ΔΡΟΜΟΙ

Το ελληνικό…
… παράδειγμα έδωσε αφορμή για προβληματισμό στους διανοούμενους της Ευρώπης. Όπως στον ιστορικό Εμανουέλ Τοντ. Σε συνέντευξή του στο γαλλικό ραδιόφωνο «Φρανς-Ιντέρ», ο συγγραφέας του βιβλίου «Μετά τη δημοκρατία» κάνει τη διάγνωσή του για την τρέχουσα κρίση: «Ζούμε σε ένα κενό συλλογικών πεποιθήσεων. Τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι συλλογικές πεποιθήσεις βρίσκονται στο μηδέν. Είναι πολύ δύσκολο να οργανωθεί κάτι, όταν κανείς δεν πιστεύει πια σε τίποτα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να προκύψει μια αυταρχική εκτροπή, η ανάδυση του καταπιεστικού κράτους». Και ξεκινώντας από το ελληνικό παράδειγμα αναρωτιέται ποιες θα ήταν άραγε οι συνέπειες μιας παρόμοιας έκρηξης στη Γερμανία ή στην Ιταλία του Μπερλοσκόνι.

Ταραχές;
Ποιες ταραχές; Επεισόδια; Όχι, κύριοι. Έτσι λέγαμε και τον Μάη του ΄68. Πρόκειται για μια εξέγερση της κοινωνίας κατά του κράτους. Ο Γάλλος δημοσιογράφος και συγγραφέας Ντανιέλ Ριό είναι κατηγορηματικός. Η ελληνική εξέγερση, λέει, ίσως προαναγγέλλει αυτό που θα συμβεί και στην υπόλοιπη Ευρώπη αν δεν θεραπευτούν άμεσα οι κοινωνικές αρρώστιες.

Ο θάνατος…
… του δεκαπεντάχρονου παιδιού δεν ήταν παρά ο πυροκροτητής. Η βόμβα που πυροδότησε, προϋπήρχε. «Η πτώση του βιοτικού επιπέδου, οι κοινωνικές επιπτώσεις μιας ολιγαρχικής πολιτικής που βαθαίνει τις ανισότητες, οι συνέπειες της διεθνούς οικονομικής κρίσης, οι αγωνίες μιας νεολαίας που της έχουν στερήσει κάθε ορίζοντα ελπίδας και κυρίως η διαρθρωτική κρίση της δημοκρατίας που, μολονότι ονομάζεται αντιπροσωπευτική, αντιπροσωπεύει ολοένα και λιγότερο τους ανθρώπους», όλα αυτά μαζί συνθέτουν την κοινωνική χιονοστιβάδα, λέει ο Ντανιέλ Ριό. Ίσως θα έπρεπε να είχαμε δώσει περισσότερη προσοχή σε μια έκθεση που είχε δημοσιευτεί τον περασμένο Ιούλιο από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Η έκθεση έκανε συστάσεις για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων από τις κυβερνήσεις, αλλά καμιά της δεν την έλαβε υπόψη της στα σοβαρά. «Χωρίς αμφιβολία», έγραφε η έκθεση, «ο όρος “ταραχές” περιγράφει βίαιες συλλογικές εκδηλώσεις που εκτυλίσσονται στον δημόσιο χώρο και που μπορεί να έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Όμως καμιά χώρα δεν είναι προστατευμένη από τέτοιες εκρήξεις και εδώ και πολύ καιρό οι κυβερνήσεις έχουν άδικο να μη θεωρούν αυτές τις βίαιες εκδηλώσεις σαν ένα “γενικότερο πρόβλημα”. Προτιμούν την ευκολία να πιστεύουν ότι πρόκειται για μεμονωμένα επεισόδια». Η έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης αναλύει τους παράγοντες που συναντούμε πίσω από κάθε τέτοια εξέγερση όπως η ελληνική: φτώχεια, ανεργία, αστική παρακμή, διακρίσεις και επιδείνωση των σχέσεων της αστυνομίας με τους πολίτες».

Για την ξεπεσμένη…
… ελληνική κυβέρνηση ίσως είναι πια πολύ αργά για να διαβάσει αυτή την έκθεση, λέει ο Ριό. «Οι υπόλοιπες όμως κυβερνήσεις πρέπει να το κάνουν. Και μάλιστα γρήγορα. Γιατί η πολιτική χάνει πια το νόημά της, όταν οι αξίες που προωθεί δεν ανοίγουν ορίζοντες στην ελπίδα».