο μακαρίτης ο Δοξιάδης, γιατρός, καθηγητής και υπουργός του Καραμανλή, είχε οργανώσει μια μεγάλη εκστρατεία κατά του καπνίσματος. Του έγραφα στις «Ματιές» με το τσιγάρο στο στόμα, ότι αντί να τα βάζει με το τσιγάρο, καλά θα έκανε να τα βάλει με την κυβέρνησή του, που είχε γεμίσει την Αττική με εργοστάσια και δεν μπορούσε κανείς να ανασάνει. Και ο Κεχαΐδης έλεγε για μένα στο καφενείο: «Αυτός είναι τρελός! Κολλάει στον Δοξιάδη, γιατί χωρίς τσιγάρο αισθάνεται δυστυχής…».

Πέρασαν τα χρόνια, εγώ συνέχισα το παφ-πουφ και κάποια ώρα, με πέταξε στο κανναβάτσο το έμφραγμα. Θα πέθαινα σε 5-10 λεπτά. Με πήγε, αστραπιαία, ο γιος μου στον «Ευαγγελισμό», πέσαν απάνω μου οι γιατροί, μου κάνανε θρομβόλυση και γλίτωσα, αφού έκατσα δέκα μέρες στην Εντατική. Και, βέβαια, ταξίδεψα μετά στη Φρανκφούρτη, όπου ήταν διευθυντής ο καθηγητής Κάλντεμπαχ, ο οποίος ήταν ειδικευμένος στα «μπαλόνια». Μου άνοιξε με μαεστρία το αγγείο και βγήκα από το νοσοκομείο ωραίος και μάγκας, αλλά και αποφασισμένος να μην ξαναβάλω τσιγάρο στο στόμα μου. Και δεν ξανάβαλα. Γιατί, πράγματι, το τσιγάρο είναι θάνατος.

Ένας παλιός συνάδελφός, ο Τσένης, λέει ότι είναι βίτσιο που οδηγεί στον θάνατο. Συμφωνώ. Και τώρα που ανακοινώθηκε ότι το κάπνισμα σε δημόσιους χώρους θα απαγορευθεί σε 7 μήνες από τώρα, χαίρομαι. Θα σωθούν χιλιάδες άνθρωποι. Και νέα παιδιά, κυρίως. Γιατί οι νέοι νομίζουν ότι είναι αθάνατοι. Όπως ο φίλος μου ο Λοΐζος. Που παρά τις προειδοποιήσεις, κάπνιζε αβέρτα, ώσπου τον χτύπησε το εγκεφαλικό. Στα 45 του!

Όσοι δεν καπνίζουν- και πια είναι οι πιο πολλοί- έχουν δίκιο να απαιτούν να μην αναπνέουν τον καπνό των καπνιστών, αφού αποδείχθηκε ότι και το παθητικό κάπνισμα είναι πολύ επικίνδυνο. Αλλά και οι «βιτσιόζοι», οι καπνιστές, έχουν τα δικαιώματά τους. Πρέπει να βρεθεί λοιπόν μια λύση, ώστε να τραβάνε κι αυτοί τη «δόση» τους, αφού δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Στο κάτω κάτω, ο κάθε άνθρωπος έχει το «ελεύθερο» να επιλέγει τον τρόπο της αυτοκαταστροφής του. Αλλά να μην παίρνει στον λαιμό του και τους άλλους, που δεν του φταίνε σε τίποτα…