Πυραμίδα 50 δισ. δολαρίων

Μια απάτη ύψους 50 δισ. δολαρίων με θύματα ιδιώτες και μεγάλες τράπεζες από όλο τον κόσμο συγκλονίζει τη Γουόλ Στριτ. Πίσω από το σκάνδαλο του αιώνα βρίσκεται ένα από τα πιο γνωστά πρόσωπα του αμερικανικού χρηματιστηρίου, ένας σύμβουλος επενδύσεων υπεράνω πάσης υποψίας.

Στη μεγαλύτερη χρηματοπιστωτική κρίση μετά το κραχ του ΄29, οι επενδυτές πίστευαν ότι τα είχαν δει όλα: τράπεζες με ιστορία 150 χρόνων που χρεοκόπησαν μέσα σε μια νύχτα, πιστωτικά ιδρύματα που πέρασαν στα χέρια της Ομοσπονδια- κής Κεντρικής Τράπεζας, αυτοκινητοβιομη- χανίες που προσπαθεί να σώσει το κράτος από την ολοκληρωτική κατάρρευση. Το κάδρο συμπληρώνεται με ένα σκάνδαλο πολλών δισ. δολαρίων και πρωταγωνιστή έναν πιονιέρο της εφαρμογής της πληροφορικής στις συναλλαγές, πρόεδρο τη δεκαετία του 1980 της Εκτελεστικής Επιτροπής του χρηματιστηρίου εταιρειών υψηλής τεχνολογίας Νasdaq. Με μια καριέρα σχεδόν 50 χρόνων στις πλάτες του, ο Μπέρναρντ Μάντοφ ήταν ένα από τα πλέον γνωστά πρόσωπα στον κόσμο των επενδύσεων. Η εταιρεία του Μadoff Ιnvestment LLC, στην Τρίτη Λεωφόρο, παρείχε συμβουλές σε μεγάλους επενδυτές παγκοσμίως. Στο ίδιο κτίριο διατηρούσε μυστικά ένα μικρό γραφείο του οποίου μόνο αυτός είχε το κλειδί. Κι εκεί, δεν κρατούσε τα στοιχεία και τις επενδύσεις των πελατών του στον υπολογιστή, αλλά σε χειρόγραφα για να μην αφήνει ηλεκτρονικά ίχνη.

Το μεγάλο κόλπο
Ο Μπέρναρντ Μάντοφ ξεγέλασε τους πελάτες του χρησιμοποιώντας το «σχήμα Πόντσι», μια παραλλαγή της γνωστής πυραμίδας: υποσχόταν αποδόσεις που ξεπερνούσαν το 10%, μόνο που στους επενδυτές μοίραζε τα κέρδη από το κεφάλαιο που του εμπιστεύονταν οι επόμενοι πελάτες του. Όσο οι επενδυτές δεν ζητούσαν σε ρευστό τα λεφτά τους, το σύστημα λειτουργούσε άψογα. Ωστόσο, η χρηματοπιστωτική κρίση οδήγησε κάποιους από αυτούς στο γραφείο του Μπέρναρντ Μάντοφ. Ήταν η αρχή του τέλους για τον 70χρονο χρηματιστή, ο οποίος άρχισε το ταξίδι του στον κόσμο των επενδύσεων το 1960 με ένα κεφάλαιο μόλις 5.000 δολαρίων. Για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των επενδυτών, ο Μάντοφ έπρεπε να πληρώσει 7 δισ. δολάρια. Είχε μόλις 200 εκατομμύρια. Όπως έγινε γνωστό, στις αρχές της περασμένης εβδομάδας εξομολογήθηκε σε κάποιους υπαλλήλους του ότι βρισκόταν «με την πλάτη στον τοίχο». Αυτοί που έθεσαν τέλος στη μυστική δραστηριότητα του Μάντοφ, ειδοποιώντας τις Αρχές, ήταν τα δυο του παιδιά του, Άντριου και Μαρκ.

Ο Μπέρναρντ Μάντοφ συνελήφθη την περασμένη Πέμπτη από το FΒΙ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, όταν ο ομοσπονδιακός πράκτορας που πήγε στο σπίτι του τον ρώτησε αν είχε να δηλώσει κάτι, ο Μάντοφ του απάντησε ότι δεν θα μπορούσε να θεωρήσει τον εαυτό του αθώο. Για τα αδικήματα που διέπραξε, αντιμετωπίζει κάθειρξη είκοσι χρόνων. Πίσω από την προσωπική ιστορία ενός χρηματιστή που θεωρείται θρύλος στους κύκλους του, οι αναλυτές αναζητούν τις επιπτώσεις από τον νέο σεισμό που χτύπησε τη Γουόλ Στριτ.


Ο άνθρωπος πίσω από την κομπίνα

● Ο ΜΠΕΡΝΑΡΝΤ Μάντοφ γεννήθηκε το 1938 στη Νέα Υόρκη από εβραϊκή οικογένεια. ● ΙΔΡΥΕΙ την εταιρεία επενδύσεων Μadoff Ιnvestment LLC σε ηλικία 22 ετών με ένα κεφάλαιο 5.000

δολαρίων, το οποίο είχε συγκεντρώσει δουλεύοντας ως ναυαγοσώστης στο Λονγκ Άιλαντ.

● ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ του 1980 χρημάτισε πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Νasdaq.

● ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ του είχαν μπει στο μικροσκόπιο των Αρχών πριν από μερικά χρόνια, αλλά χωρίς να προκύψει κάτι εις βάρος του.

● ΣΤΗΝ ΕΒΡΑΪΚΗ κοινότητα ήταν γνωστός για το φιλανθρωπικό του έργο.


Επικών διαστάσεων η λίστα με τα θύματα

«ΟΛΑ ΩΣ ΤΩΡΑ μας δείχνουν ότι η υπόθεση αυτή θα έχει, τελικά, επικές διαστάσεις», σχολίασε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς του αμερικανικού χρηματιστηρίου Άντριου Καλαμάρι. Οι πρώτες πληροφορίες ενισχύουν αυτή την εκτίμηση. Ανάμεσα στους πελάτες του Μάντοφ είναι τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα από την Ελβετία, τα οποία εκτιμάται ότι έχουν χάσει περίπου 4,2 δισ. δολάρια. Θύματα του Αμερικανού χρηματιστή έχουν πέσει, επίσης, η γαλλική τράπεζα ΒΝΡ Ρaribas, η ιαπωνική Νomura Ηoldings και η ισπανική Βanco Santander. Οι «Τimes» αναφέρουν ότι η Νίκολα Χόρλικ, γνωστή ως Superwoman στο Σίτι του Λονδίνου, είχε επενδύσει στην πυραμίδα του Μάντοφ 20,9 εκατομμύρια δολάρια. Αναλυτές δηλώνουν ότι η λίστα της πυραμίδας θα εμπλουτισθεί τις επόμενες ημέρες και με άλλες τράπεζες, αλλά και πολλές διασημότητες.