Φαινόμενα: Από τους ορίζοντες της ψυχής…

Από τους ορίζοντες της ψυχής…
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Η ανοχή, η αποδοχή της διαφορετικότητας είναι δείγμα υψηλού πολιτισμού και υπηρετείται από ανάλογη τηλεόραση
Νέος, έξυπνος και «Άγριο παιδί». Ο Χρήστος (Μιχάλης Οικονόμου). Καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι έπειτα από δυστύχημα. «Διαφορετικός», όπως λέμε. Όχι για τους κολλητούς του, τους υπόλοιπους τρεις της παρέας. Εκείνοι, τα σκέιτ. Αυτός, τα κομπιούτερ. Κανείς δεν «κολλάει» στο καροτσάκι. Δεν το βλέπουν (και μαζί τους τόσα επεισόδια σαν να μην το βλέπαμε κι εμείς). Ούτε και ο Χρήστος. Μέχρι που ερωτεύτηκε. Έναν χρόνο ιντερνετική σχέση και του ζήτησε να βρεθούν. Εκείνος τρομοκρατημένος. Από την ιδέα του δικού της βλέμματος πάνω του. Θα δει το καροτσάκι. Και ξαφνικά το βλέπει και εκείνος με τα μάτια των άλλων, εκείνων που δεν έχουν ανάγκη ειδικές μπάρες για να ανέβουν σκαλιά. Και του ΄χει δώσει ραντεβού σε σημείο όπου υπάρχουν σκαλιά. Ευτυχώς δεν υπάρχει μόνον ένας τρόπος να βλέπεις τον κόσμο, όπως δεν υπάρχει μόνον ένας «κόσμος».

Και αυτό ακριβώς ήταν το σπουδαίο μήνυμα ενός συγκλονιστικού επεισοδίου της σειράς «Άγρια παιδιά» (Τρίτη, Μega). Μήνυμα που αναδύθηκε καθώς η ιστορία εξελισσόταν σε ένα θέαμα υπόγειας μάχης μεταξύ των νόμων της ψυχής και εκείνων της ύλης, αλλάζοντας σταδιακά πεδίο από το ιντερνετικό σύμπαν σε αυτό της πραγματικότητας και από εκεί στο υδάτινο, όπου και το θεαματικό συμβολικό φινάλε. Εκεί, στην κοινή αφετηρία της ανθρώπινης ύπαρξης , το νερό.

Στο άυλο ιντερνετικό σύμπαν γεννήθηκε ο έρωτας του Χρήστου. Δεν είχε καμία σημασία αν βρίσκεται ή όχι σε αναπηρικό καροτσάκι.

Μέχρι που ο έρωτας απαίτησε την παρουσία. Μια συνάντηση. Και τότε εισβάλλουν στην ιστορία τα σκληρά μέτρα του καθημερινού κόσμου, οι νόμοι της βαρύτητας και της αισθητικής, όλα αυτά που κάνουν τον Χρήστο να αισθάνεται όχι απλώς διαφορετικός αλλά μειονεκτικός. Η μάχη αλλάζει πεδίο. Η καθημερινότητα της πόλης έχει αποβάλει από τη θέα της ανθρώπους σαν τον Χρήστο. Ζητεί από τον κολλητό του να πάρει τη θέση του στο ραντεβού. Εκείνος αρνείται. Πώς να δεχθεί να ακυρώσει τον φίλο του, να τον εξαφανίσει για το βλέμμα μιας κοπέλας! Φορτίζεται η ατμόσφαιρα. Αποφεύγονται ωστόσο οι γλυκανάλατες συναισθηματικούρες. Ο Χρήστος δεν είναι για λύπηση. Άγριος καβγάς με τους φίλους του. Αρνούνται να του επιτρέψουν την αυτολύπηση. Υπάρχει λύση. Ευφυής. Ραντεβού στο κολυμβητήριο. Νύχτα. Τα πόδια που δεν ορίζει στο νερό. Ανάλαφρα. «Δεν περπατώ», λέει στο κορίτσι. Εκείνη λαχταρά τη συνάντηση. Τίποτε άλλο. «Γιατί είχες σκοπό να πάμε πουθενά με τα πόδια;» του λέει και βουτάει μαζί του. Μέσα στο νερό τα σώματά τους υπακούουν στους ίδιους κανόνες. Καμία διαφορά. Κολυμπούν ελεύθεροι. Έξοχο φινάλε σε ένα επεισόδιο υψηλής αισθητικής και πολιτισμού. Ο κόσμος αλλάζει όταν αλλάξεις τη θέση απ΄ όπου τον αντικρύζεις.

Στο άυλο ιντερνετικό σύμπαν γεννήθηκε ο έρωτας του Χρήστου. Δεν είχε καμία σημασία αν βρίσκεται ή όχι σε αναπηρικό καροτσάκι

… στο παγιδευμένο βλέμμα

Λίγο αργότερα η εκπομπή «Το κουτί της Πανδώρας» του Κώστα Βαξεβάνη, αφιερωμένη στο ίδιο ακριβώς θέμα, ήλθε να το συμπληρώσει και να στηρίξει δυναμικά το μήνυμα της ανοχής και της αποδοχής του διαφορετικού. Ναι, τα στερεότυπα που αφορούν την εμφάνιση είναι βαθιά ριζωμένα στις νοοτροπίες της καθημερινότητας. Κάνει ένα πείραμα. Επιστρατεύεται ένα μοντέλο. Αρχικά ντυμένο με τρόπο που να τονίζεται η ομορφιά της, αναλαμβάνει να συμπληρώσει ένα ερωτηματολόγιο σταματώντας περαστικούς- «παίζει ρόλο η εμφάνιση;», «είναι ρατσιστές οι Έλληνες;». Κατ΄ αρχάς σταματούν οι περισσότεροι για να της απαντήσουν. Ήδη αποδεικνύεται η βασική υπόθεση εργασίας: η εμφάνιση παίζει ρόλο. Αμέσως μετά το ίδιο κορίτσι μεταμφιεσμένο σε παχουλό, κακοσουλούπωτο πλάσμα προσπαθεί να κάνει το ίδιο. Όχι μόνο δεν σταματά κανείς περαστικός να της απαντήσει, αλλά ούτε ταξί. Απλοϊκό πείραμα;

Μπορεί. Αλλά το αποτέλεσμα άμεσο, δίνει ανάγλυφα την εικόνα ενός κόσμου με το βλέμμα παγιδευμένο στα στερεότυπα της άρνησης του διαφορετικού.

Μια νεαρή γυναίκα με αναπηρία, στέλεχος ιδιωτικής εταιρείας, θα πει στον φακό ότι ναι, οι περισσότεροι εργοδότες αρνούνται να προσλάβουν άτομα με ειδικές ανάγκες θεωρώντας ότι είναι άτομα περιορισμένων δυνατοτήτων. Κατόπιν η κάμερα βρίσκεται σε έναν παιδικό σταθμό με παιδιά μεταναστών, το καθένα με διαφορετικό χρώμα, από διαφορετικό τόπο. «Κανένα δεν βλέπει το χρώμα του άλλου, παίζουν όλα μαζί και μοιράζονται το φαγητό τους» θα πει η νηπιαγωγός. «Τα παιδιά μάς δείχνουν τον τρόπο», συμπληρώνει.