Και ήρωας μυθιστορήματος

Tης Παρασκευής Κατημερτζή Τα πορτρέτα του σε κάθε είδους υλικό, από λαϊκά κεντήματα και ξυλόγλυπτα μέχρι επώνυμους πίνακες και δημόσια γλυπτά, γεμίζουν μουσεία. Όπως αποκαλύπτει ένα επίκαιρο συμπόσιο, ο Ελευθέριος Βενιζέλος έγινε ήρωας μυθιστορήματος- είναι «ο πρόεδρος» στην «Αργώ» του Θεοτοκά- και τραγουδήθηκε από τον λαό. Ήταν ο πρώτος ηγέτης που συνέδεσε τη φιλελεύθερη πολιτική με τον πολιτισμό. Μια επίκαιρη έκθεση 54 γλυπτών του Γιάννη Παππά και το επιστημονικό συμπόσιο «Ελευθέριος Βενιζέλος και πολιτιστική πολιτική» το ανιχνεύουν.

Υπάρχει βενιζελομανία; «Ο Βενιζέλος, το πρότυπο του ισχυρού ηγέτη, έχει πάντα επικαιρότητα και συναντά θετική ανταπόκριση. Ιδιαίτερα σήμερα που ο εθνικός διχασμός έχει παρέλθει, προβάλλεται ως εθνικό κεφάλαιο», λέει ο συντονιστής της έκθεσης και του συμποσίου, ιστορικός Τάσος Σακελλαρόπουλος.

Τι νέο έφερε η εποχή Βενιζέλου στον πολιτισμό;

«Οι σύγχρονες ιστορικές έρευνες για τη σύνδεση της πολιτικής του Μεσοπολέμου με τον πολιτισμό φέρνουν στο φως νέα στοιχεία που δείχνουν ότι επί των ημερών του καλλιεργήθηκε- και θεσμικά- μια σπουδαία θέση για την παιδεία με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και για την καλλιτεχνική δημιουργία σε μια βάση σύγκλισης των αντιθέτων απόψεων. Δημιούργησε ένα θετικό κλίμα, που ενέπνευσε αίσθημα ασφάλειας και προστασίας των τεχνών. Η πολιτική του επέτρεψε να γίνουν τα πρώτα βήματα και να αρθρωθεί αργότερα ο λόγος για το μοντέρνο κίνημα.

Νέοι θεσμοί οργανώθηκαν επί των ημερών του: η Ακαδημία Αθηνών, το Εθνικό Θέατρο (πρώην Βασιλικό), η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, η σύγχρονη κατεύθυνση στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, που απεξαρτήθηκε από τη Σχολή του Μονάχου. Θεσπίστηκε δε ένας αξιόλογος αρχαιολογικός νόμος και ξεκίνησαν μεγάλες ανασκαφές και η σύνδεση της αρχαιολογικής πολιτικής με τον τουρισμό. Έγιναν οι πρώτες εκθέσεις λαϊκής και βυζαντινής τέχνης στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ άνθησε το κίνημα τεχνών και γραμμάτων, γνωστό ως Γενιά του ΄30, το οποίο και προσπάθησε να δώσει τέχνη με ελληνική ταυτότητα και διεθνές διαβατήριο».